no-img
سیستم همکاری در خرید و فروش فایل نگزاوار

پروژه مالی سيستم انبار و خريد در شركت تجهيزات ايمني راهها -: شناسايي انبار طبقه بندي كالاها

help

سوالی دارید؟09369254329

سیستم همکاری در خرید و فروش فایل نگزاوار
بهترین ها از دید دانش آموزان
آشنایی با سیستم خرید،فروش و بازاریابی نِگزاوار

گزارش خرابی لینک
اطلاعات را وارد کنید .

ادامه مطلب

پروژه مالی سیستم انبار و خرید در شرکت تجهیزات ایمنی راهها -: شناسایی انبار طبقه بندی کالاها ، کدگذاری و تنظیم کالاها در انبار- نظام نظارت بر انبار – نظام نظارت بر موجودی : شیوه های ریاضی نظارت بر موجودی – نحوه انبارگردانی در شرکت تجهیزات ایمنی راهها
zip
دی ۷, ۱۳۹۵

پروژه مالی سیستم انبار و خرید در شرکت تجهیزات ایمنی راهها -: شناسایی انبار طبقه بندی کالاها ، کدگذاری و تنظیم کالاها در انبار- نظام نظارت بر انبار – نظام نظارت بر موجودی : شیوه های ریاضی نظارت بر موجودی – نحوه انبارگردانی در شرکت تجهیزات ایمنی راهها


پروژه مالی سیستم انبار و خرید در شرکت تجهیزات ایمنی راهها -: شناسایی انبار طبقه بندی کالاها ، کدگذاری و تنظیم کالاها در انبار- نظام نظارت بر انبار - نظام نظارت بر موجودی : شیوه های ریاضی نظارت بر موجودی - نحوه انبارگردانی در شرکت تجهیزات ایمنی راهها

پایان نامه رشته حسابداری در ۱۱۸ صفحه
[tabgroup][tab title=”مقدمه ” icon=”fa-pencil “]منظور از طرح سیستم اطلاعاتی انبار در کارخانه ، بطور کلی ایجاد روشی سیستماتیک و منطقی است برای اجرای عملیات مربوط به کالاهای موجود در انبار و همچنین اعمال کنترلهای لازم روی مراحل مختلف این عملیات .

جزئیات سیستمهای طرح شده در واحدهای مختلف صنعتی با توجه به نوع فعالیت و سازمان داخلی آنها ممکن است با یکدیگر تفاوت داشته باشد ولی نتایج زیر از طرح هر سیتم اطلاعاتی انبار عاید می گردد :

  • ایجاد رابطه های بهتر و منطقی تر در داخل کارخانه برای تبادل اطلاعات .
  • تسریع عملکرد قسمتهای مختلف به کمک طرح فرمهای مناسب .
  • انجاد کنترلهای بهتر در کارخانه .
  • کمک به شناسائی بهتر کالاهای موجود در انبار با توجه با تنوع آنها .
  • طرح فرمهای مناسبتر برای نگهداری حساب موجودیهای انبار ( مثل کـارت انبـار و… ) .
  • طرح فرمهای بهتر برای نقل و انتقالات کالاهای موجود انبار ( مثل برگ درخواست جنس از انبار و …. ) .
  • نگهداری اطلاعات بروز درآمده از وضع موجودیهای انبار که در مقاطع مختلف مورد استفاده قرار می گیرد ( مثلاً برای محاسبه قیمت تمام شده و …. ) .
  • سفارش به موقع کالا و به میزان مورد نیاز به آن .
  • افزایش اطلاعات مدیریت از میزان کالاهای موجود در انبار ، مصرف آنها و مسائل مشابه .
  • ایجاد اطمینان در مدیریت از عدم وجود سوءاستفاده در موجودیهای انبار .
  • کاهش اشکالات احتمالی ناشی از غیبت افراد شاغل در سیستم ، بخصوص انباردار .
  • کاهش هزینه ها و کارهای زائد اداری از طریق حذف فرمها و یا عملیات غیرضروری.

شناسائی کالاهائی که بعلل مختلف به صورت بلااستفاده در انبار باقیمانده اند و سبب اتلاف فضای انبار و راکد نگهداشتن قسمتی از سرمایه کارخانه میشوند.[/tab][/tabgroup]

[tabgroup][tab title=”قسمت هایی از متن (۱)”]

تاریخچه شرکت

نگاهی اجمالی به سیستم انبار و خرید در شرکت ساختمانی تیراژ  و همچنین توضیحاتی مختصر در مورد تاریخچه شرکت و اهداف آن :

شرکت ساختمانی تیراژدر سال ۱۳۴۵ هجری شمسی تأسیس گردید ، با توجه به سوابق این

راهسازی است و در حال حاضر تولیدات این شرکت شامل گاردریل کنار جاده ، علائم راهنمائی و رانندگی ، علائم هشداردهنده بازتاب ( رفلکترر )‌ ، گابیون و … میباشد .

سهام این شرکت تماماً متعلق به دولت میباشد و زیر نظر وزارت راه و ترابری اداره می گردد .

انبارها

این شرکت دارای هشت انبار میباشد که عبارتند از :

۱- انبار مواد اولیه   ۲- انبار ضایعات   ۳- انبار لوازم یدکی   ۴- انبار کالای

۸- انبار متفرقه .

نقشه هوائی و موقعیت فیزیکی این انبارها پیوست میباشد .

کدینگ در شرکت ساختمانی تیراژ

کدینگ اقلام انبارها در این شرکت ، شامل ۱۰ رقم می باشد که رقم اول و دوم از سمت چپ کد کالا ، بیانگر نوع انبار میباشد ، یعنی انبار مواد اولیه با پیش شماره ۱۱ انبار ضایعات با

ابزار مصرفی با پیش شماره ۶۲ ، انبار سوخت با پیش شماره ۸۱ و انبار متفرقه با پیش شماره ۹۱ شروع می شوند .

پس از دو رقم اول از سمت چپ چهار رقم بعدی صرفاً برای گسترش انبار برای آینده پیش بینی شده است و به اصطلاح باز می باشد و پس از آن رقم هفتم و هشتم نشانگر نوع جنس کالا می باشد و در آخر

اگر دو رقم آخر کد کالایی ۰۱ باشد واحد اندازه گیری آن کالا کیلوگرم است و همچنین

، ۱۲ جلد ، ۱۳ اصله ، ۱۴ جین ، ۱۵ شاخه و ۱۶ رول میباشد .

بعنوان مثال اگر کد کالایی ۶۲۰۲۴۰۰۴۰۲ باشد از رقم ۶۲ مشخص می شود که این کالا در انبار ابزار مصرفی میباشد و اعداد ۰۲۴۰ باز میباشد و اعداد ۰۴ نشانگر نوع ابزار مثلاً سنگ برش میباشد و اعداد ۰۲ نشانگر این است که واحد شمارش این کالا عدد میباشد .

نحوه ورود و خروج کالا از انبار

نحوه ورود جنس به انبار

در شرکت « شرکت ساختمانی تیراژ » ورود کالا به انبار بدین صورت است که استفاده کننده از جنس مورد نظر با توجه به نوع جنس مانند

از انبار مبنی بر نبود این جنس در انبار ، جهت خرید به واحد تدارکات ارجاع می گردد . واحد تدارکات نیز پس از طی مراحل قانونی ( دریافت استعلام بها ، پیش فاکتور و … ) نسبت به خرید جنس مورد نظر

۳ برگی ) تنظیم می گردد که یک نسخه از این برگها نزد آورنده جنس ( تحویل دهنده ) ، یک نسخه نزد تحویل گیرنده ( انبار ) و نسخه دیگر هم به همراه فاکتور ، درخواست خرید ، استعلام بها و غیره جهت ثبت و تنظیم سند خرید تحویل امور مالی می گردد .

نحوه خروج جنس از انبار

همچنین در این شرکت برای خروج جنس از انبار ، ابتدا تکمیل فرم درخواست کالا توسط واحد متقاضی جنس صورت می گیرد و در صورت وجود جنس مورد نظر در انبار ،

. در صورت لزوم برگ خروج از انبار نیز توسط انباردار یا مسئول انبار صادر می گردد .

فرمهای مورد استفاده در انبارهای شرکت ساختمانی تیراژ

۱- حواله : جهت خروج کالا از انبار مجوزی بنام حواله صادر می گردد . حواله انبار شامل : ردیف ، کد کالا ، شرح جنس ، واحد ، مقدار ، شماره سفارش و مبلغ میباشد که در سه نسخه تنظیم می گردد . نسخه اول برای حسابداری ، نسخه دوم برای انبار و نسخه سوم برای تحویل گیرنده میباشد ، همچنین حواله انبار دارای کد انبار

میباشد که توسط رئیس اداره انبارها (مسئول ابنارها ) و انباردار و تحویل گیرنده امضاء می گردد . نمونه این فرم ضمیمه پیوست میباشد .

۲- رسید : جهت ورود کالا به انبار مجوزی بنام رسید انبار صادر می گردد ، قسمتهای اصلی رسید انبار عبارتند از : ردیف ، کد جنس ،

دوم برای انبار و نسخه سوم هم برای تحویل دهنده جنس ( واحد تدارکات ) است . نمونه این فرم ضمیمه پیوست میباشد .

۳- برگشت رسید : گاهی اوقات اتفاق که کالایی در اثر عوامل مختلف باید به فروشنده و یا سازنده آن عودت گردد ، در این صورت کالای رسید شده در

سند شبیه حواله انبار میباشد ، با این تفاوت که در آن علت برگشت نیز ذکر میشود . نمونه این فرم ضمیمه پیوست میباشد .

۴- فرم برگشت کالا : گاهی اتفاق می افتد که کالایی از انبار درخواست می گردد اما پس از صدور حواله و خروج کالا ، این کالا به انبار عودت می شود . ثبت ورود کالا به انبار در سندی بنام برگشت کالا به انبار

در این فرم علت برگشت کالا به انبار نیز قید می گردد . نمونه این فرم ضمیمه پیوست میباشد .

انبارگردانی

همانگونه که میدانید موجودی مواد و کالا یکی از اقلام دارایی های جاری و همچنین یکی از مهمترین اقلام ترازنامه است ، در پایان هر دوره مالی جهت اثبات مقدار (

ه مقدار و مبلغ اجناس انبار عمل انبارگردانی انجام می گیرد .

در شرکت ساختمانی تیراژ این عمل در سال مالی منتهی به ۱۳۸۲ با حضور نمایندگان سازمان

نام دارد . برای این کمیته مسئولی انتخاب شد که وظیفه این کمیته اجرای دقیق دستورالعمل انبارگردانی بود و

شخصی بعنوان هماهنگ کننده تعیین گردید که مسئولیت هماهنگی بین انبارها ، مسئولین انبارها و شمارشگران و نمایندگان سازمان حسابرسی بود .

انبارگردانی در این شرکت به مدت ۳۰ روز طبق دستورالعمل و اجرای موارد زیر انجام گردید :

۱– کنترل اجناس : از آغاز انبارگردانی موجودی انبارها چک گردید . برای اطمینان از

شوند و مواردی بود که رفع شد .

۲– تگ گذاری : برگه های شمارش شامل سه قسمت مشابه که در آن شماره سریال برگه ، کد کالا ، شرح کالا ، تعداد شمارش شده ، واحد و نیز دو محل امضاء

قرار گرفته بود .

۳- شمارش اول : شمارش کنندگان در چند تیم دو نفری تقسیم شده که یک نفر مسئول شمارش و دیگری مسئول ثبت مقادیر بود . شمارش از یک طرف انبار و در جهت خاصی شروع شد . شمارش کنندگان به ترتیب قفسه ها

قبلی خود ( روی جنسها ) قرار می دادند . طبق استانداردها این عمل ( شمارش اول ) توسط گروه دیگری نیز انجام می گیرد و در قسمت مربوط به شمارش دوم ثبت و توسط شمارش کنندگان ( تیم دوم ) امضاء می گردد .

جمع آوری برگه های شمارش

در پایان هر روز برگه های شمارش به تفکیک شمارش اول و دوم توسط ناظرین انبارگردانی (

) پاکت حاوی برگه های شمارش باز شده و موجودیهای شمارش شده وارد کامپیوتر گردید .

لیستهای مغایرت

اگر بین شمارش اول و شمارش دوم گروههای شمارش اختلافی وجود داشته باشد ، این موارد در لیستی به عنوان مغایرت اولیه چاپ ( تهیه ) می شود و شمارش مجدد این اقلام انجام می گیرد . سپس این شمارشها وارد

مغایرت ثانویه تهیه می گردد و اینبار با حضور مسئول انبار یا انباردار و یا کمک انباردارهایی که مورد اطمینان مسئولین انبار هستند شمارش سوم انجام می گیرد و نتیجه این شمارش در قسمت سوم برگ شمارش (

( پاسخ ) شده و

یه این فعالیتها باحضور حسابرس انجام می گیرد و برگه های شمـارش سوم بـه تـأیید و امضـاء انبـاردار می رسد .

که در این شرکت مواردی مغایرت وجود داشت که پس از طی این مراحل رفع گردید .

پس از اتمام انبارگردانی صورتجلسه انبارگردانی و همچنین تأییدیه انباردار

شروع اعمال انبارداری در سال جدید مالی لیست کسری و اضافی انبار مورد استفاده

ها و کلیه اضافات انبار به حساب سایر درآمدها یا درآمدهای متفرقه منظور گردید

فصل دوم – شناسائی انبار

 

مقدمه :

انبارداری یک خدمت اقتصادی است و عبارت از نگهداشتن کالا به منظور عرضه بموقع آن یا گسترش دادن مدت عرضه آن است به نحوی که کالا برای مدتی بیشتر قابل

سپس توزیع محلی بر عهده دارند . بهایی که مصرف کننده برای هر کالایی می پردازد ، برابر مجموع قیمت خرید کالا ،هزینه حمل و نقل ، هزینه انبارداری و سود فروشنده است . هزینه های حمل و نقل و انبارداری اغلب اوقات در

انبارداری موجب کاهش چنین هزینه هایی می شود که در نهایت به تقلیل بهای پرداختی از طرف مصرف کننده خواهد انجامید ، ضمن این که برای مصرف کننده ، انبار نقش عمده خود را از نظر قابلیت کاربرد و سهولت دسترسی به کالا نشان می دهد .

تلاش کارخانه های مختلف مصروف تهیه مواد اولیه و ساخت کالاهای مورد مصرف مردم می شود .

حسب نیازهای آن سازمان همچون : انبار مواد اولیه ، انبار کالاهای نیم ساخته ، انبار ابزارآلات ، انبار قطعات یدکی دستگاهها ، انبار قالبها ، انبار ملزومات ، انبار ضایعات مواد و … وجود دارد .

درصد زیادی از سرمایه اکثر سازمانهای بازرگانی را مواد اولیه ، لوازم و قطعات یدکی ،

آنها می شود . لذا نگهداری و مراقبت دقیق از آنها و برقراری یک نظام صحیح اطلاعاتی برای کنترل موجودیهای انبار بسیار ضروری است . چه ثروتهایی که در

در میزان موجودی و انواع و تعداد انبارهای سازمانهای بازرگانی مؤثرند. از قبیل : روش تولید ، میزان به کارگیری ماشین آلات ، نوع محصول ساخته شده ، بازار مصرف ، نوع مواد اولیه مورد نیاز ، نوسانات ارزی و قیمت در

شور بلکه در سطح جهانی و بالاخره نظام تدارک و سفارش کالاها در سازمان مربوطه .

در نظام انبارداری و نگهداری کالاها با سه روش سروکار است :

۱- ورود کالاها به انبار ( وارده )

۲-صدور و خروج کالاها از انبار ( صادره )

۳-

و نگهداری می کند ، چون جریان ورود این کالاها و صدور آنها در خارج انبار تعیین و اجرا می شود ، این روشها مشکلتر و پیچیده تر است .

هدف و اهمیت انبارداری صحیح

درصد زیادی از سرمایه اکثر موسسات صنعتی را مواد اولیه ،

میگردد ، لذا نگهداری و حفاظت دقیق از آنها و برقراری یک سیستم صحیح اطلاعاتی برای موجودی بسیار ضروریست .

ارزش ریالی مجودیهای انبار در صنایع مختلف متفاوت است . جهت در ک

انبار به کل دارائیها و ارزش ویژه آن صنعت استفاده کرد .

عوامل مختلفی در میزان موجودی انبار واحدهای صنعتی موثر هستند . بطور مثال روش تولید ، دوره تولید ، میزان بکارگیری ماشین آلات ،

در کل صنعت کشور و دنیا ، … و بالاخره سیستم های تدارکاتی و سفارش واحد تولیدی .

ایجاد یک نظام صحیح انبارداری در سازمانها ( به ویژه

در زیر به پاره ای از آنها

ار دادن کالاها در انبار به طرز درست و به سرعت و آسانی انجام می پذیرد و نیازهای واحدها بموقع تامین می شود

۲- با نظارت دقیق بر موجودیهای انبار ، از افزایش بیش از اندازه و حد تعیین شده کالاها در انبار جل

قیمتها یا خرابی و فساد کالاها در اثر گذشت زمان جلوگیری می شود .

۳- از سفارشات مضاعف و تکراری که بر اثر بی توجهی به کالاهای سفارش شده قبلی و در بین راهی رخ می دهد ، جلوگیری می شود .

۴- تعیین میزان موجودی کالاها در

جویی می شود . این امر عملیات حسابداری صنعتی را نیز تسهیل می کند .

۵- اطلاعات مورد نیاز مدیران در زمینه میزان موجودیها و مصارف کالاها در هر زمان به نحو احسن تأمین می شود .

۶- باعث تسهیل عملیات شمارش ، موجودی

ن تعیین ارزش موجودی جنسی در پایان سال که کار پر زحمت و پر خرجی است می گردد .

۷- با خرید به مقدار مقرون به صرفه ، از راکد شدن سرمایه در گردش به سبب نگهداری بیش از حد موجودی جلوگیری و در نتیجه باعث تسریع جریان نقدینگی سازمان می شود .

۸- صدور بموقع قبض انبار سبب تسهیل پرداخت مبلغ کالا به فروشنده و عملیات حسابداری می  شود .

۹- کالاها به میزان واقعی و صحیح بیمه می شوند و از پرداخت هزینه اضافی بیمه برای کالاها جلوگیری می شود .

