نقد مکتب ادبی

نقد مکتب ادبی

کاربر گرامی، برای تهیه این اثر هزینه و زمان زیادی صرف شده است.که اکنون با این قیمت ناچیز در اختیار شما قرار گرفته است.لطفاً  تنها جهت استفاده دانشجویی یا شخصی خرید نمایید.همچنین اگر مدیر یک وبسایت یا وبلاگ هستید خواهش میکنیم آن را کپی نکنید.و یا در صورت کپی منبع را به صورت لینک درج نمایید. ضمناً شرعاً هم لازم به کسب رضایت است که به علت زحمت زیاد در انتشار ، کارشناسان ما رضایت استفاده بدون پرداخت هزینه آن را ندارند.تشکر از حمایت شما

چکیده

پیروی شاعر مکتب رومانتیسم (رومانتیک) از دنیای درونش بیشتر از دنیای بیرون است. نازک‌الملائکه (شاعر عراقی) و پروین اعتصامی (شاعر ایرانی) در تعبیر موضوع «عشق» در اشعارشان از سبک رمانتیسم بسیار استفاده کرده‌اند. مطالعه زندگی ادبی این دو شاعر و چگونگی هدایت صحیح خلاقیت، عاطفه و احساس زنانه‌شان در مسیر کمال و عشق حقیقی در قالب نظم شاعرانه، اساس پژوهش حاضر بوده است.

 

کلیدواژه‌ها: رمانتیسم، نازک‌الملائکه، پروین اعتصامی، عشق، شعر

رمانتیسم ادبی توجه ویژه‌ای به احساسات و هیجانات شاعر دارد. دنیای تأثرات دردناک افراطی و عوالم حزن‌انگیز، مرگ‌اندیشی و رجعت به گذشته و مرور خاطرات آن، که مایه تسلای شاعر می‌گردد، از مشخصات عینی آن است. در کنار آن، خیال‌پردازی و کشف و شهود در دنیای ورای دنیای واقعی و طغیان بر ضد قواعد شعری و موضوعات تکراری باعث شده بسیاری از منتقدان با نادیده گرفتن نقاط ضعف آن مکتب رمانتیسم را بستر آزادی خلاق ذهن و روح هنرمند، و به‌خصوص شاعر، بدانند. در ادبیات فارسی دوره خاص حاکمیت رمانتیسم وجود ندارد اما بیشتر آثاری که در اواخر دوران قاجار (۱۱۹۳ تا ۱۳۴۴ ق) و اوایل سلطنت پهلوی (۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷) در شعر فارسی تحت تأثیر ترجمه‌های آثار شاعران مکتب رمانتیسم فرانسوی به‌وجود آمده‌اند، رگه‌هایی از رمانتیسم در خود دارند.

در این مقاله سعی نگارنده بر آن است که با بررسی زندگی و اشعار پروین اعتصامی از ادبیات فارسی و همچنین نازک‌الملائکه از ادبیات عربی رگه‌های این مکتب مهم ادبی را در آثار آن‌ها به‌خصوص با مهم‌ترین مضمون این‌گونه آثار، که عشق است، جست‌وجو کند. البته نه آن‌گونه که در ادبیات تطبیقی مطرح است بلکه پرسش اصلی بر سر جایگاه این سبک در آثار این دو شاعره می‌باشد. انتخاب این شاعران بیشتر به‌خاطر آن است که هر دو در زمانه‌ای مردسالار دست به کار شاعری شدند و توانستند از طریق ادبیات به اوج قله اهتراز روح برسند. شاعرانی که بیشتر در آثارشان منتقدان موضوع «غم» دیده‌اند تا شادی و عشق رمانتیکی! در این تلاش ادبی که وام‌دار راهنمایی و لطف استاد گران‌قدر آقای دکتر صدقی است، روش تحقیق کتابخانه‌ای بوده و از مجموعه کتب و مقالات موجود در اینترنت و کتابخانه‌های معتبر و به‌خصوص آثار استاد شفیعی‌کدکنی به‌دلیل احاطه ایشان بر ادبیات فارسی و عربی در مورد نازک‌الملائکه و کتاب جاودانه پروین اعتصامی، که حاوی مجموعه‌ای از مقالات منتخب در زمینه زندگی و اشعار پروین است، بهره گرفته شده است. پروین و نازک هر دو با عبور از عشق زمینی، کمال خود و انسان‌های دیگر را در عشق حقیقی، که همان معبود یگانه است، یافته‌اند و اگر اندوه و غمی نیز در آثارشان دیده می‌شود، تنها جایگاهی برای بیان زیباشناسانه هدف اصلی‌شان که همان «معرفت و کمال» است می‌باشد.

در این مقاله از واژه‌های رمانتیسم ادبی و رمانتیک یک معنی واحد مورد نظر می‌باشد.

 درآمدی بر تعریف شعر

شعر۱ یکی از اقسام دوگانه کلام است در مقابل نثر، که در ساده‌ترین تعریف آن را کلامی اندیشیده‌ همراه با وزن با وزن و گاه قافیه دانسته‌اند. بعضی شرط خیال‌انگیز بودن را نیز بر این دو عامل افزوده‌اند و کلامی را که از عنصر تخیل بهره‌ ندارند و تنها در آن وزن و قافیه به‌کار رفته است، نظم خوانده‌اند. در کتاب «واژه‌نامه هنر شاعری»۲ (ص ۱۴۴ تا ۱۳۷۶) از قول استاد شفیعی‌کدکنی (۱۳۱۸) در تعریف شعر چنین آمده است:

«شعر گره‌خوردگی عاطفه و تخیل است که در زبانی آهنگین شکل گرفته است» و در دسته‌بندی‌ای که برای آن قائل می‌شود، پنج عنصر را که سازنده و ماده شکل شعرند چنین برمی‌شمرد: ۱٫ عاطفه یا اندیشه‌ای که بیان و القای آن هر شعر هدف شاعر است ۲٫ تخیل ۳٫ زبان ۴٫ آهنگ یا موسیقی ۵٫ شکل شعر (همان منبع).

تقسیم‌بندی شعر در ادبیات فارسی از دیرباز، تنها از لحاظ قالب‌های شعری و اغلب بدون توجه به موضوع و محتوای آن بوده است. در دوران اخیر بعضی از آثا شعری زبان فارسی را، بر حسب اختصاصاتی که دارند، در گروه‌های غنایی، حماسی و تعلیمی گنجانیده‌اند. در بررسی انواع شعر معاصر نیز به شعر نو برمی‌خوریم که نام خود را از نیمایوشیج (۱۳۳۸- ۱۲۷۶) شاعر معاصر ایران گرفته است. او که در شعر خود هم از نظم محتوا و هم از نظر شکل راهی کاملاً متفاوت با شعر سنتی فارسی در پیش گرفت و بنیان‌گذار شیوه جدیدی در شعر فارسی شد. در تقسیم‌بندی شعر کهن ایرانی شاعران بیشتر به توصیف احساسات، و اندیشه‌های عاشقانه، مذهبی، فلسفی یا اجتماعی پرداخته‌اند که به آن شعر غنایی۳ می‌گویند.

استاد شفیعی‌کدکنی در مقاله «درآمدی بر ادبیات غنایی» (مجله رشد ۳۳: ۱۹) در توصیف شعر غنایی چنین می‌نویسد: «شعری است که در دوران جوانی جامعه‌ها رشد می‌کند، بدین‌گونه که فرد «خویشتن خویش» را باز می‌یابد و نداهای درون خویش را می‌شنود.» در همان‌جا ادامه می‌دهد: «[شعر غنایی] رنج حاصل از اندیشه درباره بودن و کوشش‌های ذهن در باب آزادی و… است.» اگر ادبیات عرب را مکملی برای ادبیات فارسی بدانیم باید در زمینه پیشینه آن نیز به نکات بسیار زیادی اشاره کنیم که در این فرصت نمی‌گنجد. در این میان، در زمینه تاریخ ادبیات عرب به یادداشت استاد جعفر شعار و دکتر فرزاد در مقدمه کتاب المنهج (۱۳۷۵: ۱۱) بسنده می‌کنیم:

«جهان عرب ادبیات پهناوری دارد که از زمان‌های دیرین تا کنون روز به روز گسترده و بالنده پیش می‌رود. ادبیاتی است که فراگیر و گسترده از باز عُکاظِ مکه تا عرصه انتقاضه فلسطین (همان صفحه) ادامه می‌دهند».

با نهضت جدیدی که در آغاز سده ۱۸ میلادی در مصر رخ داد، ادب عربی رنگ دیگری به خود گرفت. مسائل اجتماعی و سیاسی در شعر و نثر راه یافتند. از حدود ۵۳ سال پیش، یعنی تأسیس دولت اسرائیل و رویکرد شاعرانی فلسطینی به مضامین محکوم کردن ظلم و ستم در اشعار خود یکی از پربارترین شاخه‌های درخت تناور شعر عرب به‌وجود آمده است».

ادبیات کهن عرب از زمان‌های دیرین در کشور ما رواج داشته همان‌‌گونه که ادبیات فارسی نیز تأثیرات زیادی در ادبیات عرب برجای گذاشته است. که لازم است در این زمینه در پژوهش‌هایی مرتبط با ادبیات تطبیقی به آن‌ها بیش از بیش شده است. ادبیات امروز جهان عرب بی‌تردید مدیون کسی است که شعر عربی را از تنگناهای قافیه، وزن، عروض و محتوا و معیارهای مشخص و کلاسیک آن رهایی بخشید. او کسی نیست جز نازک‌الملائکه که عنوان بنیان‌گذار مسلم شعر امروز عرب را به خود اختصاص داده است.