۱۰- چون میزان موجودیهای انبار معمولا به قیمت تمام شده ارزیابی می شود ، لذا در صورتی بروز خسارات ناشی از آتش سوزی و مواردی که باعث

از طرف شرکتهای بیمه به سهولت تعیین می شود و احتیاج به ادعاهای واهی ، غیر حقیقی و تسویه حساب از طریق مصالحه نمی باشد

۱۱ – اموال و دارائیهای

و ضایعات و سرقت به حداقل می رسد . به علاوه بدیهی است که با بودن نظم و امکان رسیدگی دقیق بر موجودیها ، از سوء استفاده های احتمالی در انبار جلوگیری می شود  .

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۲)”]

انبار و انواع آن

۱- تعریف

به محل و فضایی که یک یا چند نوع کالای تجاری ، صنعتی ، مصرفی ، مواد اولیه یا فراورده های مختلف نگهداری می شود ، انبار اطلاق می

سازمان و نیز حدود تأثیر آنها در دستیابی به هدفهای مورد نظر سازمان بستگی دارد .

۲- انواع انبارها

انبارها را به طرق مختلف تقسیم بندی می کنند : از نظر نوع کالاهای نگهداری شده  از نظر چگونگی و ماهیت عمل ، از نظر فیزیکی یا شکل ساختمانی .

۱-۲- از نظر نوع کالاهایی که درانبار نگهداری می شود

کالاها در بدو امر به شکل جامد ، مایع و گاز هستند و انبارداری هر یک به شیوه خاصی

که به کار می رود ، در آن شیوه تأثیر دارد . از این نظر، انبارها به صورت زیر تقسیم بندی می شوند :

  • انبار کالاهای معمولی

انبار مواد قابل

و سموم

۵- انبار مواد فله ای .

۲-۲- انواع انبار از نظر چگونگی نقش و ماهیت عمل

با توجه به محل و موقعیت انبار ، نحوه ساختن انبار ، تأسیسات مورد نیاز ، تنوع کالاهایی که

صورت زیر تقسیم بندی کرده اند :

۱- انبارهای گمرکی و ترانزیت

۲- انبارهای توزیع کلی و محلی ( سراها )

۳- انبارهای سازمانها و کارخانه ها .

۳-۲- انبار از نظر فیزیکی یا شکل ساختمانی

انبار از نظر فیزیکی یا شکل ظاهری به سه صورت زیر است :

۱-انبارهای پوشیده : چنین

است.

۲- انبارهای سر پوشیده : این انبار به صورت بارانداز است و فقط سقف و عمدتاً سکو دارد

و کالاها را فقط از بارندگی و تابش مستقیم نور خورشید محافظت می کند . معمولاً کالاهایی که از کامیون یا قطار تخلیه می شوند در این انبارها به طور موقت نگهداری وسپس به محلهای دیگر حمل می کردند .

۳- انبارهای باز یا انبار فضای باز : این انبار به شکل محوطه باز است و معمولاً برای

( زیر بارندگی و تابش آفتاب آسیب نمی بینند ) مورد استفاده قرار می گیرد .

 

۳- نقش انبار

نقش اصلی انبار حفاظت از کالاهاست . در پاره ای موارد در انبار عملیات ساده بسته بندی و عدل بندی ، یا باز

کردن کالاها و تقسیم و توزین آنها و آماده کردن برای توزیع بین

حالت بارانداز را دارد و محل استقرار موقت یا دریافت و پخش کالاهاست و عمدتاً هیچگونه ارزش افزوده ایجادنمی کند بلکه کانون ایجاد هزینه است .

نگهداری کالا

خروج کالا از انبار                                   انبار                            ورود کالا به انبار

 

                                    شکل ۱/۱ عملیات انبار

 

گفتنی است که انبار ، حالت مسافرخانه یا هتل را برای کالا

و مصرف همیشگی به واحد اصلی و مصرف کننده تحویل داده می شود .

در انبار اعمال فیزیکی از قبیل تحویل گرفتن کالاها ، حمل و

و تحویل مواد و کالاها شامل کنترل اقلام  (کنترل جنسی) و نیز کنترل مالی و تحویل و تحولات فیزیکی کالا در انبار می

رها رخ می دهد که با ایجاد سیستم صحیح انبارداری می توان از بروز آن پیشگیری کرد .

۴- منابع ورود کالا به انبار

کالاهای یک سازمان از مجاری ،

خرید ( از فروشندگان ، تولید کنندگان ، دلالها یا مازاد مواد اولیه و مصرفی کارخانه ها ) ؛

۲-کالاهای تحویل شده توسط برندگان مناقصه ؛

۳- کالاهای خریداری شده از خارج از کشور ؛

۴- کالاهای برگشتی یا مرجوعی به انبار ( برگشتی از فروش با برگشتی از واحدهای سازمان ) ؛

۵- کالاهای انتقالی از سایر انبارهای سازمان ؛

۶- کالاهایی که به عنوان نمونه یه

هلال احمر و کمیته امداد و جهاد سازندگی بهترین نمونه در این باره است .

۷- کالاهایی که در همان سازمان تولیدی ( کارخانه ) ساخته و رهسپار انبار محصولات ، یا انبارقطعات نیم ساخته و یا انبار مواد اولیه می شود ؛

۸- کالاهای امانی نظیر انبارهای

، انبارهای برخی پارچه بافیها ، انبارهای پست و بانک کارگشایی ؛

۹- کالاهای مصادره ای و تملیکی برای بعضی سازمانهای دولتی یا کالاهایی که بر اثر تغییرات سازمانی به انباری تحویل داده می شوند .

انبارهای سازمانهای تولیدی و صنعتی

۱-انبارهای تولید

معمولا در سازمانهای صنعتی _ بازرگانی ، هر انبار به رفع نیازهای یک بخش یا واحد

ر فنی کارخانه قرار دارد. همچنین در بعضی کارخانه ها انبار

محصولات ساخته شده زیر نظر بخش بازاریابی و فروش قرار دارد . انبار ملزومات اداری و دفتری زیر نظر بخش امور اداری و کارگزینی فعالیت می کند .

مواد و قطعات مختلف مورد نیاز سازمان صنعتی حداقل در سه مکان جمع و انباشته می شود :

۱- معمولاً در انبار مرکزی یا انبار مادر ، مواد خام و اولیه و اقلام در انتظار توزیع با شرایط زیر ذخیره و نگهداری می شود :

الف- اقلام بزرگ و حجیم ،

ب- اقلام به تعداد زیاد ،

ج- قطعاتی که در بخشهای زیادی مورد استفاده است ،

د- مواد اولیه و قطعات خریداری شده آماده ورود به فرایند تولید .

دربخشهای مختلف کارخانه معمولاً چنین اقلامی ذخیره و نگهداری می شود :

الف- در صورت امکان همه نوع اقلام ،

ب- کالاها و قطعاتی که پیوسته مورد استفاده آن بخش قرار می گیرد ،

ج- مواد در جریان تولید که به صورت موقت در کنار ماشینها انبار می شود ( کالاهای نیم ساخته در بین مراحل تولید یا در انتظار مونتاژ نهایی ) .

۳-در نقطه انجام عملیات یا ایستگاه کار یا محل عملیات ( که به آن

با مقادیر زیاد ،

ج- مواد در جریان ساخت .

۲- انبار محصول

این انبار با نگهداری و توزیع کالاهای ساخته شده ( محصول ) ارتباط دارد و وظایف آن بدین شرح است :

  • تحویل گرفتن کالاهای ساخته شده ( محصول ) ازبخش تولید

 

و بسته بندی صحیح محصولات برای ارسال به مراکز و بازارهای فروش .

۳- انبار مرکزی و انبار پای کار

تشکیلات و سازمان داخلی انبارها در همه سازمانهای صنعتی و بازرگانی یکنواخت نیست و با توجه به موقعیت ، اوضاع و احوال ، مصالح سازمان و مساله تمرکز و عدم تمرکز متفاوت است . در برخی سازمانهای تولیدی

بر این دو انبار ، برای مواد اولیه و کالاهای نیم ساخته نیز انبارهای فرعی یا به اصطلاح انبارهای دستی و پای کار در هر پست کار ( واحد تولید ) وجود دارد . اهمیت ایجاد انبارهای پای کار بیشتر از لحاظ  کنترل مصرف است .

در عین حال انبارداری و

و امثالهم که برای کالاها پیش می آید ، در نظر گرفته شود .

موجودیهای انبار ( انواع انبار )

برای به کارگیری سیستم صحیح انبار داری کالاها ، در بدو امر لازمست شناسایی دقیقی از اقلام انبارها

خود یک یا چند نوع از انبارهای زیر را داراست :

۱- مواد تولیدی ( مواد خام اولیه )

مواد خریداری شده برای تولید کالا را مواد تولیدی یا مواد اولیه می نامند . این مواد در فرایند تولیدی ، برای ساخت محصولات و مصنوعات کارخانه مورد

فروش به مشتریان و مصرف کنندگان ، درمی آید . مواد تولیدی اشیایی هستند مانند مفتول آهن و ورقه آهن در یک کارخانه سازنده وسایل و لوازم خانه ( مثل

به صورت مواد خام و به حالت طبیعی نیست ، بلکه ممکن است محصول ساخته شده در یک کارخانه ، به عنوان مادهم اولیه در کارخانه دیگر مورد استفاده قرار گیرد .

مواد اولیه در یک کارخانه به آن دسته از مواد و مصالحی اطلاق می شود که در آن کارخانه ساخته نشده

انجام می شود ، نظیر آرد ، چرم و پارچه .

۲- کالای نیم ساخته ( کالای در جریان ساخت )مواد یا کالاهایی را که بخشی از عملیات تولیدی در آن کارخانه روی آنها انجام گرفته لکن هنوز به صورت کالای آماده برای فروش در نیامده و در محل کارخانه در مراحل مختلف تولیدی یا در دست ساخت است ، کالای نیم ساخته یا

کالای نیم ساخته تنها قیمت مواد اولیه آن نیست . بلکه هزینه هایی از قبیل کار مستقیم ، کار غیر مستقیم و دیگر هزینه های

محصولات اشغال می کنند و گاه به صلاح است کالاها بدین شکل در انبار نگهداری شود .

۳- محصول یا کالای ساخته شده

کالاها یا موادی که کلیه عملیات تولیدی را در کارخانه پشت سر گذارده و تکمیل شده و کاملاً آماده فروش یا توزیع است ، کالای تمام شده یا نهایی می نامند . در واقع کالاهایی که محصول تولیدی یک سازمان

و لوازم تولید شده در کارگاه های آن سازمان ، معمولاً از مواد اولیه ای ساخته شده است که از انبار مواد اولیه می گیرند یا مستقیماً از خازج

، یا محصولات متعدد ، مانند لوازم خانگی که برای هر کدام یک انبار در نظر گرفته می شود .

۴- اجناس خریداری شده برای فروش

اجناس

به منظور  که خریداری شده اند به همان صورت نیز فروخته می شوند

تقسیم و بسته

کننده کالاها در این زمره است . البته برخی از سازمانهای تولیدی که به موجب مجوّز قرارداد خاص با یک شرکت خارجی به مونتاژ

را با توجه به تقاضای بازار و تولید داخلی به منظور فروش ، از خارج می خرند . اضافات لوازم یدکی ماشین آلات نیز از این دسته است .

۵- مواد غیر تولیدی ( مواد و لوازم مصرفی و ملزومات اداری )

مواد غیر تولیدی ، به انواع و اقسام مواد ، وسایل ، لـوازم و اشیـا مصـرف شدنـی گفتـه می شود که در سازمان تولیدی مورد استفاده قرار می گیرند و

لوازم و ملزومات دفتری و اداری مورد نیاز مانند لوازم التحریرو … از این کالاها برای تامین امکانات و اجرای عملیات تولیدی و غیـر

اند . مواد کمکی یا مکمل چیز هایی هستند که در جریان تولید بکارمی روند ولی در اصل محصول دیده نمی شوند مانند لوازم بسته بندی .

مواد و ملزومات مصرفی هم خود به دو دسته : ۱- مواد مصرفی و ملزومات اداری ، ۲- مواد مصرفی و ملزومات صنعتی تقسیم می شوند .

منظور از مواد مصرفی و ملزومات اداری ، مواد و ملزوماتی است که در امور دفتری و اداری مورد استفاده قرار می گیرند مانند لوازم التحریر و مرکب چاپ

جز‌ء اقلام مصرفی بشمار می آیند مانند : مواد شوینده و پاک کننده ها و …

۶- لوازم و قطعات یدکی ماشین آلات

منظور لوازم و قطعاتی است که در تعمیر ماشین آلات و تجهیزات کارخانه و نیز

و لوازم از کار افتاده و مستعمل می شوند .

به بیان دیگر ، قطعاتی است که برای بازسازی و تعمیرات ماشین آلات کارخانه یا تأسیسات واحدهای تولیدی و غیر تولیدی به کار می آیند .

۷- ابزار آلات و قالبها منظور از ابزار آلات یا افزارآلات عبارتست از انواع ادوات ، لوازم و وسایلی که توسط کارگران در عملیات مختلف مورد

و تحول در ابزار است .

به طور دقیقتر ، ابزار و ادوات خود به دو نوع تقسیم می شود:

الف- دستی         ب- ماشینی .

ابزارآلات دستی چیزهایی است مانند انبردست، آچار ، بیل و … که نیروی انسانی آنها را بکار می گیرد .

ابزارآلات ماشینی ابزارهایی است که روی ماشین آلات ثابت مـی

مورد استفاده ماشین آلات کارخانه را نیز در این انبار نگهداری می کنند ، یا ممکن است به طور جداگانه در جایی به عنوان

های غیر تولیدی ، ابزارآلات حکم اموال اداری را پیدا می کنند مانند میز ، مبل، صندلی ، و … که در انبار اموال نگهداری می شوند .

۸- اجناس و لوازم اسقاطی و ضایعات مواد

منظور از اجناس اسقاطی اجناسی است که دیگر بکار نمی آیند و مستهلک شده اند . معمولاً این اجناس را در موقعیت مناسب ، به مزایده

عموماً در این انبار جای می دهند . در برخی موارد هم برای آن انبار جداگانه ای در نظر می گیرند .

ضایعات مواد خود به دو بخش : الف- پرت تولید ، ب- ضایعات تولید ،

طبیعی است . منظور از ضایعات تولیدی ، مواد و قطعات تولیدشده خراب و ناقصی است که در مراحل مختلف تولیدی به دلایل

. به علاوه باید توجه داشت که همـواره وقتـی از ضایعـات مـواد صحبـت می شود ، چیزهایی مورد نظر است که دارای ارزش اند ؛ ولی چیزهای کلاً به دردنخور که دیگر اصلاً قابل استفاده نیست به عنوان زباله مطرح می شود .

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۳)”]

محل سازمانی و تشکیلات داخلی انبار

 

  • نقش و وظیفه انبار

همانطور که ذکر شد ،

یک یا چند واحد تولیدی مشابه اختصاص دارد .

از ترکیب چند انبار یک مخزن یا دپو بوجود می آید . تعداد انبارهای هر یک از مخازن به نوع وکمیت کالاها و نیز حدود فعالیت آنها بستگی دارد .

شکل ۲/۱ نمودار سازمانی یک سازمان را نشان می دهد .

    امور انبارها

شکل شماره۲/۱- نمودار سازمانی انبارهای یک سازمان

۲- موقعیت سازمانی انبار در سازمانهای بازرگانی و سازمانهای دولتی

در برخی سازمانهای صنعتی و تولیدی ، انبارهای قطعات ، مواد اولیه و لوازم یدکی زیر نظر مدیر فنی کارخانه ( مدیر تولید ) قرار دارد ؛ انبار محصولات زیر نظر مدیر فروش و بازاریابی ( مارکتینگ ) است .

در بعضی سازمانهای بزرگ بازرگانی ، واحد انبار به عنوان یک شاخه مدیریت زیر نظر معاونت تدارکات یا بازرگانی است که زیر نظر مستقیم مدیر عامل

قطعات ، انبار ابزارآلات ، انبار اموال را که هر یک از آنها دارای یک مسئول است ، زیر نظر دارد .

در سازمانهای دولتی و غیرانتفاعی ، واحد انبار زیر نظر اداره تدارکات یا کارپردازی اداره می شود ، که این اداره نیز ممکن است یکی از واحدهای تابعه مدیریت کل امور اداری یا مدیریت کل امور مالی باشد . ممکن است واحد کارپردازی نیز به سبب وسعت و گسترش با نام اداره کل کارپردازی زیر شاخه معاونت اداری و مالی سازمان و در ردیف سایر ادارات کل این معاونت قرار داشته باشد .

۳- مشاغل موجود انبار

درانبارهای بزرگ معمولاً مشاغل متعددی هست که باید افراد واجد شرایط عهده

عبارتند از : مدیر مخزن ، رئیس امور انبارها ، معاون ، انباردار کل ،

یا انبار پای کار ) ، کارت نویس ( حسابدار انبار ) ، مسئول سفارشها ، بازرس ، قطعه شناس ، نگهبان ، کارگر تخلیه و بارگیری و راننده .

مشخصات انباردار

انبار داری حرفه ای بسیار فنی ، تخصصی ، پرمسئولیت و چند بعدی است . متأسفانه بسیاری از مدیران ، انبارداری را معادل سرایداری می پندارند و برای آنها تفاوتی قائل نیستند و به انبارداری التفاتی ندارند . این رفتار به سبب استنباط نادرست آنها از حرفه انبارداری است .

انباردار واقعی به کسی گفته می شود که دارای مشخصات زیر باشد :

۱- داشتن اطلاعات علمی و عملی کافی از مواد ، لوازم و اجناس مورد مصرف

 

اداره و نگهداری انبار به نحو موثر و سودمند .

۳- داشتن

صدور کالا و بالأخره اطلاعات کافی از میزان موجودیها و محل مصرف آنها .

۴- داشتن حسن سلیقه در ترتیبت دادن و

از مهمترین ، مناسبترین و با صرفه ترین وسیله مکانیکی یا هر نوع وسیله دیگر در انتقال داخلی اجناس .

۵- داشتن مهارت کافی در طبقه بندی کالاها ، کدگذاری و نگهداری آنها و نیز ترتیب محل انبارها

و حفاظتی ، آن مواد و لوازم را به محل مصرف رسانید .

۶- داشتن دقت در تشخیص زمان سفارش هر کالا و مقدار اقتصادی سفارش ، به نحوی که وقفه ای در عملیات پیش نیاید و موجودی غیر ضروری هم هرگز گردآوری و نگهداری نشود .

۷- داشتن آمادگی پذیرش مسئولیت مالی .

۸- خود را به رعایت اصول امانتداری و حفظ منافع سازمان مربوطه موظف بداند.

۹- گزارشهای هر دوره عملکرد انبارها را برای مدیریت سازمان تنظیم و ارائه کند.