احساین یار شاطر می‌نویسد: «شعر پروین در نهایت روانی و استحکام است. او موفق شده است که سبک استادانی مانند سنایی و ناصرخسرو را با چنان مهارت پیروی کند که گاه از اصل نیز بهتر از کار درآمده.» (همان منبع: ۳۳) رضا براهنی (همان منبع: ۴۵) می‌نویسد: «پروین، ناظم قالب‌های منظوم است یک لافونتن مؤنث، یک ناصر خسرو مؤنث.» ملک‌الشعرای بهار در مقاله‌ای در مورد پروین آورده است: «در این روزها یکی از دوستان گلدسته‌ای از ازهار نوشکفته بدستم داد و منتی بر گردنم نهاد. دستم از آن رنگین گشت و دامنم مشک‌آگین. بوی گلم چنان مست کرد که دامنم از دست برفت. این گلدسته روح‌افزا عبارت‌ بود از قصائد و قطعات شاعره شیرین‌زبان معاصر، خانم پروین اعتصامی.» (همان کتاب: ۴۶) ایرج علی‌آبادی (دریا) می‌گوید: «از میان شعرای معاصر کمتر کسی مانند پروین توانسته است در دل‌ها رسوخ کند و باز کمتر کسی توانسته است به‌قدر او قبول عامه داشته باشد.» (همان: ۶۰) استاد سعید نفیسی می‌گوید: «اشعار پروین آیینه روشن و مظهر جلی از زندگی سی‌وچهار ساله اوست، و در ادامه می‌آورد «نکته بسیار مهمی که در مطالعه آثار پروین فوراً در ذهن می‌نشیند این است که طبع بسیار بلند توانایی داشته و تقریباً همه جا هرچه می‌خواسته می‌توانسته‌ است بگوید و وزن و قافیه به‌هیچ وجه طبع او را محدود نمی‌کرده و مانع از ادای مقصودش نمی‌شده است.» (همان منبع: ۸۵- ۸۴)

وضعیت ادبیات و همچنین فرهنگ و آداب و رسوم حاکم بر جامعه‌ای که پروین‌ اعتصامی و نازک الملائکه در آن می‌زیسته‌اند بر این مدعا که ادبیات در آن زمانه مردسالارانه بوده است و زنانی همچون پروین و نازک میدان زیادی برای بیان عشق نداشته‌اند، مهر تأیید می‌زند و این خود گرایش رومانتیک این دو شاعر را به‌سمت‌ و سوی دیگر موضوعات به‌خصوص عشق حقیقی و الهی تقویت کرده است. پروین احوال رومانتیک خود را با صراحت و روشنی بیان نمی‌کرده و حجب و حیای زن شرقی مانع از آزادی کامل او در بیان احساسات رومانتیک به‌خصوص عاشقانه‌اش بوده است. مقوله سبک رومانتیک از دیدگاه نازک گستردگی و وسعت نظر پروین را ندارد. مسائل رومانتیک و احساسی به‌خصوص عشق در پروین بیشتر پایه و اساس هستی‌شناسانه دارد و در وجود تمام موجودات جاری است. حال آنکه دیدگاه‌های رومانتیک نازک که در گذشته آن را تحت جریان اندیشه‌های نویسندگان انگلیسی و آمریکایی برشمردیم، محصول عشق مجازی (حقیقی) است.

نکته مهم این است که نگاه رومانتیک این دو شاعر به‌خصوص در موضوع عشق در مداری از پاک‌دامنی و حجب و حیاست. آن دو در دام هوا و هوس عشق زمینی اسیر نمی‌شوند. پروین با بیان احساسات و تأثیر گرفتن از سبک رومانتیک بیشتر جهان‌بینی و اعتقادات خود را بیان می‌کند و به احساسات عاطفی خود رنگ مذهب می‌دهد و در موضوع عشق و عاشقی به خطا نمی‌رود و در موضوعات رومانتیک اشعار نازک نوعی عدم آرامش روحی و تزلزل دیده می‌شود. می‌توان گفت نازک راه گم‌ کرده‌ای است که به‌دنبال عشق و خوشبختی به‌وسیله تجربیات گوناگون ادبی است. در هیچ کدام از اشعار پروین آرزوی صحبت کردن یا قرار گرفتن در کنار مردی برای خوب زیستن دیده نمی‌شود. گرچه به‌وفور از درد فراق سخن گفته شده اما به‌نظر نگارنده بیشتر شخصیت دادن به مقام عشق است تا صورت ظاهری و مردگونه به آن دادن و اگر هم رد پای مردی دیده می‌شود کسی جز پدرش نیست. تشبیهات و صفاتی که نازک الملائکه در اشعارش می‌دهد بیشتر الفاظ معمول و مرسوم است که خیلی زیاد در جهان پیرامون خود می‌توانیم آن‌ را ببینیم. پروین تلاش می‌کند صفات عشق را با آنچه لازمه نفی جهان مادی و ملموس است بیان کند.