۱۰- از روشها و فنون جدید

از خود ابتکار شخصی نشان دهد .

۱۱- از تدابیر ایمنی و بهداشت صنعتی آگاهی کافی داشته باشد .

اهم وظایف انباردار

انباردار کسی است که دارای وظایف مشروحه زیر باشد :

۱- تحویل گرفتن کالاهای خریداری شده طبق اسناد و مدارک لازم ،

۲- کنترل دقیق کالاهای وارده به انبار وتطبیق آنها با مشخصات فنی و استانداردهای تأیید شده در سازمان ،

۳- صدور برگ قبض انبار ( برگ رسید کالا

با رعایت ضوابط لازم و صدور برگ حواله انبار هنگام تحویل کالا به متقاضی ،

۵- صدور برگهای مرجوعی ، برگشتی از خرید و سایر فرمهای لازم ،

۶- صدور برگ درخواست خرید به هنگام لزوم ،

۷- ثبت مشخصات اقلام وارده و صادره در دفاتر و کارتهای انبار ،

۸- استقرار و چیدن صحیح کالاها در انبار طبق اصول و ضوابط مربوطه ،

۹- طبقه بندی ، تتنظیم و کدگذاری کالاها ،

۱۰- بایگانی و حفاظت صحیح از اسناد و مدارک مربوطه در انبار ،

۱۱- نگهداری آمار موجودیهای

اقدامات لازم برای نگهداشتن مقدار لازم کالاها در انبار ،

۱۳- ایجاد هماهنگی و ارتباط صحیح با واحد کنترل انبار و اجرای دستورات صادره از طرف واحد مرکزی کنترل انبار و سایر مقامات ذیصلاح ،

۱۴- نگهداری صحیح کالاها و رعایت اصول ایمنی و بهداشتی در انبار و اقدامات و تدابیر لازم برای حفظ و سلامت کالاها و جلوگیری از فساد و خطرات احتمالی برای آنها .

رعایت اصول ایمنی و حفاظت در انبار

یکی از وظایف مهم انباردار ، علاوه بر تنظیم ، نگهداری و در دسترس قراردادن

است . با توجه و به تناسب میزان سرمایه مصروفه برای موجودیهای انبار لازم است برای امور حفاظتی سرمایه گذاری شود . در بدو امر لازم است محیط انبار از نظر بهداشت صنعتی وسایلی از قبیل

، باید وسایل حفاظت انفرادی از

تیار کارکنان انبار قرار گیرد . آموزش نکات ایمنی در محل صحیح بار ، با توجه به اصول مهندسی انسانی به کارکنان

، ۲- رعایت عوامل موثر برای جلوگیری از فاسد شدن کالاها و در نظر داشتن تاریخ مصرف کالاها ، ۳- سرقت کالاها .

انبار اسقاط یا انبار لوازم فرسوده

بسیاری از سازمانهای دولتی و نیز سازمانهای بخش خصوصی برای نگهداری و کنترل کالاها و اموال و ماشین آلات فرسوده و از رده خارج شده خود ، انباری به نام انبار اسقاط تشکیل می دهند . چگونگی عمل و شیوه نگهداری کالاها و ماشین آلات فرسوده درچنین انباری تقریباً شبیه

بودن و غیر قابل استفاده بودنشان به تأیید کارشناسان مربوطه رسیده است و نگهداری آنها مقرون به صرفه نیست ، به انبار اسقاط سازمان تحـویل می دهند و توسط انباردار انبار فرسوده برای این کالاها قبض انبار اسقاط صادر می گردد .

بخش اداره امور اموال سازمان ، با دریافت قبض انبار اسقاط ، پس از خارج کردن کالای مربوطه از فهرست اموال

کالاها به حساب درآمد عمومی سازمان منظور می شود . البته در بخش دولتی به حساب وزارت امور اقتصادی و دارایی و خزانه داری کل منظور خواهد شد .

کالاهای فرسوده ای را که به انبار اسقاط تحویل می دهند ، در دفتـر انبـار اسقـاط ثـبت می کنند و

صورتجلسه ، آنهارا مجدداً از انبار اسقاط خارج کنند.

 

واحد کنترل انبار یا کنترل اقلام

همچنان که در امور مالی برای بهبود عملیات ، وظیفه حسابرسی از حسابداری جدا شده است ، امروزه در انبارداری مدرن ، امور کنترل انباز که با آمار و اطلاعات و حسابها سروکار دارد ، از وظایف فیزیکی

است .

این واحد برای اجرای وظایف خود به نحو مناسب و شایسته ، دارای یک سیستم اطلاعاتی به نام کاردکس مرکزی است .

اگر عملیات واحد کنترل انبار به نحو مطلوب انجام شود ، دستاوردهای زیر را خواهدداشت :

۱- تعیین موجودی هر قلم از کالاها در هر یک از انبارهای سازمان و نیز در کل سازمان درهر لحظه زمان ،

۲- ثبت نقل و انتقالات و دادوستدهای بین انبارهای سازمان ،

۳- تهیه و تنظیم صورت وضعیت موجودیها و حساب ماهانه کل انبارها و تهیه گزارشات لازم به منظور اخذ تصمیمات صحیح توسط مدیران ،

۴- اداره کالاها در انبارهای سازمان در نهایت کارایی و ثمربخشی .

وظایف واحد کنترل انبار

وظایف واحد کنترل انبار را می توان به شرح زیر خلاصه کرد :

۱-ثبت موجودی کلیه انبارهای سازمان درکاردکس ؛

۲- تعیین میزان و نوع کالاهای مورد نیاز واحدها و  توصیه برای خرید کردن به بخش خرید ؛

۳-

و بازسازی؛

۵- طبقه بندی و کدگذاری کالاها با رعایت اصول علمی و سیستماتیک و متناسب با نیازهای سازمان ؛

۶- بررسی پیرامون شیوه های جدید انبارداری ، نگهداری و

و پیش بینی برای تأمین نیازها و تکمیل به موقع ذخیره کالاها و تعیین

انبارها موجود و جوابگو باشد به این وظیفه کنترل موجودی گفته می شود .

 

فصل سوم –طبقه بندی کالاها

 

مفهوم طبقه بندی و ضرورت آن

اصولاً طبقه بندی یعنی دسته بندی ، تقسیم ، تفکیک و جدا کردن کالاها به گروههایی کـه دارای وجوه مشترک یا کاربرد مشخصی هستند . در هر روش طبقه بندی ، نخستین نکتــه ای که لازمست همواره مورد توجه قرار گیرد

کالاها زیـاد باشد . ابتـدا لازم است کـالاها را بـر اساس تشابهشان گـروه سازی و گـروه بنـدی و سپـس کدگذاری کرد . در مواردی که تعداد اقلام کالاها و

د ، نیازی به طبقه بندی نیست و کدگذاری مستقیماً اجرا می شود .

کار طبقه بندی در اصل یعنی تعمیم و کلیت دادن ویژگی یا صفتی که باعث مفهوم کلی برای پدیده ها می شود .

محاسن طبقه بندی کالاها

  • معمولاً هر سازمانی نظام طبقه بندی خود را داراست که بر اساس خصوصیات آن سازمان طراحی شده است . پس از طبقه بندی و کدگذاری کالاها مزایای زیر عاید
  • جویی می گردد .
  • اشتباهات احتمالی ناشی از نوشتن شرحهای مختـلف برای اقـلام موجـودی از بـین می رود و
  • گردد و کالا با یک نام و عنوان شناخته می شود .
  • در امر استفاده از دستگاههای کامپیوتری جهت ثبت آمار ، در نتیجه پی ریزی یک بنیان مطلوب
  • بار تسهیل ایجاد می شود .

خصوصیات طبقه بندی صحیح

بطور کلی یک طبقه بندی صحیح باید ویژگیهای زیر را داشته باشد :

  1. شالوده منطقی دارا باشد ، بدین ترتیب که انعطاف پذیر باشد و مشخصات فنی
  2. رعایت گردد .
  3. پیش بینی ردیف اقلام مناسب باشد .

شرح اقلام کاملاً دقیق و واضح باشد . در این ارتباط لازم است برای هر

طبقه بندی صحیح دارای خصوصیات زیر است :

اطمینان : طبقه بندی کالا باید طوری انجام پذیرد که محل دقیق کالا مشخص باشد و تمام کالاها در جایی قرار گیرد که باید باشد .

سرعت : طبقه بندی باید دسترسی و دستیابی به کالا را در کمترین زمان ممکن فراهم

باید طوری طرحریزی شود که با تغییرات احتمالی آینده هماهنگ بوده و قابلیت اجرا و انعطاف پذیری داشته باشد .

مبانی طبقه بندی کالا

کالاها را می توان بر حسب موارد زیر طبقه بندی کرد :

  • بر حسب نوع و مشخصات کالا : این شیوه که از متداولترین شیوه های طبقه بندی است لازم است ماهیت ، نوع و جنس کالاها در بدو امر شناسایی و سپس پایه طبقه بندی ، تفکیک و تنظیم قرار گیرد .
  • برحسب
  • کالاهایی که دارای تاریخ مصرف اند مانند داروها ، موادغذایی و … استفاده می شود .
  • بر حسب حروف الفبا و نام : در این شیوه کالاها برمبنای نامشان یا کارخانه تولیدکنندشان و بر حسب حروف الفبا طبقه بندی و
  • ، جنس و خصوصیات کالا نمی شود و صرفاً بر حسب حروف الفبا است .
  • بر حسب واحد سازمانی مصرف کننده یا مراحل تولید : در این روش که بیشتر
  • بر حسب تقسیم بندی مراحل تولید و کارگاهها یا واحدهای سازمانی که آن مواد و لوازم را مورد مصرف قرار می دهند طبقه بندی و در هر طبقه کدگذاری و شماره بندیهای لازم اجرا
  • نعتی براحتی می تواند مواد و
  • تمام شده مواد و لوازم بکار رفته را در هر مرحله یا واحد از تولید محاسبه کند .
  • بر حسب منطقه جغرافیایی : در این شیوه مبنای طبقه بندی کشور ، شهر ، ناحیه کارخانه و شرکت سازنده یا مصرف کننده محصول است و کالاهای هر کشور ، شهر یا … در محل مخصوص خود نگهداری می شوند .

 کدگذاری کالاها

تعریف و اهمیت کدگذاری

کد یا رمز یعنی علامت یا نشانه معنادار ، و کدگذاری مکمل طبقه بندی کالاهاست . کدگذاری عبارت

را می توان با استفاده از عوامل متعددی همچون رنگها ، اصوات ، اشکال و … انجام داد .

هدف از کدگذاری کالاها در انبار ، تشخیص و تفکیک اجناس مختلف از یکدیگر و ایجاد تسهیلات لازم درامر مراجعه ، نگهداری اطلاعات و ارائه آمارهای مختلف و در

نهایتاً استفاده از آن در کار با سیستمهای الکترونیکی و مکانیکی است .

در واقع منظور از کدگذاری ایجاد روشی است که از طریق آن اطلاعات بصورتی فشرده ، معین و مختصر

شود . این عمل معمولا برای سهولت

کلیه اقلام موجودیها با کد مشخص می شود و متضمن مزایای زیر است :

۱- صرفه جویی در وقت برای نوشتن شرح و تفصیلات اجناس .

۲- از بین بردن اشتباهات احتمالی از نظر نگارش شرحهای مختلف برای یک کالا .

۳- ساده تر شدن شناسایی و تشخیص اجناس .

۴- جلوگیری از تکرار و تداخل در امور ثبت و نگهداری صورتهای موجودی .

۵- تسهیل در کار ثبت ، نگهداری و یا بایگانی صورتهای موجودی .

۶- کمک

آمارها توسط دستگاههای مکانیزه و الکترونیکی .

ضرورت و شرایط کدگذاری

درجه نیاز سازمانهای مختلف به سیستم کدگذاری متفاوت است . ممکن است سازمانهای کوچک عملا نیازی به کدگذاری مفصل اقلام خود

روش واحدی وجود ندارد و سازمانهای مختلف می توانند بر اساس شرایط و نیاز موجود خویش ، نظامی متناسب با فعالیتهای خود طرح کنند . با این همه از نظر منطق و اساس کدگذاری باید موارد زیر را در نظر گرفت کـه به پاره ای از آنها اشاره می کنیم :

۱- نظام کدگذاری باید از منطقی روشن ، روان ، ساده و طبیعی پیروی کند .

۲- نظام کدگذاری باید با نیازها و شرایط سازمان وفق دهد .

۳- نظام

باید مشخص باشد .

۶- هر قلم کالا باید تنها دارای یک شماره کد باشد نه چند شماره .

۷- هر کد تنها باید نشان دهنده یکم قلم کالا باشد .

۸- تعداد ارقام کد برای همه

باشد .

 متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.[/tab][/tabgroup]

[tabgroup][tab title=”قسمت هایی از متن (۴)”]

صوصیات یک نظام کدگذاری مناسب

یک نظام کدگذاری مناسب دارای خصوصیات زیر می باشد :

۱- قابلیت بسط و

اقلام جدید در هـر طبقـه در آن پیـش بـینی شده باشد ، همچنین بـاید امکـان بسـط و توسعـه طبقه ها موجود بوده باشد .

۲- دقیق بودن : نظام کدگذاری باید به گونه ای باشد که تنها بتواند یک کد

مشخصات کالا را بیان کند .

۴- مناسب و راحت بودن : کد انتخابی باید از نقطه نظر تعیین کالا و پی بردن به مفهوم آن آسان باشد .

۵- مفهوم داشتن : در صورت امکان کد انتخابی باید بیانگر برخی ویژگیهای اقلام کالا باشد .

۶- عملی بودن : کد انتخابی باید از نظر بکارگیری در نظامهای ماشینی و پردازش اطلاعات در نظامهای دستی ، مناسب و عملی باشد .

علل استفاده از نظام کدگذاری

در هر سازمان یا کارخانه ای مقدار زیادی کالاها ، قطعات یدکی ، ماشین آلات ، مواد اولیه و

راحتی کسانی که با کالاها سروکار دارند و تشخیص به موقع و سریع از محل انبار شدن کالا و موجودی آن و مشکلات اسمهای مشابه برای اقلام ، به نظام

مناسب اشاره می کنیم :

۱– تسریع ارتباطات سازمانی : بدون تردید استفاده از شماره های کد در مکاتبات یا ارتباطات مخابراتی ساده تر از شرحهای نامنظم و طولانی خواهد بود .

۲- ایجاد سهولت در تنظیم فرمها : معمولاً در عملیات تدارک کالا از فرمهای متعددی همچون برگ درخواست خرید ، حواله انبار و … استفاده می شود . استفاده از نظام کدگذاری تنظیم و نگارش فرمهای یاد شده را آسانتر می کند .

۳- کاهش

کالا به منظور طبقـه بندی احتمال اشتبـاه را کاهـش می دهد .

۴- کمک به استاندارد کردن کالاها : به طبقه بندی کالاها وتمرکز اقلام هم خانواده و متجانس در یکجا ، تصویر روشنی از تعداد و تنوع اقلام

کاست و همان تعداد محدود را نیز استـاندارد کرد .

۵- تسهیل عملیات انبارداری : کدگذاری عملیات انبارداری را از قبیل دریافت ، نگهداری و توزیع کالا را آسانتر می کند .

۶- کمک به عملیات

بیشتر در مکاتبات این امکان پدید می آید که واحد خرید را برحسب گروههای مختلف کالا سازماندهی کرد به گونه ای که هر قسمت آن واحد مسئول گروه معینی از کالا باشد .

۷- کمک به امور

است .

۸- کمک به مکانیزه کردن نظامها : بدون استفاده از نظام کدگذاری استقرار نظامهای مکانیزه کنترل موجودی عملاً امکانپذیر نمی باشد .

 

 

 

شکل زیر فلوچارت طراحی یک نظام کدگذاری را نشان می دهد .

 

 

 

روشهای کدگذاری

  1. برای کدگذاری
  2. قرار داده می شوند و با حروف اوّل نام کالا نیز شناسایی می گردند . در روش الفبایی برای اطلاع از محل کالا و دسترسی به آن نیاز به تنظیم دفتر راهنما نمی باشد ، زیرا با در دست
  3. ه راحتی می توان به کالای مورد نظر دست پیدا کرد .
  4. شماره گذاری ساده : در روش شماره گذاری ساده یا مسلسل به کالاهای موجود در انبار به ترتیب ورود به انبار شماره ردیفی اختصاص داده می شود . سپس کالاها به ترتیب شماره شان درقفسه ها و محلهای تعیین شده در انبار جای می گیرند
  5. از دفتر یا کارت راهنما که بر حسب حروف متشکله نام کالا تنظیم می شود الزامی است . این روش در سازمانهایی که تنوع اقلامشان زیاد نمی باشد مورد استفاده قرار می گیرد .
  6. شماره گذاری مرکب : این روش مرحله تکامل یافته شماره گذاری ساده و متداولترین و مناسبترین روشی است که امروزیه
  7. نیازها پیدا می کند زیرا در این روش برای کدگذاری کالاهای
  8. از اعداد برای طبقه بندی استفاده می شود و به منظور تقسیم
  9. بندی و سپس کدگذاری می شوند .
  10. الفبا شماره : در این
  11. می شوند و سپس حرف اول نام کالا و شماره ردیف به عنوان کد کالا شناخته شده و ملاک تنظیم کالاها در انبار قرار می گیرد .
  12. نیمونیک : در این روش از خلاصه اسـم یا اسامـی کـالا بعنـوان کـد آن کـالا استفـاده می
  13. می رود و نام کالا یا مشخصات چیزی را به اختصار به یاد می آورد . این روش نیاز به حضور ذهن خوب کارکنان انبار دارد . بدیهی است که این روش کدگذاری قراردادی است و هر سازمان می تواند در این
  14. استفاده می شود که تعداد اقلام کالاها متنوع و متعدد و مشابه نباشد . از این روش در طبقه بندی ، نگهداری و شناخت انواع داروها ، مواد و عناصر شیمیایی نیز استفاده می شود .

      کدگذاری بر اساس طبقه بندی کالاها

شیوه های الفبایی ، شماره گذاری ساده و الفبا- شماره روشهایی است که عموماً در بایگانیها و کتابخانه ها برای نگهداری پرونده ها و کتابها

منطقی ترین و رایجترین شیوه کدگذاری کالاها ، طبقه بندی آنها و اختصاص شماره به هر یک از طبقات تعیین شده است .

کد میله ای ( خط نما )

خط نما یا کد میله ای از جمله سازوکارهای ورود و خروج اطلاعات هستند که امروزه در جهان به

و حسابداری آنها در صنایع ، انبارها ، فروشگاهها یا امور مربوط به کتابخانه ها و آرشیوها ، امنیت ورود و خروج پرسنل و … است .

کدهای میله ای به شکل میله های عمودی سایه روشن در کنار هم قرار می گیرند به طوریکه

و به کمک دستگاههای رایانه ای تبدیل به نوعی کد رمزدار می شود .

در واقع کدهای میله ای مجمـوعه ای از اطـلاعات حرفی یا عـددی هستند کـه به

قبیل قیمت ، نام محصول ، سازنده ، وزن ، تاریخ ساخت و انقضاء و … می باشند و خطوط مزبور اطلاعات متعددی

خاصی برای نمایش اینگونه اطلاعات مورد  استفاده قرار می گیرد . با عبور نور از روی فضاهای خالی بین ستونهای سیاه و با پهنای متفاوت ، کد میله ای خوانده و رمزگشایی می شود .

موارد استفاده از کدهای میله ای

زمینه های عمده استفاده از کدهای میله ای در سازمانها و مراکز اداری و صنعتی و مالی به قرار زیر است :

  • خطوط تولید : در
  • مختلف نظیر مشخصات تولید ، مشخصات مواد مصرفی ، کنترل کیفی و … استفاده می شود .
  • انبارها : در انبارها با استفاده از کد میله ای شناسایی کالاها بسیار ساده
  • کاهش می دهد . همچنین در پایان دوره مالی انبارگردانی به سرعت و سهولت انجام می شود .
  • فروش : نصب کد میله ای بر روی کالاها و استفاده ار آن برای انتقال اطلاعات مربوط به کالاهای فروخته شده به کامپیوتر
  • کنترل و دقت در محاسبات و عملیات می باشد زیرا خطاهای ناشی از عوامل و ملاحظات انسانی را حذف می کند .
  • کارتهای شناسایی : در سازمانها کارتهای شناسایی کارکنان به کد میله ای
  • در پایان فهرستهای حقوق برای پرداخت بدون فوت وقت و با دقت صددرصد آماده می شوند .
  • امنیت مراکز سری : برای حفظ امنیت مراکز سری تحقیقاتی و نیز حریم آزادیهای
  • که حاوی اطلاعات به شکل کد میله ای است می توانند درهای مخصوص را باز کنند و وارد و خارج شوند .

استقرار کالاها در انبار

کد محل کالا

لازم است چیدن اجناس در انبار با توجه به حجم ، اندازه و سایر خصوصیات و ویژگیهای کالا و نیز میزیاین مراجعه و مصرف آن با رعایت کامل اصول ایمنی و در محلهای مناسب و تعیین شده انجام شود .

یکی از منطقی ترین و رایجترین روشهای تنظیم کالا در انبار کدبندی قفسه های انبار است.

بر شماره بندی راهروها و قفسه ها ، به انبارها نیز شماره داده می شود یا انبارها با نام یا حروف الفبا مشخص می گردند آنگاه چنین شماره هایی که مشخص کننده

دفتر راهنما و آگاهی بر نشانی آنها دستیابی به اجناس مورد نظر به سادگی امکانپذیر خواهد بود .

چیدن و استقرار کالاها در انبار

رعایت اصول مربوطه

برای استقرار صحیح کالاها در انبار اصولی وجود دارد که باید به آنها توجه شود . طرز قرار گرفتن کالاها در انبار بسیار مهم است و در تسهیل کارها ،

انبار تاثیر بسزایی دارد . مهمترین عوامل برای استقرار و چیدن کالاها در انبار عبارتند از :

۱- میزان استفاده

۲- وجه اشتراک

۳- اندازه و مشخصات فیزیکی

۱- میزان استفاده : میزان استفاده و کاربرد مهمترین عاملی است که در چیدن اجناس باید در نظر گرفته شود . اجناسی که تقاضا برایشان

از نقاط دورتر به درانبار قرار داده شود .

  • وجه اشتراک : عامل دیگری که باید در چیدن کالاها در نظر گرفته شود ، وجه اشتراک و هم خانوادگی در مصرف است که باعث می شود جور کردن و
  • شود . توجه به وجه اشتراک در چیدن کالاها دارای مزایای زیر است :
  • طی مسافت کمتر و در نتیجه تقلیل خستگی و آسایش بیشتر انباردار .
  • آسان بودن امر جور کردن و آوردن کالاها از قفسه ها .
  • صرفه جویی در زمان ، هزینه و نیروی مصروفه .
  • اندازه و
  • وزن و اقلام سنگین وزن تقسیـم می شوند . در واقع لازم است با توجه به اندازه کالاها ، فضای مناسبی برای نگهداری آنها
  • اجناس استفاده شود .

استفاده از حداکثر فضای انبار

برای اینکه از فضای انبار حداکثر استفاده به عمل آید تدابیر و

چیدن و جایگزینی کالاها در انبار ، رعایت اصول زیر در استفاده حداکثر از فضای انبار کمک موثری می کند :

 

  • استفاده از فضای بالاسری : منظور آن است که اجناس حتی الإمکان در انبار پخش نباشد و از حجمها و فضاهای انبار حداکثر استفاده لازم بهم عمل
  • بـه طـور عمـودی روی هـم چیـده می شود .

 

  • استفاده از فضای بالاسری : منظور آن است که اجناس حتی الإمکان در انبار پخش نباشد و از حجمها و فضاهای انبار حداکثر استفاده لازم بهم عمل آید . بوسیله قفسه بندی یا استفاده صحیح از پـالت ، کـالاها بـه طـور عمـودی روی هـم چیـده می شود .
  • استفاده از فضای خارج ساختمان : برخی کالاها مانند آجر ، تیرآهن و … را می توان بدون صدمه دیدن در فضای آزاد انبار و نگهداری کرد .
  • نایلون یا برزنت بر روی آنها با تعبیه سقفهای ارزان قیمت در فضای آزاد نگهداری کرد .
  • رعایت اندازه و شکل اجناس : در صورتی که طبقات قفسه ها طوری ساخته شود که اندازه آنها متناسب با حجم و اندازه کالاها باشد می توان
  • قع باید قفسه بندی انبار با توجه به اندازه اجناس ساخته شود تا از فضای انبار حداکثر استفاده به عمل آید .

۴- استقرار عمودی : در مورد کالاهای باریک و بلند مانند میله های آلومینیومی یا لوله های کاغذ و مقوا لازم است آنها را بصورت عمودی قرار داد .

قرار گیرد وعرض و حجم کمتری را اشغال کند .

۵- در نظر گرفتن زمان مصرف : برای برخی کالاها که مصرف فصلی دارند می توان با جابجا کردن

که هنگامی از عقب انبار به قسمت جلو و دم درانبار آورده شوند که زمان مصرف آنها رسیده باشد .

۶- در نظر داشتن محل توزین و اندازه گیری : بهتر است اجناسی که لازم است توزین و اندازه گیری شوند نزدیک محل توزین جای داده شوند .

۷– فاصله کافی بین قفسه ها : فاصله بین قفسه های تعبیـه شده در وسـط انبار باید به انداره ای باشد که دو نفر به راحتی بتوانند از بین آنها عبور کنند و کار حمل و نقل کالا به آسانی انجام شود .

وسایل کار در انبار

برای ایجاد تحول و بهبود در امور انبار و انبارداری وجود سه عامل ضروری است :

  1. نیروی انسانی کارآمد ، متخصص ، متعهد و آموزش دیده .
  2. نظام صحیح انبارداری و نگهداری کالاها در انبار .

وسایل کار .

، از وسایل گوناگون توزین و اندازه گیری ، وسایل ذخیره سازی و جای دادن

ات و مواد شیمیایی از ظروف مختلف و وسایل خاص استفاده می شود . از انواع

وارد زیر اشاره کرد :

پالتها ، باکس پالتها ، ظروف و جعبه ها ، کانتینرها ، سکوهای تخلیه و بارگیری ، تریلرها ، چرخهای دستی ، نقاله ها ، بالابرها ، ترازوها ، باسکولها و …

نظامهای خروج کالا از انبار

برای صدور کالاها از انبار دو نظام متداول وجود دارد :

  1. اولین صادره از اولین وارده یا FIFO
  2. اولین صادره از آخرین وارده یا LIFO

۱- نظام اولین صادره از اولین وارده یا FIFO :

منظور از سیستم فایفو آن است که کالاهایی که ابتدا وارد انبار شده است

امروزه از این نظام استفاده می شود و به ویژه برای کالاهایی به کار برده می شود که تاریخ مصرف دارند و در زمان مشخصی باید مصرف شوند .

روشهای فایفو

  • در عمل برای استفاده از سیستم فایفو
  • محموله وارداتی دو کارت تاریخ نوشته می شود که یک کارت را روی محموله مربوطه می چسبانند و کارت دیگر را انباردار برای کنترل نگهداری می کند . وقتی کالایی درخواست می شود و باید از انبار خارج شود انباردار از روی کارتها تعیین می کند که کدام بسته در الویت است و باید زودتر خارج شود .
  • روش مساحت دو برابر : در این
  • انتظار تقسیم می کنند . محموله نخستین یا پارتی اول کالا را در یک قسمت می گذارند و از آن استفاده می کنند و اگر محموله دوم رسید آنرا با فاصله در قسمت دیگر قرار می دهند و در حال انتظار نگه می دارند.
  • روش قوه ثقل : برخی
  • کالا از دریچه پائین که دارای سطح شیبداری است برداشته می شود و کالای جدید را از دریچه بالا به آن می افزایند .

۲- نظام اولین صادره از آخرین وارده یا LIFO  :

در سیستم لایفو اجناسی که آخر از همه وارد انبار شده است زودتر خارج می شوند . معـمولاً وقتی کالاها بطور مستـقیم روی زمین انبار می شوند کالاهایی که آخر از

شوند در این زمره اند . در عمل اگر بخواهند کالاهای فله ای را نیز به صورت فایفو

وارد و از پائین خارج می شود .

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۵)”]

 

     روشهای انبار کردن کالا

عمل ترتیب و تنظیم کالاها در محل خاص درانبار ، یا نگهداری ، چیدن ، تجمع و تمرکز و صف بندی کردن کالاها را اصطلاحاً صفافی می گویند . برای انبار کردن و نگهداری کالاها در انبار از روشها و تدابیری به شرح زیر استفاده می شود :

  1. ظروف : برای انبار کردن قطعات کوچک متنوع نظیر پیچ ، مهره و … از
  2. را کنار هم یا روی هم چید و قرار داد.
  3. قفسه بندی : با استفاده از روشهای مختلف قفسه بندی ، می توان
  4. نباشد انبار کرد . با استفاده از روش قفسه بندی نظم انبار بیشتر و تعیین موقعیت موجودی نیز راحتتر می گردد .
  5. طبقات پایه دار : این وسیله بطور مشخص برای انبار کردن اجسام بلند و باریک مانند الوار ، لوله ، میله و… بکار برده می شود . این طبقات را می توان روی پایه های
  6. شده اند امکانپذیر می شود.
  7. روی هم چیدن : دراین روش اقلام کالاها بر روی هم چیده و انباشته می شود . بدیهی است برای اقتصادی بودن این روش ، باید مقدار
  8. سبک از قبیل کارتنها ، کیسه ها و … و همچنین  اقلام سنگین مانند پالت ، باکس پالت و …  استفاده می شوند .
  9. محفظه های متحرک : در محفظه های متحرک علاوه بر اینکه مواد را انبار می کنند امکان حمل و نقل آنها نیز فراهم می
  10. به صورت ستونهای جداگانه و در کنار هم قرار می گیرند و از طرف ورودی به خروجی دارای شیب ملایمی می باشند .
  11. انبار بالاسری : محفظه های متحرک بالاسری نوع دیگری از تجهیزات مدرن نگهداری و
  12. . استفاده از این تجهیزات فضای کف سالن را برای عملیات تولیدی آزاد می گذارد .

 

سازمان یک پدیده اجتماعی است که از همکاری گروهی افراد با به کارگیری تجهیزات و وسایل و امکانات برای دستیابی به هدف یا هدفهایی مشترک تحت ضوابط خاص و نظم و ترتیب تشکیل شده است . نتیجه کار سازمان به صورت تولید کالا یا ارائه خدمت به جامعه عرضه می شود . عوامل یا

‍‍، ابزار و ماشینها ، مواد ، روشها و مدیریت در سازمان گرد یکدیگر جمع می شوند تا ستانده یا محصول Output به صورت کالا یا خدمت ارایه شود .

سازمان در عین حال خود مصرف کننده است و مصارف و نیازهایی دارد نظیر مواد ، لوازم یدکی ، لوازم مصرفی و …

سازمان به عنوان یک سیستم ( نظام ) از اجزای مختلفی تشکیل شده است . این اجزا یا زیرنظامها Sub-Systems باهم در ارتباطند و برای حصول هدف معینی فعالیت می کنند و با محیط در حال ارتباط و کنش و واکنش اند . مهمترین اجزا یا زیر سیستمهای سازمان صنعتی _ بازرگانی عمدتاً

بی ، بخش امور مالی ، بخش امور کارگزینی و اداری ، بخش امور تدارکاتی ، بخش طرح و توسعه . این بخشها باید با هماهنگی کامل با یکدیگر کار کنند تا هدف

را در ساختمان بدن یک موجود زنده بازی می کند . زیرا تأمین کننده مواد اولیه و نیازهای مختلف سازمان است که جریان آن در سازمان همچون خون در بدن موجود زنده است . سیستم تدارکاتی سازمان مواد مورد نیاز را از

مورد نیاز به اندازه و در موقع معین تهیه و در دسترس واحدهای مصرف کننده و متقاضی در سازمان قرار داده نشود ، در گردش عملیات سازمان ، به ویژه سازمانهای تولیدی و صنعتی ، وقفه و اخلال شدید ایجاد خواهد شد. به علاوه ، تهیه مواد اولیه بیش از میزان نیاز و مصرف و در واقع نگهداری موجودی جنسی بیش از اندازه معین در انبار ، باعث رکود بخش عمدهای از سرمایه در گردش خواهد شد .

بنابراین برنامه ریزی صحیح در امر تدارکات و نگاهداری مواد و قطعات

یک واحد ستاد کمکی و پشتیبانی و خدماتی در سازمان است که برای خدمت و کمک به واحدهای اجرایی ایجاد شده است . چون مدیران

آن گذشته چون امر تدارکات امروزه یک رشته کاملا پیچیده تخصصی شده است و نیاز به کسب مهارت و تجربه فراوان خاص خود دارد ، چنین واحدی در یک سازمان ایجاد می شود تا کار

. بنابراین واحد تدارکات به سبب وظایف ویژه خود در یک سازمان ، پیوسته با واحدهای دیگر در تماس و ارتباط دایمی است .

تشکیلات داخلی و تعداد کارکنان واحد تدارکات در هر سازمانی ، به تناسب تنوع موضوعهای خرید و حجم آنها و نیز چگونگی

و صنعتی ، واحد تدارکات زیر نظر مستقیم مدیر عامل یا بالاترین مقام

واحد کنترل

سازمانی و تشکیلات داخلی واحد تدارکات با توجه به میزان تمرکز و عدم تمرکز در امر خرید ها تغییر پیدا می کند .

اصولاً روابط

این شرح است . واحد برنامه ریزی تولید ، بر اساس فهرست تفکیکی مواد و قطعات و لوازم مورد

خود سفارش خرید صـادر می کند و آن را بـرای فروشندگان ( اعم از داخـلی و خـارجی ) ارسال می دارد

گردد . در واقع ، تدارکات یکی از حیاتی ترین وظایف در امور

برای تحرک چرخهای سازمانها و صنایع است .

یک واحد

می گیرد و در کاهش مخارج و افزایش سود و در نتیجه دوام و بقای سازمان نقش عمده ای ایفا می نماید .

  • مباحث رشته تخصصی مدیریت
  • ما در اینجا با توجه به موضوع پروژه مختصری راجع به انبار و سیستمهای انبارداری توضیحاتی می دهیم .

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل چهارم – نظام نظارت بر انبار

وسایل و ابزار نظارت بر عملیات انبار

۱-  دفاتر انبار

برای کنترل عملیات ورود و خزوج کالا در انبار ، در گذشته ابتدا از دفاتری بنام دفتر

ی شد با گذشت زمان از یک دفتر برای واردات و صادرات انبار استفاده می شد که آنهم با ورود کارت انبار ( سیستم کاردکس ) منسوخ گردید .

دفتر واردات : این دفتر به ثبت مشخصات کالاهای وارده به انبار اختصاص دارد . مشخصات کالا

کار و میزان فعالیت هر سازمان و نحوه نگهداری حساب انبار تغییر می کند .

دفاتر واردات انبار معمولاً حاوی اطلاعات زیر است :

۱- شماره ردیف     ۲- تاریخ     ۳- منبع ورود کالا     ۴- واحد کالا     ۵- شماره سند رسیـد انبـار یا حواله انتقالی یا برگشتی کـالا     ۶- شماره نـوع کالا    ۷- واحد مقدار     ۸- بهای واحد     ۹- بهای کالا اعم از خریداری شده یا برگشتی

۱۰- بهای کالای انتقالی از سایر انبارها     ۱۱- ارزش کالا و منبع کل واردات .

دفتر صادرات : دفتر

فتر معمولاً اطلاعات زیر ثبت می شود :

۱- شماره ردیف     ۲- تاریخ     ۳- درخواست کننده یا گیرنده کالا     ۴- نوع کالا     ۵- شماره درخواستها یا حواله انتقال     ۶- واحد مقدار     ۷- بهای واحد      ۸- مبلغ و ارزش کل کالا     ۹- جمع صادرات انبار     ۱۰- شماره نوع کالا ( کد ) .

دفتر راهنمای اقلام انبار : دفتر راهنمای اقلام انبار دفتری است که مورد

مشترک بین واحدهای مختلف سازمان از نظر اقلام موجودیهای انبار به شمار می رود .

دفتر راهنمای اقلام انبار حاوی سه مطلب مهم زیر است :

۱- نام و مشخصات کالا        ۲- واحد مصرفی        ۳- شماره کالا ( کد )

۲-  کارت انبار

یکی از فرمهایی که در ارائه اطلاعات مربوط به انبار نقش بسزایی دارد

یا واحد کنترل انبار تنظیم می شود و به جریان می افتد و کلیه اطلاعات مربوط به نقل و انتقالات کالا را در بردارد و در هر مقطع

کارت مقدار کالای وارده یا صادره با ذکر تاریخ و شماره سند ورود یا خروج منعکس می شود . همچنین در هر کارت اطلاعاتی همچون

کالا در محلهای مخصوص خود درج می شود . به مجموعه کارتهای انبار سیستم کاردکس انبار می گویند .