در پایان باید گفت آنچه بین این دو شاعر مشترک است تلاش هر دو برای آرامش واقعی از طریق بروز احساسات درونی و شخصی خود، که به آن سبک رمانتیسم و آثاری از این دست را رمانتیکی می‌نامد. برای اتصال به پروردگار می‌باشد که در این میان نازک پس از شکست در عشق مجازی به عشق حقیقی رو می‌کند و عشق برایش آینه‌ای است جهت دیدن معبودی که به او آرامش واقعی می‌دهد.

امنیت پرداخت و ضمانت ها

خرید و دانلود فوری

نسخه کامل و آماده
4900 تومان برای دریافت نسخه کامل

31صفحه فارسی

فونت استاندارد/bzar/14

فرمت فایل WORDوPDF

دارای ضمانت بازگشت وجه

نسخه قابل ویرایش+نسخه آماده چاپ

دریافت فوری + ارسال به ایمیل

تاریخچه مکاتب ادبی
انواع مکاتب ادبی
بررسی مکتب ادبی رمانتی‌سیسم در آثار نازک‌الملائکه و پروین اعتصامی
چکیده
 مقدمه
 درآمدی بر تعریف شعر
 آثار نازک‌الملائکه
 کوچ نازک‌الملائکه
 مروری بر زندگی ادبی پروین اعتصامی
 دیدگاه ادبیات زبان و ادبیات فارسی ایران پیرامون پروین اعتصامی
 ادبیات غنایی و آثار نازک‌الملائکه و پروین اعتصامی
نگاهی به مکتب رمانتیسم۴ (رمانتیک)
 پروین اعتصامی و سبک رمانتیک
 عشق در آثار پروین اعتصامی
 عشق در آثار نازک الملائکه
نتیجه‌گیری
منابع

 

عنوان شماره یک فهرست مطالب

عنوان شماره دو فهرست مطالب

عنوان شماره سه فهرست مطالب

عنوان شماره چهار فهرست مطالب

عنوان شماره پنج فهرست مطالب

عنوان شماره یک فهرست مطالب

عنوان شماره دو فهرست مطالب

عنوان شماره سه فهرست مطالب

عنوان شماره چهار فهرست مطالب

عنوان شماره پنج فهرست مطالب

+ فهرست فارسی
تاریخچه مکاتب ادبی
انواع مکاتب ادبی
بررسی مکتب ادبی رمانتی‌سیسم در آثار نازک‌الملائکه و پروین اعتصامی
چکیده
 مقدمه
 درآمدی بر تعریف شعر
 آثار نازک‌الملائکه
 کوچ نازک‌الملائکه
 مروری بر زندگی ادبی پروین اعتصامی
 دیدگاه ادبیات زبان و ادبیات فارسی ایران پیرامون پروین اعتصامی
 ادبیات غنایی و آثار نازک‌الملائکه و پروین اعتصامی
نگاهی به مکتب رمانتیسم۴ (رمانتیک)
 پروین اعتصامی و سبک رمانتیک
 عشق در آثار پروین اعتصامی
 عشق در آثار نازک الملائکه
نتیجه‌گیری
منابع

 

+ فهرست فارسی ۲

عنوان شماره یک فهرست مطالب

عنوان شماره دو فهرست مطالب

عنوان شماره سه فهرست مطالب

عنوان شماره چهار فهرست مطالب

عنوان شماره پنج فهرست مطالب

عنوان شماره یک فهرست مطالب

عنوان شماره دو فهرست مطالب

عنوان شماره سه فهرست مطالب

عنوان شماره چهار فهرست مطالب

عنوان شماره پنج فهرست مطالب

همه ی فایل های رشته علوم انسانی- ادبیات و ...

***************************

*************************************

پرداخت از درگاه امن شاپرک  با همکاری شرکت زرین پال صورت میگیرد

 ۱۵ درصد از درآمد فروش این فایل به کودکان سرطانی(موسسه خیریه کمک به کودکان سرطانی) اهدا میشود

پس از پرداخت،علاوه بر ارسال فوری فایل ها به ایمیلتان،مستقیماً به صورت اتوماتیک به لینک دانلود فایل ها  ارجاع داده میشوید.

در صورت نیاز به هرگونه راهنمایی با ایمیل (MASTER@NEXAVARE.COM) یا شماره تماس پشتیبان (۰۹۳۶۹۲۵۴۳۲۹) در ارتباط باشید

 

مطالب مشابه