کارتهای انبار بر مبنای ضوابط طبقه بندی کالاها در انبار ، شماره گذاری و کد بندی و تنظیم می شود و مورد استفاده قرار می گیرد . به این ترتیب

شود که امر کنترل و تحویل اجناس تسهیل شود و با مراجعه به کارت انبار می توان موجودی واقعی کالا را مشخص کرد و نوسانات مقدار وارده و صادره مربوط به

مقدار واقعی موجودی کالا در انبار با رقمی که در کارت نشان می دهد کاملاً مطابقت داشته باشد .

از اطلاعات کاردکس می توان میزان مصرف ماهانه و سالانه کالا را نیز به راحتی بدست آورد و برای برنامه ریزیی خریدهای عمده از آن استفاده کرد و در عین حال به

مزایای زیر است :

۱- داشتن اطلاع از میزان موجودی هر کالا در اسرع زمان بدون نیازی به شمارش آن .

۲- کسب اطلاع از نشانی محل کالا و در نتیجه سهولت در پیدا کردن کالا در قفسه های انبار .

قدار سفارش ، حداقل و حداکثر موجودی مربوط به هر کالا .

۴- سهولت برقراری ارتباط با حسابداری .

۵- سهولت ارائه آمارهای مورد نیاز در مورد انبار .

 

 

 

نمونه کارت انبار ( کاردکس انبار )

      کاردکس حسابداری

لازم به تذکر است که مشابه کارت انبار در واحد حسابداری نیزی نگهداری می شود و همان فعل و انفعالاتی را که انبارداران در انبار

انبار است با این تفاوت که ستون قیمت نیز در آن وجود دارد . تطبیق مفاد کاردکس انبار با کاردکس حسابداری که در دو محل جداگانه و بوسیله واحدهای سازمانی مجزا تنظیم می شوند ، مهمترین ابزار و شیوه کنترل موجودیها و دادوستد انبار است .

 

 

 

 

شماره کد محل جنس …………..        کارت کاردکس حسابداری انبار                 واحد………….

ردیفتاریخشماره رسیدشماره حواله            مقدار                  قیمت
واردهصادره

موجودی

واحدواردهصادرهموجودی
شماره جنس …………………………                 شرح جنس ………………………………….

 

 

نمونه کارت حساب انبار ( کاردکس حسابداری )

 

 

انواع کاردکس

برای نگهداری کاردکس چند شیوه متداول است . یکی بنام کاردکس جعبه ای است که کارتها در جعبه های فلزی یا چوبی نگهداری می شود . نوع دیگر کاردکس

نتها جای دارد . نوع دیگر کاردکس گردان یا کاردکس چرخان است که کارتها بر روی صفحاتی حول یک میله عمودی نصب شده و قابل چرخش و گردش است .

مهمترین فرمهای انبار

در زیر پنج فرم از مهمترین و رایجـترین فرمهای انبـار و کـاربردشان مورد بررسی قـرار می گیرد .

  • رسید انبار :
  • کالا ، برگ درخواست خرید و برگ سفارش خرید ضمیمه آنهاست . پس از کنترل دقیق اجناس و تطبیق با فهرست مربوطه و تعیین مقدار آنها توسط انباردار ، نسبت به تحویل گرفتنشان و
  • مربوطه می رسد . این فرم سند تحویل کالا به انبار است و بر اساس آن مبلغ کالای خریداری شده از طرف واحدخرید ، قابل پرداخت به فروشنده کالا است .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تاریخ ……………                        کارخانه ــــــــــــ                    شماره

برگ رسید انبار

انبار……………                                                    شماره برگ درخواست خرید ……

ردیف    شرح کالا  شماره کالا      واحد کالا       مقدار          قیمت واحد       قیمت کل          ملاحظات

 

 

 

 

 

 

 

 

 

……………….. ……………….

کالای مشروحه فوق کلا صحیح و سالم به اینجانب تحویل شد  انباردار

رئیس انبارها            مسئول انبار

 

 

    توزیع نسخ                             ۱- حسابداری    ۲- واحد خرید  ۳- کاردکس مرکزی    ۴- انبار

 

 

 

نمونه برگ رسید انبار

 

 

 

  • حواله انبار : با توجه به ارزش موجودیهای انبار لازم است همواره هنگام صدور
  • ی برای این منظور استفاده شود . روش صدور کالا از انبار بر مبنای برگ درخواست کالا شروع می شود که توسط واحد یا شخص متقاضی با تکمیل فرم درخواست کالا و پس از تأیید و امضای مقام مجاز به جریان گذارده و به واحد انبار فرستاده می شود . در انبار ، فرم درخواست کالا پس از وصول ، از نظر تعداد و مقدار موجودی جنس یا
  • مستلزم صدور سند یا مجوزی است که اصطلاحا بنام حواله انبا ر معروف است. این
  • مسئول انبار و سایر مقامات مربوطه به عنوان سند رسمی و مجوز خروج کالا از انبار محسوب می شود . در بعضی سازمانها به آن برگ مصرف کالا نیز می گویند .

 

 

کارخانه

تاریخ …………….                          برگ حواله انبار                                         شماره

قسمت مصرف کننده ………………..                  انبار…………….

ردیف         شرح کالا        شماره کالا           واحد کالا      مقدارتحویلی  قیمت واحد    قیمت کل        ملاحظات

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 امضاء                         انباردار              تحویل گیرنده                   رئیس انبارها        سرپرست قسمت مصرف کننده

 

 

توزیع         ۱- حسابداری       ۲- انبار           ۳- واحد درخواست کننده       ۴- کاردکس مرکزی

 نسخ

نمونه برگ حواله انبار

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۶)”]

درخواست کالا

  • : این فرم برای دریافت کالا از انبار مورد استفاده قرار می گیرد و واحد مصرف کننده آنرا تکمیل می کند
  • مدیر یا مسئول واحد مربوطه به امضای مدیر تولید یا رئیس کارخانه نیز برسد .
درخواست کالا

 

شماره درخواست کننده:

شماره درخواست:

تاریخ درخواست:تاریخ تحویل:
شرح کامل کالاکالا درخواست شدهکالای تحویل شدهقیمت کالای تحویل شده
شماره پلاک
مقدارواحدمقدارواحد
نام و نام خانوادگی مدیر کل واحد درخواست کننده :

 

 

امضاء :

موافقت مدیر کل امور اداری یا تحویل کالای درخواست شده طبق موجودی انبار و بودجه واحد درخواست کننده :

نام و نام خانوادگی :

تاریخ :

امضاء :

گواهی تحویل کالا توسط نماینده واحد درخواست کننده :

نام و نام خانوادگی تحویل گیرنده :

 

امضاء :

نام انباردار :

امضاء :

نام صاحب جمع اموال :

امضاء :

   نام رئیس اداره خدمات :

امضاء :

 

نمونه برگ درخواست کالا

  • درخواست خرید کالا : در صورت موجود نبودن کالا در انبار یا رسیدن میزان موجودی کالا در انبار به نقطه سفارش این فرم توسط انباردار تکمیل می شود و پس از امضای مقامات مسئول و مجاز آنرا برای خرید کالا به
  • متفاوت است و امکان دارد فرم ساده ای حاوی نام کالا و میزان مورد نیاز باشد .
  • کاملتر است و متناسب با نیاز حسابداری تنظیم و طراحی می شود .

 

                                                                                کارخانه

تاریخ                                                                       برگ درخواست خرید                            شماره

 انبار

ردیفشرح کالاشماره کالامواردمصرفواحد کالامقدار تقاضامقدار خریدملاحظات
رئیس انبارها :سرپرست قسمت خرید :

 

 

مدیر امور مالی :مدیر عامل :

 

توزیع نسخ۱- حسابداری۲- اداره خرید۳- کاردکس مرکزی۴- انبار

 

نمونه برگ درخواست خرید

۵– سفارش خرید : این فرم برای عقد قرارداد با فروشنده کالای مورد نظر در واحد خرید تنظیم و

است . فرم سفارش خرید برای هر بار خرید باید تهیه و تنظیم شود . این فرم

خرید را در یک فرم طراحی کنند و برای هر دو منظور از یک فرم استفاده شود ، به این معنی که یک قسمت فرم جنبه درخواست خرید و قسمت دیگر جنبه سفارش خرید را داشته باشد .

سفارش کالا

شماره سفارش :

تاریخ :

نام واحد درخواست کننده :                                                        آدرس فروشنده :

شماره درخواست کالا :

تاریخ درخواست کالا :

شرکت                      خواهشمند است کالاهای مشروحه زیر را با توجه به شرایط

به این سازمان تحویل دهید :

شماره ترتیب
شرح کالا
کد کالا
مقدارواحد
ملاحظات
 

 

 

 

 

 

نام و امضاء مسئول سفارشات :                                     نام و امضاء مسئول کارپردازی :

نام و امضاء مدیر عامل :

تصویب کننده :                              محل تحویل :                         تاریخ مورد نیاز :

 

نمونه برگ سفارش کالا

طراحی نظام اطلاعاتی برای انبار

تعریف و اهمیت نظام اطلاعاتی انبار

نظامهای اطلاعاتی در کارخانجات

بقیه تأثیر می گذارد .

بطور اخّص نظام اطلاعاتی انبار عبارتست از : ایجاد روشهایی منظم و منطقی یا یک رشته عملیات اداری پیوسته ، مرتبط و مشخص در انبار برای انتقال اطلاعات ، اعمال کنترلهای لازم بر روی کالاهای موجود در انبار و کالاهای

رهای انبار به طرز صحیح و بدون انحراف و طبق برنامه و مشخصات از پیش تعیین شده .

حفاظت دقیق از موجودیهای انبار تنها در پرتو برقراری یک نظام صحیح اطلاعاتی به منظور تبادل اطلاعات عملی است . از آن گذشته در سازمانهای تولیدی

 

مهمترین بخشها و واحدهای سازمانی درگیر در نظام اطلاعاتی انبار عبارتند از :

تولید ، برنامه ریزی ، تدارکات ، بودجه ، حسابداری صنعتی ، کنترل انبار ، کنترل کیفیت ، تعمیرات و نگهداری و واحد متقاضی کالا .

 

نتایج حاصل از استقرار نظام صحیح اطلاعاتی انبار

از طراحی هر نظام اطلاعاتی انبار نتایج زیر حاصل می شود که به بـرخی از آنهـا اشـاره می شود :

  • در واحدهای زیربط برای تبادل اطلاعات .
  • تسریع عملکرد
  • و دقیقتر از نظر مقداری و ریالی در امور جهت هزینه یابی حسابداری صنعتی .
  • کمک به شناسایی بهتر کالاهای موجود در انبار با توجه به تنوع آنها .
  • سفارش به موقع کالا به میزان مورد نیاز .
  • ۶- افزایش اطلاعات مدیریت از میزان کالاهای موجود در انبار ، میزان مصرف آنها و …
  • ۷- تشکیل
  • و فضای انبار را اشغال و قسمتی از سرمایه در گردش سازمان را راکد کرده است .

وظایف اطلاعاتی انباردار

مهمترین وظایف انباردار در خصوص سیستم اطلاعاتی انبار به شرح زیر است :

  • در صورت لزوم صدور برگ درخواست خرید و بایگانی یک نسخه از آن .
  • صدور برگ رسید انبار هنگام دریافت کالا و بایگانی یک نسخه از آن .
  • صدور برگ مرجوعی کالا به انبار هنگام دریافت کالای برگشتی از
  • انبار هنگام تحویل کالا به متقاضی و بایگانی یک نسخه از آن .
  • صدور سایر فرمهایی که بر حسب نیاز ضروری تشخیص داده می شوند و بایگانی یک نسخه از آن .
  • تهیه کارت برای هر یک از اقلام انبار و ثبت نقل و انتقالات بر روی آن .
  • تهیه گزارشات نقل و انتقالات انبار در صورت لزوم .
  • تهیه گزارش مصرف غیر عادی از یک کالا و تسلیم آن به مقامات مسئول .
  • تهیه گزارش از کالاهایی که در انبار بلااستفاده مانده و فضای انبار را اشغال کرده برای اطلاع مدیران و مقامات مسئول سازمان به منظور اتخاذ تصمیمات مقتضی درباره آنها .

     طراحی فرمهای انبار

طراحی سیستم صحیح تدارکات

کمتر

طلاعات طراحی کرد .

نمودار حرکت فرمها

از آنجا که جزئیات بسیار زیاد و مختلفی در هر سیستم اطلاعاتی انبار وجود دارد ، نگهداری

حرکت فرمها مورد استفاده قرار میگیرد تا هم تمامی جزئیات همراه ترتیب تقدم و تأخر آنها روی کاغذ آورده شوند و هم حس بیشتری نسبت به سیستم اطلاعاتی انبار بوجود آید .

سمبلهای نمودار حرکت فرمها

این سمبل مشخص کننده یک فرم میباشد که نام فرم در درون

سمبل و شماره نسخه در گوشه بالا ، طرف راست آن نوشته

می شود .

 

 

این سمبل نشان دهنده یک فعل میباشد و مورد استفاده آن

مواقعی که عملی روی فرم یا فرمها انجام می پذیرد .

 

این سمبل بیانگر بایگانی دائم می باشد .

 

 

این سمبل

دهنده ارتباط بین عملیات میباشد در حالیکه فرمی رد

و بدل نمی شود .

نکاتی که باید در موقع رسم نمودار مورد توجه قرار گیرند عبارتند از :

۱- خطوط ارتباطی همیشه بصورت افقی و یا عمودی باید کشیده شوند .

۲- از یک سمبل به سمبل دیگر بطور مستقیم فقط یک خط ارتباطی میتواند وجود داشته باشد .

۳- خطوط ارتباطی نباید بدون وجود یک سمبل ( عمل ، فرم یا

، باید چهار نسخه نیز از آن خارج شوند .

۵- با توجه به اینکه سمبلها قراردادی هستند میتوان در موقع رسم از سمبلهای دیگری نیز استفاده کرد البته در این صورت باید سمبل جدید را قبلاً معرفی نمود .

تعریف فرم

اصولاً فرم هر گونه

وسیله ای است برای جمع آوری و تبادل اطلاعات بین واحدها و بخشهای مختلف سازمان . اطلاعات بر روی فرمها جمع آوری و با استخراج بهنگام اطلاعات لازم ، فرم وسیله اجرای روشهـای اداری می شود . هر فرمی که طراحی و به جریان گذارده می شود دارای وظیفه ،

واحد صادر کننده و مراحل گردش واستفاده از آن مشخص شود تا نقش خود را بخوبی ایفا کند .

فرم وسیله ایست

. اطلاعات در فرم جمع آوری شده و در هنگام لزوم از آن خارج میشوند . بعضی از اهداف فرمهای سیستم اطلاعاتی به شرح زیر میباشد :

۱- ثبت موجودی حاضر و نشان دادن اختلافات در موقع موجودی برداری .

 

۳- کم کردن نیاز به دوباره نویسی اطلاعات در بخشهای مختلف .

۴- کاهش سئوالات از بخشها .

۵- دادن اطلاعات لازم به هر بخش .

بطور کلی در هر فرم دو نوع اطلاعات وجود دارد : ثابت و متغیر .

اطلاعات ثابت که بصورت چاپی روی فرم قرار دارند نشان میدهند که چه چیزی و چگونه باید در فرم درج گردد . این اطلاعات چهارچوب مطالبی را که باید در فرم

کلی میتوان گفت که اکثر فرمها از سه قسمت اصلی تشکیل میشوند :

  1. حاشیه بالائی که برای شناسائی آن بوده و شامل مطالبی از قبیل نام فرم ، شماره مسلسل آن ، تاریخ صدور ، محل صدور و اطلاعاتی از این قبیل میباشد .
  2. متن فرم که اکثر اطلاعات متغیر در این قسمت فرم درج میگردند ، اصولاً فرم ، برای اطلاعات مندرج در این قسمت است که طرح میگردد .
  3. حاشیه زیر فرم که معمولاً محلی است برای امضاها و مهرهای مجاز و یا تأئید صحت مطالب مندرج در فرم .

فرمهای مورد نیاز انبار

برای طرح سیستم اطلاعاتی انبار

نحو سریع و صحیحی انجام خواهد شد و روابط درست و منطقی بین واحدهای مزبور پدید خواهد آمد .

در زیر به برخی از مهمترین فرمهای رایج ومورد استفاده در سیستم اطلاعاتی انبار و تدارکات اشاره می کنیم :

  • کارت کنترل اقلام انبار و کارت حساب انبار ( کاردکس ) .
  • برگ درخواست کالا .
  • برگ رسید انبار .
  • برگ رسید انبار مستقیم .
  • برگ حواله انبار .
  • برگ درخواست خرید کالا .
  • برگ سفارش خرید .
  • برگ صورتحساب خرید .
  • برگ صورتمجلس تحویل کالا .
  • برگ انتقال کالا .
  • برگ خروج موقت و دایم کالا .
  • برگ برگشت کالا به انبار .
  • برگ گزارش کالای غیر قابل پذیرش .

تعداد نسخ یا رونوشت فرمهای صادره به تناسب فعالیتها و نیازهای سازمانها ، تعیین و مشخص می شود و هر یک از نسخ طبق روش اجرای کار و

) گفته می شود . بر اساس این اسناد مبلغ کالا از طرف امور مالی و حسابداری سازمان مربوطه قابل پرداخت به فروشنده است .

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.[/tab][/tabgroup]

[tabgroup][tab title=”قسمت هایی از متن (۷)”]

     گردش عملیات در سیستم تدارکات

منظور از گردش عملیات در سیستم تدارکات عبارت است از مشخص کردن چگونگی

. گردش عملیات و مراحل اساسی کار تهیه و تدارک کالا و عملکرد واحدهای مختلف در سیستم تدارکات عموماً به ترتیب زیر است :

  • واحد متقاضی پس از تشخیص لزوم دریافت کالا ، برگ درخواست کـالا را تکمیـل می کند و پس از تأیید آن توسط مسئول واحد مربوطه آنرا به انبـار می فرستد .
  • انباردار پس از بررسی و تأیید صحت امضای مجاز روی برگ درخواست
  • کالای درخواست شده به اندازه کافی موجود باشد ، انباردار از طریق
  • می گذارد .
  • در مواردی که کالا در انبار موجود نباشد و در صورت لزوم ، برگ درخواست خرید ، صادر می شود و به واحد تدارکات ارسال می گردد .
  • واحد تدارکات مبلغ لازم برای خرید کالا را برآورد می کند و برای مشخص کردن وضع
  • .
  • واحد حسابداری بازرگانی پس از تشخیص و تثبیت وضع اعتبار ، برگ درخواست خرید را برای تصمیم گیری به کمیسیون مالی می فرستد .
  • با توجه به آیین نامه و شرایط خرید هر سازمان ، تصمیم گیری درباره تعیین اعتبار خرید ، و اجرای عمل خرید توسط مقام صلاحیتدار سازمان یا کمیسیون خرید انجام می شود .
  • در صورت موافقت با خرید واحد حسابداری بازرگانی پس از تأمین اعتبار ، برگ درخواست خرید موافقت شده را به واحد تدارکات پس می فرستد .
  • در صورتی که با خرید کالا موافقت نشود
  • این امر ممکن است مستقیما به واحد درخواست کننده نیز اعلام شود .
  • عملیات مقدماتی سفارش کالا بر اساس قوانین مربوطه در واحد تدارکات اجرا و برگ سفارش خرید صادر می شود .
  • با توجه به مقرّرات مربوط به خرید و از جنبه سقف مبلغ خرید درباره خرید کالاها از داخل یا خارج کشور تصمیم گیری لازم به عمل می آید .
  • واحد تدارکات ضمن اجرای عملیات خرید از طریق ارسال یک نسخه برگ سفارش خرید انبار را در جریان عملیات سفارش کالا قرار می دهد .
  • برگ سفارش خرید و کالای خریداری شده از طرف مأمور خرید یا فروشنده یا مأمور ترخیص کالا از گمرکات به واحد انبار فرستاده می شود .
  • واحد انبار پس از کنترل کیفی و کمی کالا با صدور برگ رسید انبار وصول کالا را به انبار اعلام می کند . به هنگام لزوم تحویل و تحول کالا در انبار با استفاده از برگ صورتمجلس تحویل کالا صورت می گیرد . سپس رسید انبار در کارت انبار عمل می شود .
  • در صورتی که کالای خریداری شده با مشخصات لازم در برگ سفارش
  • اطلاع واحد تدارکات می رساند تا آن واحد به منظور تعویض کالا
  • لازم از جمله برگ صورتحساب خرید را تکمیل و برای اجـرای امور مربوط به واحـد حسابداری صنعتی می فرستد .
  • واحد حسابداری صنعتی پس از قیمت گذاری برگ رسید انبار بر اساس برگ صـورتحساب خـرید و ثبت در کـارتهای مربـوطه اسنـاد را به واحـد حسـابداری بازرگانی می فرستد .
  • واحد حسابداری بازرگانی پس از صدور سند حسابداری ، مراتب را در دفاتر مربوطه ثبت می کند .
  • انباردار پس از ثبت مشخصات کالا در کارت انبار ، واحد درخواست کننده کالا را از جریان رسیدن کالا به انبار آگاه می کند .
  • برای خروج کالا از محوطه یا ساختمان از برگ خروج کالا استفاده می شود .

د رحالتهای دیگر عملیات تحویل و تحول کالا از برگ رسید انبار مستقیم ، برگ برگشت کالا به انبار و برگ انتقال کالا استفاده می شود .

در محل مصرف تحویل می شود و مورد استفاده قرار می گیرد و در حکم رسید انبار وحواله انبار بطور توأماً عمل می کند .

هنگام برگشت کالا از واحدی به انبار ، از برگشت کالا به انبار استفاده می شود . کالای برگشتی به انبار ممکن است اسقاطی و غیرقابل استفاده یا قابل اصلاح و یا سالم باشد . در برگ برگشت کالا محلهایی برای مشخص

ر موارد نقل و انتقال کالا بین انبارها از برگ انتقال کالا استفاده می شود .

دریافت و صدور کالاها

شیوه معمول ورود و خروج کالا در انبارهای سازمانی به شرح زیر است :

۱- رسید کالا به انبار : کالاهای خریداری شده پس از بازرسی و تأیید صحت مشخصات ، تحویل انبار می

، مواد ساخته شده در سازمان و کالاهای منتقله از سایر انبارها ودر کل هر نوع کالای وارده به انبار نییز همچون مواد خریداری شده از خارج پس از بازرسی دقیق به انبار تحویل داده می شود . انباردار آنها را عیناً مانند مواد رسیده از خارج ، روی فرمهای رسید انبار ثبت

 

  • صدور کالا از انبار : چون قیمت مواد خام غالباً بزرگترین سهم قیمت تمام شده کالا را تشکیل می دهد ، از این رو لازم است کالاهای صادره از انبار هر چه زودتر بطور دقیق ثبت شود . در بیشتر سازمانها انباردار مجاز است کالا را فقط در مقابل دریافت حواله انبار که به
  • متقاضی می رسد . ممکن است کالا به صورت کلی و یکپارچه به مقدار زیار با یک
  • متقاضی و مصرف کننده توزیع شود . در انبار جزئیات حواله انبار را در کارتهای کاردکس یا دفاتر انبـار وارد می کنند و مانده موجودی کالا تعیین می شود .

 

روشهای اجرای کار در انبار

عملیات کنترل و امور اداری انبارداری به شرح زیر است :

۱- ورود کالا به انبار

  • کالای وارده باید پس از دریافت ، توسط شخص مسئول و آشنا با امور تخصصی ، از لحاظ کمّی و کیفی و منطبق بودن با برگ سفارش کالا
  • اردار صادر و معمولاً به شرح زیر توزیع می شود :

الف : دو نسخه به تحویل دهنده کالا .

ب : یک نسخه به امور

انبار یا کنترل اقلام برای آگاهی از وصول کالا .

د : یک نسخه برای ثبت در کاردکس انبار یا دفتر واردات انبار و سپس بایگانی در واحد انبار .

  • واحد کنترل انبار یا کنترل اقلام با دریافت نسخه رسید انبار ، با توجه به اطلاعات منعکس شده در این فرم ، مقدار و مبلغ کالا را در ستون وارده کاردکس ثبت می کند و سپس آن نسخه بایگانی می شود .
  • واحد خرید عملیات لازم را انجام می دهد و یک نسخه از رسید انبار را با سایر مدارک برای واحد حسابداری می فرستد و یک نسخه رسید انبار را در بایگانی خود ضبط می کند .
  • واحد
  • از ثبت اطلاعات مندرج در برگ رسید انبار در کاردکس یا دفاتر انبار آنرا بایگانی می کند .

۲- خروج کالا از انبار

با وصول حواله انبار که توسط واحد کنترل انبار یا کنترل اقلام یا واحد فروش در سازمانهای بازرگانی صادر می شود ، مسئول انبار دستور لازم

ر به مسئول ثبت کاردکس انبار می دهد و پس از حصول اطمینان از اجرای عملیات مربوطه برای

دریافت کالا به تعداد یا مقدار مشخص و تعیین شده

حواله انبار مربوطه را در پرونده حواله های انبار بایگانی می کند .

 

عملیات حسابداری خرید و انبار

پس از دریافت کالا و صدور قبض

می فرستند . این اسناد عمدتا عبارتند از :

۱- فاکتور خرید        ۲- فاکتور فروشنده        ۳- فرم درخواست خرید                 ۴- فرم سفارش خرید     ۵- قبض انبار

اسناد فوق جزء اسناد اصلی به شمار می آید . در خریدهایی که کالا به انبار تحویل نشده و مستقیماً به واحد متفاضی تحویل داده شده برگ رسید انبار

عللی به فروشنده عودت داده می شود ، فرم برگشتی خرید نیز به ضمیمه اسناد ، به امور مالی ارسال می گردد .

برای روشنتر شدن مطلب سه روش اجـرایی ( گـردش عملیات ) به طور اختصار بیـان می شود :

روش درخواست و دریافت کالا از انبار

  • پس از تشخیص لزوم داشتن کالا ، واحد متقاضی برگ درخواست کالا از انبار را در سه نسخه صادر می کند .
  • پس از
  • که مجاز به امضاء برگ درخواست کالا از انبار هستند ، مشخص می کنند ونمونه امضای آنها به انبار معرفی می شود .
  • پس از دریافت امضای مجاز نسخه سوم برگ درخواست کالا به منظور حفظ سابقه و پی گیری ، در واحد متقاضی بایگانی می شود .
  • برای دریافت کالا از انبار نماینده ای از واحد متقاضی نسخه های ۱ و ۲ برگ درخواست کالا را به انبار ارایه می دهد .
  • انباردار پس از دریافت نسخه های ۱ و ۲ برگ درخواست کالا
  • ه واحد متقاضی برگ حواله انبار را امضاء می کند .
  • ۹- انباردار کالا را همراه با نسخه سوم برگ حواله انبار در اختیار نماینده واحد متقاضی قرار می دهد .
  • ۱۰- نسخه برگ حواله انبار در واحد متقاضی بایگانی می شود .
  • ۱۱- انباردار پس از تحویل دادن کالا و نسخه سوم برگ حواله انبار به
  • ونسخه یک برگ درخواست کالا از انبار را برای انجام عملیات و کنترلهای مالی به واحد حسابداری می فرستد .
  • ۱۲- انباردار مقدار کالای صادر شده از انبار را با استفاده از نسخه چهارم برگ حواله انبار روی کارت انبار ثبت و عمل می کند و میزان موجودی را به روز در می آورد .
  • ۱۳- انباردار نسخه چهارم برگ حواله انبار و نسخه دوم برگ
  • هنگام تحویل گرفتن کالا پشت نویسی و تأیید می شود که کالا را صحیح و سالم تحویل گرفته است.
  • ۱۴- در صورت نبودن کالای درخواست شده از انبار و موافقت واحد متقاضی برای جایگزینی کالای دیگر ، نسخه های ۱ و ۲ برگ درخواست کالا
  • ۱۵- انباردار با مراجعه به ستون سفارش در راه در کارت
  • توسط واحد انبار از رسیدن کالای خریداری شده به انبار یا عدم موافقت برای خرید کالا مطلع می شود .

روش صدور و درخواست خرید و ورود کالا به انبار

  • درصورتی که
  • درخواست شده از طرف واحد متقاضی در انبار موجود نباشد و سفارش در راه هم وجود نداشته باشد انباردار برگ درخواست خرید را در سه نسخه صادر می کند .
  • برگ درخواست خرید به امضای مقام صلاحیتدار در انبار می رسد .
  • انباردار نسخه های ۱ و ۲ برگ درخواست
  • حفظ می کند .
  • انباردار نسخه های ۱ و ۲ برگ درخواست خرید را به واحد تدارکات می فرستد .
  • اگر با درخواست
  • که توسط انباردار صادر شده ، موافقت کنند نسخه سوم برگ سفارش خرید توسط واحد خرید به انبار فرستاده می شود .
  • انباردار با استفاده از نسخه سوم برگ سفارش خرید ، مسئول مربوط به سفارش در راه را روی کارت انبار به روز درمی آورد و این نسخه برگ سفارش خرید را بایگانی می کند .
  • پس از خرید کالا توسط
  • کالاها را از نظر کمّی و کیفی کنترل می کند . این کار ممکن است توسط واحد بازرسی یاکنترل کیفی سازمان انجام گیرد .
  • درصورتی که کالاهای وارده به انبار قابل پذیرش باشد ، انباردار برگ رسید انبار را در چهار نسخه صادر می کند .
  • انباردار با مراجعه به نسخه سوم برگ درخواست خرید که در انبار بایگانی شده واحد مصرف کننده را از رسیدن کالا به انبار مطلع می کند .
  • انباردار نسخه های ۱ ، ۲ و ۳ برگ رسید انبار و همچنین نسخه ۲ برگ سفارش خرید را به مأمور خرید تحویل می دهد . واحد خرید پس از بررسیهای لازم نسخه های ۱ و ۲ برگ رسید انبار را همراه اسناد دیگر برای انجام کنترلهای مالی لازم به واحد حسابداری می فرستد . نسخه سوم برگ رسید انبار در واحد خرید بایگانی می شود .
  • انباردار اطلاعات نسخه چهارم برگ رسید انبار را درکارت انبار عمل می کند و کارت انبار را به روز درمی آورد .
  • انباردار نسخه چهارم برگ رسید انبار را در بایگانی انبار بایگانی می کند .
  • در
  • مربوطه به واحد تدارکات می فرستد تا واحد خرید نسبت به تعویض یا اصلاح کالا اقدامات لازم را انجام دهد .
  • انباردار نسخه دوم برگ گزارش کالای غیرقـابل پذیرش را دربایگـانی انبـار حفـظ می کند .

روش برگشت کالا به انبار

  • واحد مصرف کننده با تشخیص لزوم برگشت کالا به انبار ، تصمیم می گیرد کالا را به انبار برگشت دهد .
  • واحد برگشت دهنده برگ برگشت کالا به انبار را درچهار نسخـه تکمیل می کند .
  • واحد برگشت
  • ن کالای برگشتی و مورد استفاده قرار نگرفتن آن انباردار وضعیت کالا را در برگ برگشت کالا مشخص می کند .
  • انباردار کالای برگشتی را بصورت وارده به انبار درکارت انبار ثبت و عمل می کند .
  • انباردار کالای برگشتی را در محل ویژه آن در
  • انباردار نسخه چهارم فرم برگشتی را به نماینده واحـد برگشت دهنـده کـالا می دهد .
  • انباردار نسخه سوم فرم برگشتی را در بایگانی انبار نگهداری می کند .

 

فصل پنجم نظام نظارت بر موجودی

استقرار نظام نظارت بر موجودی جنسی در سازمان

موجودی چیست ؟

آنچه در بدو امر در صنعت و بازرگانی از کلمه موجودی استنباط می شود عبارت است از :

اجناس ، مصالح ، مواد و

، البته در مفهومی که مورد نظر ما می باشد ، نیست . در واقع موجودیها تنها بخشی از داراییهای یک سازمان به حساب می آیند و نه همه داراییها .

اموال غیرمنقول و کـالاهای مصرفی و اسنـاد و اوراق بهـادار جزء موجودیها به حساب نمی آیند .

هدف و فواید نظارت بر موجودی

هدف : هدف از استقرار

بالا برود ، و نه آنکه به دلیل نبودن یا تحویل ندادن به موقع کالا ، سازمان با مشکل روبرو شود . بطور خلاصه انگیزه های استقرار نظام نظارت بر موجودی در یک سازماتن عبارتند از :

  • تأمین به موقع ، به اندازه و با قیمت مناسب مواد و کالای مورد نیاز طبق مشخصات مورد نظر .
  • دریافت اجناس و
  • ه جویی در مصرف منابع انسانی و مادی .
  • تعین میزان خرید مقرون به صرفه و میزان ذخیره جنسی مواد .
  • تحویل به موقع اجناس با مقدار و مشخصات معین به واحدهای درخواست کننده .

      اهمیت و فواید نظام نظارت بر موجودی

چون هدف اساسی در سازمانهای صنعتی و بازرگانی افزایش بازدهی و سود است ، موجودی باید همواره در حدی نگهداری شود که هزینه های ناشی از آن در پائین ترین حد ممکن خود باشد . بویژه لازم است سازمانهای بزرگ نیازهای آتی خود را از نظر مصرف مواد خام ، اجزاء

ته شدن آنها در انبار منجر می شود و شکل کنترل موجودی را ایجاد می کند .

در عموم سازمانهای صنعتی و بازرگانی ، سرمایه گذاری بر روی موجودیها مستلزم صرف

همین انضباط در جلب مشتریان بسیار موثر خواهد بود . درعین حال از بالاترین ظرفیت تولیدی سازمان نیز استفاده خواهد شد . ابداع واستقرار یک نظام نظارت بر موجودی کارآمد بطور کلی برای سازمان دارای فواید زیر است :

۱- باعث

دقیقاً تعیین ، پیش بینی و تأمین شود تا در کار هیچ یک از آنها و در نتیجه کل سیستم تولیدی وقفه ای پیش نیاید .

۲- باعث

فروشنده و … در این موضوع موثر است و امکان دارد ، باعث تأخیر در دریافت کالا شود . از این رو هر سازمانی نیاز دارد نظامی را بکار گیرد که موجودیها را در سطح مناسبی نگهدارد تا مشکلاتی از نظر کمبود جنس پیش نیاید .

  • باعث صرفه جویی هایی در خرید می شود ، زیرا سفارش برای خریدهای
  • تخفیفهای کلی و بیشتر و در نتیجه کاهش قیمت واحد کالا و هزینه های محل کمتر می شود .

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۸)”]

دسته بندی کالاهای مختلف

طبقه بندی کالاها از نظر مصرف

انواع اجناس مورد نیاز سازمان را در بدو امر باید دقیقاً تعیین کرد و شناخت . اجناس خریداری شده سازمان صرفنظر از نوع آنها از لحاظ میزان مصرف معمولا به سه دسته تقسیم می شوند :

۱- اجناس کثیرالمصرف

و سازمان پیوسته وهمواره به آنها احتیاج دارد اعم از کالاهای عمومی یا اختصاصی .

۲- اجناس کم مصرف که به ندرت و گاه به گاه نیاز به آنها احساس می شود .

۳- اجناسی که از لحاظ سرعت مصرف در حد متوسط و متعادلی قرار دارد .

ارزش یابی کالاها

در یک انبار ممکن است چندین هزار نوع کالا وجود داشته باشد . از این رو انجام کنترل موجودی و برنامه ریزی دقیق و حساب شده برای یکایک آنها کاری پرهزینه و گاه غیرممکن است . در واقع ، در انبارهای کارخانه هایی که همواره مقادیر زیادی کالا موجود دارند ، اعمال

یا ارزش کم ، برای سازمان جنیه حیاتی دارد و باید در منترل موجودی آنها دقت بیشتری بعمل آید . گروه دیگری از کالاها نیز هست که ارزش مالی آنها

عمدتاً متوجه آنها سازند . در بررسی اقلام درون انبارها ، می توان به این واقعیت پی برد که از نظر آماری درصد کمی از جامعه ، درصد زیادی از ثروت انبار و برعکس درصد زیادی از جامعه و درصد کمی از ثروت انبار را در اختیار دارند . این موضوع را می توان روی نمودار ترسیم کرد و در دسته بندی کالاهای انباری مورد استفاده قرار داد .

 

 

روش ABC

درسازمانهایی که اقلام متنوع و زیادی درانبارهایشان نگهداری می شود ، برای کنترل موجودی از شیوه ای که بهABC  معروف است در تقسیم بندی و گروه بندی اقلام استفاده می شود . در تجزیه و تحلیل اقلام به شیوه ABC  به سه گروه A ،B  وC تقسیم می شوند :

  • A : شامل کالاهایی با ارزش ریالی خیلی زیاد است که از نظر حجم
  • شامل کالاهایی با ارزش ریالی کم است ، ولی از نظر کمی درصد زیادی را تشکیل می دهد .

طرز عمل : برای تفکیک و دسته بندی کالاهای مختلف به شیوه ABC  ، انواع کالاها به سه دسته A ،B  وC تقسیم می شود . دسته اول A  شامل کالاهایی است که صرفه جویی هایی در اثر تجزیه

دسته دوم شامل ۴۰% از انواع کالاهای موجود در انبار است و جمعا ۲۰% از اززش کل انبار را از نظر مبلغ به خود اختصاص می دهد و دسته سوم که ۴۰% کالای باقی مانده را دربرمی گیرد فقط ارزشی در حدود ۵% ارزش کل انواع کالاهای موجود از انبار را از نظر مبلغ

وتجزیه و تحلیل متناسب باشد . اگر چه این روش به ABC  معروف است لکن می توان آنرا در بیش از سه طبقه نیز دسته بندی کرد . از این روش برای محدود کردن و تسهیل عملیات کنترل انبار استفاده می شود .

هزینه های مربوط به موجودی

تهیه و تأمین اجناس و نگهداری آنها در انبار هزینه هایی به شرح زیر دربر دارد :

  • هزینه های سفارش :
  • سفارشها هنگام تحویل ، بازدید سفارشها و انعکاس آخرین تغییرات در اسناد مربوطه می شود . این هزینه ها را هزینه های تهیه نیز می نامند .

فرمول و منحنی هزینه سفارش : هزینه سفارش سالیانه  مساوی است با هزینه هر بار سفارش و تهیه

در طول سال  که ثابت در نظر گرفته می شود ، تقسیم بر میزان کالای سفارش شده در هر بار  . یعنی  . بنابراین فرمول هزینه سفارش عبارت خواهد بود از :  .

اگر میزان کالای سفارش شده در هر بار کم شود ، تعداد دفعات سفارش بیشتر و در نتیجه هزینه سفارش سالیانه افزایش خواهد یافت یعنی بر هزینه های سفارش کالا به سبب بیشتر شدن تعداد دفعات سفارش افزوده می شود . در واقع هر

کارکنان دایمی واحد خرید ، سـرمایه تجهیـزات مربوطه و سایر هزینـه های سـرانه را در بر می گیرد . هزینه های متغیر عبارتند از :

برای خرید یک واحد کالا یا هزار واحد از یک کالا یکسان نیست . بنابراین منحنی تغییرات فرمول فوق العاده و نمایش آن به صورت شکل زیر خواهد بود :

C

 

شکل ۱-۵ نمایش تغییرات هزینه های سفارش

 

 

 

  • هزینه های نگهداری : این هزینه ها به نگهداری کالا در انبار مربوط می شود و با میزان خرید رابطه ای مستقیم دارد . هر چه اجناس نگهداری شده در انبار بیشتر
  • سرمایه مصروفه در موجودیها ، مالیات کهنگی و فرسودگی ، استهلاک ، بیمه ، شکستگی ، فاسد شدن ، خرابی و … می شود که با مقدار کالا ارتباط مستقیم دارد و هر چه مقدار اجناس بیشتر باشدبر هزینه های نگهداری آنها افزوده خواهد شد .

فرمول و منحنی هزینه های نگهداری : اگر تصور کنیم موجودی در شروع یک زمان مشخص  و در خاتمه این زمان صفر باشد ، حد متوسط موجودی  خواهد بود . حال چنانچه هزینه نگهداری هر واحد کالا در سال  باشد هزینه کل نگهداری  خواهد شد . بنابراین

هر واحد  طی

هزینه نگهداری نیز افزایش می یابد و تغییرات آن طبق منحنی زیر است :

 

شکل ۲-۵ نمایش تغییرات هزینه های نگهداری

 

 

 

  • هزینه خرید : این هزینه مستقیماً به خرید اجناس مربوط است . ضمناً این هزینه به کسب برخی منافع احتمالی که گاهی در جریانهای مختلف عملیات بدست می آید ، مربوط می شود . فرضاً عرضه کنندگان معمولاً در میزان فروشهای با مقدار
  • پائین می آید . در صورتی که برای خرید کالا امکان دریافت تخفیف باشد و سازمان از آن استفاده نکند عملاً می توان گفت اضافه
  • ته است . از این رو در موارد مقتضی بهتر است که مقادیر زیادی سفارش
  • هایی شود و به نفع آن سازمان است که در صورت فراهم بودن شرایط از چنین فرصتهای مناسبی استقبال کند .

فرمول ومنحنی هزینه های خرید : فرمول هزینه خرید عبارت است از :           در این فرمول هزینه خرید سالیانه  مساوی است با کل تقاضای سالیانه یا مجموع کالای مورد نیاز در سال  ضربدر قیمت واحد کالا  . میزان صرفه جویی حاصل از خرید بیشتر با افزایش میزان خرید اضافه می شود . منحنی این هزینه در طیف

و مقدار کالای خریداری شده و کمتر یا بیشتر بودن میزان خرید ، فزاینده یا کاهنده باشد .

 

 

شکل ۳-۵ نمایش تغییرات هزینه خرید

قیمت

 

 

 

۴– هزینه کسری : اگر سازمان بازرگانی و صنعتی کالاهای مورد نیاز مشتریان را به موقع تحویل ندهد یا اصلا به تعهدات خودعمل نکند بدیهی است که دچار زیانهایی خواهد

و محاسبات مربوطه ، فرض بر این است که سازمان اصلا هزینه کسری ندارد . بنابراین هزینه موجودی کالا تنها شامل هزینه سفارش ، هزینه نگهداری و هزینه خرید است .

۵- مخارج مختلف موجودی : شکل زیر نشان دهنده تغییرات هزینه های مختلف مربوط به موجودی ، یا در

مختصات ترسیم شده است .

 

 

 

 

 

 

در این شکل جمع مخارج  موجودی از سه هزینه تشکیل شده است :

هزینه سفارش :           هزینه نگهداری :           هزینه خرید :

 

 

شکل ۴-۵ نمایش تغییرات مجموع هزینه های موجودی و تعیین نقطه مقدار اقتصادی سفارش

 

 

 

 

چون میزان هزینه خرید  ثابت فرض شده و منحنی آن خطی به موازات محور ها است و افزایش میزان  بر این هزینه تأثیری ندارد . بنابراین

م منحنی از این هزینه صرفنظر می شود . علاوه بر آن گاهی هزینه های سفارش وخرید بطور توأماً حساب می شود .

نظام موجودی صفر

امروزه در ژاپن با تغییر دائمی محل استقرار ماشین آلات و تجهیزات در کارخانه و تولید محصولات مختلف جدید و واکنش سریع در مقابل تغییرات

به موقع یا بهنگام JIT ) و همچنین ( نظام

به تقاضاهای

تبدیل شد . نظام JIT این اطمینان را بوجـود مـی آورد کـه مـواد و کـالاها در مقـادیر درسـت ( باندازه ) در زمان مناسب ، با کیفیت مناسب و بدون انبار ، اقلام ضروری به میزان مورد نیاز و در

شده درست موقعی تحویل گرفته شوند که باید به بخش ساخت قطعات منتقل گردند .

هر چند هنوز به چنین سیستم ایده آلی دستیابی کامل پیدا نشده است ولی برخی سازمانهای ژاپنی ( از جمله

مدیریت عالی تا پائین ترین طبقات سازمان در تصمیم گیریها و اداره امور درگیر می شوند . منظور اصلی از این نظام کاهش هزینه تولید ، بدست آوردن کیفیت بالا ، تحویل به موقع کالا از طریق حذف مراحل زاید وممانعت از اتلاف منابع است .

در نظام تولید بهنگام یا بدون

مورد نیاز ) در قبال سازمان مربوطه وظایف خود را خوب انجام دهند . در مجموع همه چیز به موقع همانجایی باشد که باید باشد ، همکاری افراد

در حد اعلای درجه در کلیه عملیات وجود داشته باشد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل ششم شیوه های ریاضی نظارت بر موجودی

نکته بسیار مهم در نظارت بر موجودی تعیین زمان سفارش ومیزان حداکثر و حداقل موجودی برای هر قلم کالاست . این امر کمک می کند که مقدار موجودی همیشه جوابگوی میزان مصرف ، بهنگام تقاضا باشد و درعین

حال هزینه های سفارش ونگهداری

است دو مطلب زیر مورد توجه قرار گیرد :

  • مقدار
  • درخواست خرید صادر شود و به آن نقطه سفارش یا نقطه درخواست می گویند .

با بکار بردن روش بسیار ساده و از راه استفاده از فنون ریاضی ، مقدار اقتصادی هر بار سفارش قابل تعیین است .

مقدار مقرون

در کمترین میزان باشد . برای این منظور می توان یک روش ریاضی ساخت و هدف از آن رسانیدن کلیه مخارج سالیانه مربوط به موجودی به کمترین میزان است .

۱-روش میزان مقرون به صرفه ( اقتصادی ) سفارش :

فرمولهای نظارت بر موجودی

بطور کلی در نظارت بر موجودی چندفرمول وجود دارد که عبارتند از :

۱- فرمول میزان مقرون به صرفه یا مطلوب هر بار سفارش :

۲- فرمول میزان مطلوب مجموع مورد انتظار  که برای میزان مقرون به صرفه بودن هر بار سفارش در نظر گرفته می شود :

۳- فرمول تعداد دفعات سفارش :

۴- فرمول فواصل زمانی تهیه کالا :

در فرمولهای ذکر شده بالا :

= کل تقاضای سالیانه یا مجموع کالای مورد نیاز در طول زمان .

= مقداری که هر بار

برسد این مقدار وارد انبار می شود ، بنابراین انبار در این هنگام یکباره به حداکثر خود می رسد .

= هزینه هر بار سفارش .

= هزینه نگهداری هر واحد کالا در سال .

= تعداد دفعات سفارش .

= فواصل زمانی تهیه کالا .

میزان مقرون به صرفه یا مطلوب هر بار سفارش .

= میزان مطلوب مجموع هزینه مورد نیاز .

۲- نقطه سفارش :

تصمیمات اساسی درباره موجودی ، شامل جوابگویی به سوالاتی می شود از قبیل :

 : چه مقدار سفارش داده شود و  : چه موقع سفارش داده شود .  تعیین کننده سوال اول (

موقع سفارش داده شود ؟

۱- نمودار موجودی : اگر تغییرات موجودی کالا در انبار به صورت بسیار ساده زیر فرض شود:

۱- مقدار مصرف روزانه کالا در

استفاده و مصرف در سازمان تغییر نکند .

۲- همواره مقدار اقتصادی سفارش ثابت بماند .

۳- مدت تحویل کالای سفارش شده ثابت بماند .

آنگاه نمودار تغییرات و نوسانات در سطح موجودی انبار مطابق شکل زیر خواهد بود . البته با

می شود که موجودی به صفر رسیده باشد . در عین حال فواصل زمانی تهیه کالا  در طول دوره

بیشترین میزان موجودی و زمان مورد نیاز برای دریافت کالای سفارش شده طبق تجربه قابل محاسبه و برآورد است .

 

 

 

T

ts6                    ts5                ts4              ts3              ts2               ts1

 

۲- حداقل موجودی : حداقل موجودی به معنای کمترین میزان کالایی است

می گویند . گاهی ذخیره احتیاطی را هم به دو بخش می کنند :

۱- ذخیره احتیاطی عادی .

۲- ذخیره احتیاطی بحرانی یا حداقل موجودی بحرانی .

 

                                                                    حداکثر موجودی                   مقدار

 

 

مقدار اقتصادی سفارش

 

                                                                            حداقل موجودی

ذخیره احتیاطی عادی

حداقل ذخیره احتیاطی بحرانی

زمان نمایش حداقل موجودی

شرایط زیادی در تعیین مقدار ذخیره احتیاطی موثر است و در تصمیم گیری درباره تعیین مقدار آن تأثیر می گذارد . نظیر وضع بازار ،

حداقل می رسد وهنگام بحران ، تورم و افزایش قیمتها افزوده می شود .

۳– حداکثر موجودی : حداکثر موجودی بالاترین مقدار کالا در انبار است که نگهداری بیش از آن مقدار ، مقرون به صرفه نمی باشد .میزان حداکثر موجودی عبارت است از مقدار اقتصادی سفارش بعلاوه ذخیره احتیاطی .

حداقل موجودی + مقدار اقتصادی سفارش = حداکثر موجودی
  • نقطه سفارش : نقطه سفارش مقداری است که وقتی موجودی کالا در انبار به آن مقدار رسید لازم
  • جنس به انبار به طول می انجامد در اصطلاح زمان انتظار گفته می شود .

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۹)”]

عوامل موثر در تعیین موجودی

  • بطور کلی برای تعیین موجودی هر یک از اقلام کالاها عواملی موثرند که توجه به آنها
  • میزان مصرف کالا در شرایط عادی و متعارف .
  • میزان مصرف کالا در شرایط غیرعادی .
  • زمان لازم برای
  • و کمیابی مواد در بازار .
  • مکان و ظرفیت انبار مورد لزوم برای نگهداری کالاها و محدودیت گنجایش انبارها و لزوم تهیه انبار اضافی و هزینه نگهداری آن .
  • تغییرات احتمالی از لحاظ شرایط مصرف و مدلها و شکلهای مختلف کالا و خطر تغییر مشخصات فنی و از رده خارج شدن کالا .
  • وضعیت کالا از لحاظ فرسودگی ، زنگ زدگی ، فاسد شدن وتغییرات فصلی و در
  • تهیه وتولید کالا .
  • وضعیت و امکانات مالی سازمان برای ذخیره کردن کالا و رکود و حبس کردن
  • و نگهداری مواد زاید بر مصرف و نیاز عادی سازمان باعث می شود که از بکار رفتن آن در سایر عملیات سازمان که سود بیشتری دربر دارد جلوگیری کند .
  • طرحهای آینده سازمان .
  • روند گسترش فعالیتها و پیش بینی امکانات آتی سازمان .
  • با صرفه ترین مقدار سفارش .

 

در تعیین میزان موجودی کالاها ، مسئولین تدارکات حدود حداقل موجودی ،

بر مبنای آن عمل می کند و درخواست خرید صادر می نماید .

۳- تعیین نقطه سفارش :

برای تعیین نقطه سفارش دو شیوه وجود دارد :

۱- روش ترسیمی                                         ۲- از طریق فرمول

  • روش ترسیمی : برای تعیین نقطه سفارش از نظر تاریخ و زمان می توان از نمودار حداقل ـ حداکثر موجودی یا روش
  • حداقل و حداکثر موجودی را ترسیم کرد . در تعیین میزان حداقل و حداکثر موجودی لازم است عوامل زیر مورد نظر قرار گیرد :

الف- متوسط مصرف در واحد زمان .

ب-زمان بین درخواست تا دریافت کالا .

ج-مقدار اقتصادی سفارش .

همانطور که در شکل دیده می شود

توسط خطوط مورب مشخص می شود . آنگاه مشخص و احتساب می شود که مدت زمان سفارش کالا تا وصول آن به انبار چقدر است . به این

داده شود تا جنس به موقع به انبار برسد و مورد مصرف قرار گیرد

 

 

حداکثر

موجودی

 

 

 

 

 

 

 

 

حداقل

زمان انتظار                   ذخیره احتیاطی      موجودی

زمان

مقدار

 

نمودار حداقل ـ حداکثر

شهریور          مرداد             تیر            خرداد        اردیبهشت       فروردین

 

۲– از طریق فرمول : تعیین نقطه سفارش از طریق فرمول نیز امکانپذیر است . همانطور که در شکل زیر مشاهده می شود وقتی سطح موجودی به نقطه سفارش رسید لازم است درخواست خرید صادر شود تا طی زمان

موجودی تمام شده قبلی شود . بنابراین فرمول نقطه سفارش یا تجدید سفارش عبارت خواهد بود از :

یا نقطه تجدید سفارش پائین ترین سطح موجودی است که وقتی موجودی به آن رسید باید درخواست

یا نسبت مصرف .

میزان مصرف طی زمان انتظار ، در عین حال  که  میزان مصرف یا تقاضای کل در سال است .  زمان انتظار یا مدت تحویل کالای درخواست شده به روز است.

مقدار حداقل موجودی است .

Q

 

 

                                                                                     حداکثر موجودی

 

 

 

۳ R.P                 ۲  R.P                      ۱R.P                       سطح موجودی

 

 

S

حداقل موجودی 

 

 

T            نوبت سوم درخواست      نوبت دوم درخواست      نوبت اول درخواست

 

مدل وضع موجودی

انبارگردانی

انبارگردانی عبارت است از کنترل فیزیکی انبار و شمارش کالاهای موجود در انبار و تطبیق آنها با کارتها و دفاتر انبار و کارتها و

موجب تسهیل شناسایی وتفکیک موجودیهای کم گردش یا بدون گردش نیز می شود . بدیهی

باشند .

موجودی برداری یا انبارگردانی که تطبیق مقدار آماری موجودی با مقدار واقعی آن است به دوشکل دائم و یا دوره ای انجام میپذیرد :

– انبارگردانی دائم به اینصورت انجام میشود که شخصی توسط حسابدار صنعتی مأمور میشود که بطور دائم ( روزانه یا هفتگی ) اقلامی را در انبار بصورت تصادفی

مغایرت نسبت به تصحیح آن اقدام لازم را بعمل آورد.

– انبارگردانی دوره ای که میتواند سالانه یا هر شش ماه یکبار انجام شود و بدین شکل عمل میشود که در پایان هر دوره مالی ، کمیته ای در حسابداری تشکیل میشود که

و در صورت مشاهده هر گونه مغایرتی آنرا بررسی و برای تصحیح آن اقدام لازم را بعمل می آورد (

زمینه شناسائی کالاها به گروه کمک خواهد کرد )

معمولاً یک یا دو بار در سال گره بررسی کننده انبار متشکل از نمایندگان واحدهای حسابداری صنعتی ، حسابداری بازرگانی ، حسابرسی بازرسی و ناظر ، اقدام به انبارگردانی و موجودی گیری و شمارش کالاها می کنند . سپس مشخصات کالاهای موجود ، در برگه های خاصی که به همین منظور

مداخله کنند .

همانطور که ذکر شد پس از شمارش وفهرست برداری کالاها ، مراتب امر در برگه خاصی ثبت می شود . گروه بررسی کننده پس از امضا فرم یاد شده آنرا روی قفسه مربوط به آن کالا می چسبانند . اجرای این عمل سبب جلوگیری از تکرار شمارش و مشخص شدن موجودی هر قفسه می شود .

ارقام مندرج در فرمهای انبارگردانی ، باید با موجودی کارتهای انبار و کارتهای کاردکس واحد حسابداری صنعتی مطابقت داشته باشد . در غیر این صورت

و گزارشهای لازم تهیه می شود . مغایرتها ممکن است به سبب یکی از علل زیر باشد:

۱- اشتباه در ثبت کارتهای موجودی .

۲- اشتباه در شمارش و ورود و خروج کالا حین شمارش .

۳- سوء استفاده .

در موارد مقتضی کالاهای فاسد و

و گزارشهای لازم در مورد آنها تهیه می شود .

علاوه بر این برخی کالاها ، مـواردی از قبیـل ریـزش و نشت که بـاعث کـاهش میـزان می گردد ، در نظر گرفته می شود . در مواردی هم که پس از شمارش یا توزین کالاها احتمالا افزایش موجودی دیده مـی شود ، اصطلاحاً به عنـوان سرک انبـار به کـارتها یا دفاتر اضافه می گردد . مواردی که باعث سرک انبار می شوند عبارتند از :

جذب رطوبت

ره ممکن است باعث ایجاد سرک شود ، اشتباه سهوی انباردار و کم دادن کالا به متقاضی طی دوره و متوجه نشدن متقاضی … .

 

 

 

 

فصل هفتم نحوه انبارگردانی در شرکت ایمنی راهها

مقدمه

 

استفاده از انبار و همچنین سیستم انبار یکی از عوامل مؤثر و مهم در امر تولید می باشد .

انبار در شرکتهای تولیدی و کارخانجات بیشتر شامل مواد اولیه ، ابزار آلات ، کالای ساخته شده و ضایعات می باشد . در صورتیکه در

واقع کالاهای آماده برای فروش می باشد . در این پژوهش سعی شده است جهت آشنایی علاقمندان پیرامون انبار ، سیستم انبار ، کدینگ ، انبارگردانی و … توضیحات مختصری جمع آوری و ارائه گردد .

« شرکت ساختمانی تیراژ » تدوین گردیده است .

     انبار

در کلیه شرکتها واحدی بنام انبار وجود دارد که در واقع مسئولیت تدارکات و پشتیبانی

نبود انبار تا زمان خریداری جنس یا مواد مورد نظر تولید به حالت تعطیل درخواهد آمد . در صورتیکه با وجود انبار بسیاری از این قبیل مشکلات برطرف خواهد شد .

تقسیم انبار

به لحاظ نوع ، کاربرد ، نحوه نگهداری و حجم اقلام انبار ، انبار یک شرکت معمولاً به چند انبار تقسیم می شود که ابن انبارها ممکن است در یک

رطوبت و اخلال در هنگام جوشکاری جلوگیری شود . دمای حرارت داخل این دستگاه قابل

ابزارآلات را حتماً باید در جایی مسقف و دور از معرض باران و نور آفتاب قرار داد .

با توجه به توضیحات اخیر شرکت « ساختمانی تیراژ» انبار خود را به انبارهای :

۱- انبار مواد اولیه

۲- انبار محصول

۳- انبار کالای ساخته شده

۴- انبار لوازم یدکی و قطعات

۵- انبار ابزارآلات

۶- انبار سوخت و مواد شیمیایی

۷- انبار ضایعات ، تفکیک نموده است .

ذکر این نکته قابل توجه است

جانبی از قبیل رنگرزی ، گلاسبیرکاری ، مونتاژ و … به شرکت آورده شده است ولی کالای ساخته شده از ابتدا در شرکت ساخته می شود .

انبار مواد اولیه نیز شامل مواد خامی است که مستقیماً وارد خط تولید می گردد .

انبار لوازم یدکی شامل قطعات و لوازمی است که درون دستگاهها مورد استفاده قرار می گیرد و در صورت خراب شدن نیاز به تعویض دارند ، از قبیل بلبرینگ ، چرخ دنده ، تسمه ، واشر و … .

انبار ابزارآلات مربوط به ابزار کار و ابزاری است که بوسیله آنها خرابی

و … .

انبار سوخت شامل سوخت مصرفی از قبیل بنزین ، گازوئیل و غیره و همچنین مواد شیمیایی مورد استفاده در شرکت از قبیل گلاسبیر ، تینر و … می باشد .

انبار ضایعات شامل دو قسمت عمده میباشد که یکی از آنها « ضایعات ذوبی »

و فقط جهت ذوب و تخمیر به فروش می رسند مانند ضایعات کاغذ و یا ضایعات اوراق فلزی کوچک . گروه دیگر ضایعات « ضایعات قابل استفاده » نامیده می شوند مانند صفحات فلزی که از آنها جهت درست کردن واشر استفاده می شود .

سیستم انبار

هر انبار بنا به صلاحدید مدیران شرکت دارای مکانیزم خاصی جهت ورود و خروج و همچنین نگهداری کالا می باشد به این مکانیزم « سیستم انبار » گفته می شود .

سیستم انبار شامل نحوه ورود جنس به انبار ، نحوه نگهداری جنس در انبار ، نحوه

انبار ممکن است به شکل دستی ( سنتی ) و یا رایانه ای ( مکانیزه ) باشد . در سیستم

مشخصات فنی ، شرح و کد در آن قید می گردد . در هنگام ورود جنس در قسمت مربوط به « وارده » تعداد جنس ورودی و در هنگام خروج جنس در قسمت مربوط به « صادره » تعداد

مانده جدید قید می گردند ، ولی در سیستم مکـانیزه کلیـه این امـور ( ثبت تعـداد مـانده جدید ) همگـی توسط ماشـین ( رایانه ) انجام می پذیرد .

فرمهای مورد استفاده در انبار

در هر انبار با توجه به ساختار آن جهت جابجایی جنس ( ورود ، خروج و برگشت ) از فرمهای خاصی استفاده می شود که اهم این فرمها عبارتند از :

۱- رسید ( قبض ) انبار

۲- حواله انبار

۳- فرم برگشت به انبار

۴- رسید موقت

۵- حواله ( رسید ) مستقیم

۶- برگ خروج از انبار و … .

۱- رسید ( قبض انبار ) : سندی است که برای دریافت کالا و ورود آن به انبار صادر شده و بیانگر نام ، کد ، مشخصات فنی و تعداد جنس وارده به انبار

انبار بعلاوه واحد درخواست کننده کالا میباشد . نمونه حواله انبار ضمیمه پیوست می باشد .

۳- برگشت به انبار : گاهی اتفاق می افتد که جنس خارج شده از انبار به دلایل مختلف مـورد مصـرف واقع نمـی شود . جـهت عـودت این جنس بـه انبـار از فـرمی بـه نـام « برگشت به انبار » استفاده می شود که دقیقاً شبیه

این فرم ضمیمه پیوست میباشد .

۴- رسید موقت : همانگونه که از عنوان این فرم پیداست جهت رسید موقت کالاهای وارده به انبار استفاده می گردد . تفاوت رسید موقت و رسید دائم ( رسید انبار ) در این است که رسید دائم معمولاً کامل بوده و فاکتور و مبلغ خرید آن مشخص می باشد و جهت تنظیم سند مالی مربوط به خرید جنس و درخواست خرید نواقص اطلاعات وجود ندارد . اما گاهی ممکن است که کالایی بدون فاکتور وارد انبار گردد و یا فاقد برگ درخواست خرید باشد ، در اینصورت

ید رسید موقت باطل گردیده و رسید دائم صادر می شود . نمونه این فرم ضمیمه پیوست میباشد .

۵- حواله ( رسید ) مستقیم : گاهی ممکن است به دلیل اینکه خط تولید و یا

نه ها اجناس درخواستی مستقیماً به خط تولید و یا محل اجرای پروژه برده شوند و اصلاً وارد انبار نگردند در این صورت از فرم « حواله مستقیم »

و پروژه ای در کرج در حال انجام است و برای پروژه قرار است که چندین تن سیمان از آبیک خریداری گردد . در اینصورت حمل این سیمان به انبار تهران و سپس حمل مجدد آن به کرج کار عاقلانه و مقرون به صرفه ای نمی باشد . فرم حواله ( رسید ) مستقیم در واقع عمل ثبت ورود و خروج جنس را همزمان منعکس می نماید .نمونه فرم ضمیمه پیوست می باشد .

  • برگ خروج از انبار : در برخی شرکتها که ساختمان انبار مجزا و دور از
  • صادر و توسط نگهبان کنترل و اخذ می گردد . این عمل جهت انجام کنترلهای داخلی شرکت انجام می گیرد .

نحوه ورود جنس به انبار

بطور کلی نحوه ورود جنس به انبار بدین صورت است که استفاده کننده از جنس مورد نظر با توجه به نوع جنس مثل مصرفی بودن ، ملزومات ، مواد اولیه

ود و نام

گردد که یک نسخه از این برگها نزد آورنده جنس (‌ تحویل دهنده ) یک نسخه نزد تحویل گیرنده ( انبار ) و نسخه دیگر هم به همراه فاکتور ، درخواست خرید ، استعلام بهاء و … جهت ثبت و تنظیم سند خرید تحویل امور مالی می گردد .

نحوه خروج جنس از انبار

پس از تکمیل فرم درخواست کالا توسط واحد متقاضی جنس ، در صورت وجود جنس مورد نظر در انبار ، حواله صادر می گردد و پس از تکمیل و تأیید حواله مربوطه جنس مذکور به تعداد ( یا مقدار ) حواله شده از انبار خارج می گردد . در صورت لزوم برگ خروج از انبار نیز توسط انباردار یا مسئول انبار صادر می شود .

نحوه نگهداری موجودی حساب کالا در انبار

۱- در انبارهایی که نگهداری حساب کالا به صورت دستی میباشد از برگه هایی به نام کاردکس جهت نگهداری

قسمت وارده کاردکس ثبت شده و مانده جدید نیز به تعداد مانده قبلی بعلاوه مقدار وارد شده ثبت

ختمانی تیراژ) چون از سیستم مکانیزه استفاده می گردد کلیه امور مذکور در بند ۱ بالا همگی توسط رایانه انجام می گیرد بدین صورت که با ثبت رسید انبار

با ثبت حواله در سیستم ، مقدار مانده کاردکس به همان میزان کاهش می یابد .

کدینگ ( شماره کالاهای انبار )

هر انبار با توجه به حجم فعالیت ، مقدار جنس موجود در آن ، نوع اجناس و … طبقه بندیهای خاصی جهت شماره گذاری اجنـاس انبـار در نظـر دارد . در شـرکت مذکور ( ساختمانی تیراژ) هر انبار با یک کد مشخص از سایر انبارها متمایز است . بعنوان مثال کد انبار مواد اولیه یک میباشد و

کالا بستگی به تعداد اجناس موجود در انبار ، تعداد قفسه ها و نیز تعداد اجناس هر طبقه دارد . مثلاً جهت یافتن جنسی که در آن ۳۲۵۴۳۷ است می توان به قرار ذیل اقدام نمود :

اولین عدد از سمت چپ ۳ میباشد که بیانگر این است که جنس مورد نظر در انبار ابزارآلات است ، دومین عدد ۲ میباشد که بیانگر این است که جنس مذکور در قسمت ( پارتیشن ) دوم انبار است . سومین رقم که عدد ۵ میباشد بیانگر این است که جنس مذکور در ردیف پنجم واقع است . چهارمین رقم که عدد ۴ میباشد بیانگر این مطلب است که جنس مذکور در ردیف چهارم است . پنجمین رقم که

. این امر جهت سهولت در یافتن اقلام انبار برنامه ریزی و طراحی شده است .

البته قابل ذکر است برخی از اقلام در جای اصلی خود واقع نشده اند و به دلایلی از قبیل حجم زیاد حساسیت و یا کم گردش بودن در نقاط دیگری از انبار نگهداری می شوند .

 

حفاظت فیزیکی از انبار

در هر انبار جهت جلوگیری از آسیب به موجودیهای انبار

رطوبت گیر و حساس به سرما ، استفاده از پالتهای مناسب جهت بسته بندی اجناس و … استفاده می گردد .

انبار گردانی

همانگونه که می دانیم موجودی مواد و کالا یکی از اقلام دارائیهای جاری و همچنین یکی از مهمترین اقلام ترازنامه است . در پایان هر دوره مالی جهت اثبات مقدار (مبلغ) واقعی موجودیهای مواد و کالا و همچنین جهت دستیابی به مقدار و مبلغ اجناس انبار

حسابرسان شرکت ( داخلی ) و یا حسابرسان مستقل و یا هر دو انجام پذیرد .

برای دستیابی به موجودی دقیق انبارها از برگه های مخصوص شمارش ( تگ ) استفاده می شود .

جمع آوری برگه های شمارش

اگر شمارش اول و دوم بیش از یک روز طول بکشد ( معمولاً در انبارهای بزرگ و دارای اقلام زیاد ) در پایان هر روز برگه های شمارش به تفکیک شمارش اول و دوم توسط ناظرین انبارگردانی ( حسابرسان )

برگه های شمارش باز شده و موجودیهای شمارش شده وارد کامپیوتر می گردد .

لیستهای مغایرت

اگر بین شمارش اول و شمارش دوم گروههای شمارش اختلافی وجود داشته باشد ، این موارد در لیستی به

صورت وجود هرگونه اختلاف بین آنها لیست مغایرت ثانویه تهیه می گردد و اینبار با حضور مسئول انبار یا انباردار و یا کمک انباردارهایی که

برای آخرین بار این شمارشها وارد کامپیوتر ( پاسخ ) شده و لیست مغایرت نهایی گرفته ( چاپ ) می شود . لازم به ذکر است کلیه این فعالیتها باحضور حسابرس انجام می گیرد و برگه های شمـارش سوم بـه تـأیید و امضـاء انبـاردار می رسد .

پس از لیست مغایرت نهایی لیستهای دیگری نیز تهیه می شود از قبیل لیست کلی انبارگردانی ( شامل تمام اقلام انبارها و موجودی آنها طبق کاردکس و

داری ، لیست کسری و اضافی انبار ( مغایرت ریالی ) و … .

پس از اتمام انبارگردانی صورتجلسه انبارگردانی و همچنین تأییدیه انباردار نیز تهیه می گردد . کلیه لیستهای فوق به امضاء مسئول هماهنگ کننده انبارگردانی ، مسئول انبار و انباردار می رسند .

جهت شروع اعمال انبارداری در سال جدید مالی لیست کسری و اضافی انبار مورد استفاده

هزینه های متفرقه         A                          موجودی مواد و کالا             B

موجودی مواد و کالا        A                           سایر درآمدها / درآمدهای متفرقه        B

جهت ثبت کسری انبار                                               جهت ثبت اضافات انبار

البته این ثبتها ، ثبتهای مالی است که واحد حسابداری مالی مسئول انجام آنهاست و حسابداری انبار فقط موجودیهای واقعی

می نماید و این مانده ها بعنوان موجودی نهایی به سال مالی بعد منتقل می گردد .

نحوه انبارگردانی

جهت انبارگردانی معمولاً کمیته ای تشکیل می شود بنام کمیته انبارگردانی که مسئول این کمیته معمولاً مسئول تدارکات شرکت و اعضای

انبارها ، شمارشگران و حسابرسان را به عهده دارد . ضمناً کلیه امور و پیشنهادات حسابرسان در مورد نحوه شمارش و … از طریق ایشان ( هماهنگ کننده ) بررسی و اجرا می گردد .

۱– کنترل اجناس :

یکجا جمع آوری میشوند و یا اگر چند جنس مختلف با هم مخلوط شده باشد باید تفکیک گردند و در ردیف خود چیده شوند .

۲- تگ گذاری : برگه های شمارش شامل سه قسمت مشابه است که در آن شماره سریال برگه ، کد کالا ، شرح کالا ، تعداد شمارش شده ، واحد و نیز دو محل امضاء برای شمارش کنندگان وجود دارد . این تگهای شمارش

در چند تیم دو نفری تقسیم شده که یک نفر مسئول شمارش و دیگری مسئول ثبت مقادیر است . شمارش از یک طرف انبار و در

قبلی خود ( روی جنسها ) قرار می دهند . طبق استانداردها این عمل ( شمارش اول )

م ثبت و توسط شمارش کنندگان ( تیم دوم ) امضاء می گردد .

 

  متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.[/tab][/tabgroup]

خرید و دانلود فوری

نسخه کامل و آماده
5900 تومانبرای دریافت نسخه کامل

118 صفحه فارسی

فونت استاندارد/Nazanin/14

فرمت فایل WORDوPDF

دارای ضمانت بازگشت وجه

نسخه قابل ویرایش+نسخه آماده چاپ

دریافت فوری + ارسال به ایمیل

[well boxbgcolor=”#e5e5e5″ class=”fontawesome-section”][tblock title=”برای مشاهده تمام پروژه ها ، تحقیق ها و پایان نامه های مربوط به رشته ی خود روی آن کلیک کنید.”][/well]

(برای امنیت و سهولت بیشتر پیشنهاد میشود با نرم افزارهای موزیلا فایر فاکس و یا گوگل کروم وارد شوید)

***************************

*************************************

پرداخت از درگاه امن شاپرک  با همکاری شرکت زرین پال صورت میگیرد

 ۱۵ درصد از درآمد فروش این فایل به کودکان سرطانی(موسسه خیریه کمک به کودکان سرطانی) اهدا میشود

پس از پرداخت،علاوه بر ارسال فوری فایل ها به ایمیلتان،مستقیماً به صورت اتوماتیک به لینک دانلود فایل ها  ارجاع داده میشوید.

در صورت نیاز به هرگونه راهنمایی با ایمیل (MASTER@NEXAVARE.COM) یا شماره تماس پشتیبان (۰۹۳۶۹۲۵۴۳۲۹) در ارتباط باشید

[alert type=”alert-danger”]کاربر گرامی، برای تهیه این اثر هزینه و زمان زیادی صرف شده است.که اکنون با این قیمت ناچیز در اختیار شما قرار گرفته است.لطفاً  تنها جهت استفاده دانشجویی یا شخصی خرید نمایید.همچنین اگر مدیر یک وبسایت یا وبلاگ هستید خواهش میکنیم آن را کپی نکنید.و یا در صورت کپی منبع را به صورت لینک درج نمایید. ضمناً شرعاً هم لازم به کسب رضایت است که به علت زحمت زیاد در انتشار ، کارشناسان ما رضایت استفاده بدون پرداخت هزینه آن را ندارند.تشکر از حمایت شما[/alert]


درباره نویسنده

publisher4 222 نوشته در سیستم همکاری در خرید و فروش فایل نگزاوار دارد . مشاهده تمام نوشته های

مطالب مرتبط


دیدگاه ها


دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.