مداخله ارگونومی در ایران خودرو-مداخله ارگونومی در بزرگترین شرکت خودروسازی ایران – طرح کنترل آلودگی صوتی در خطوط صافکاری سالن بدنه سازی شرکت ایران خودرو – طرح بهینه سازی ایستگاه های کار – بررسی علل غیبت از کار در شرکت ایران خودرو

مداخله ارگونومی در ایران خودرو-مداخله ارگونومی در بزرگترین شرکت خودروسازی ایران - طرح کنترل آلودگی صوتی در خطوط صافکاری سالن بدنه سازی شرکت ایران خودرو - طرح بهینه سازی ایستگاه های کار - بررسی علل غیبت از کار در شرکت ایران خودرو

پایان نامه رشته مهندسی صنایع در ۵۹ صفحه
از زمان پیدایش علم فاکتورهای انسانی تاکنون سه دوره متفاوت در حیات آن قابل تمایز می باشد. دوره اول که برخی آن را عصر «نسل اول» این علم محسوب می دارند، تقریبأ مقارن با سال های ۱۹۴۵ تا۱۹۶۰ است. در این دوره کوشش بنیان گذاران علم فاکتورهای انسانی (و در آن زمان روانشنا سی مهندسی) منحصرأ معطوف و مصروف طراحی و بهبود ایستگاههای کار تعبیه شده در سلاح های مختلف مثل هواپیما، تانک، کشتی و غیره، طراحی مشاغل و عمدتأ کارهای یدی و بدنی، بهبود نمودارها و آلات و ادوات کنترل ماشین مثل اهرم، کلید و غیره و بطور کلی تسهیل روابط تعاملی انسان- ماشین در موارد بسیار اختصاصی، جزئی و در سطح «خرد» متمرکز شد.

در فاصله سال های ۱۹۸۰ – ۱۹۶۰ که در حقیقت «دوره دوم» حیات علم فاکتورهای انسانی است به لحاظ رواج استفاده از کامپیوتر در سطح جامعه و نیز افزایش میزان مشاغلی که بیشتر نیازمند کار فکری بوده تا فعالیت یدی و بدنی، این علم با اولین مرحله تکاملی خود مواجه شد. در مقطع زمانی مذکور محققان این رشته بیشتر توجه خود را معطوف به مطالعه بر روی نحوه کسب و پردازش اطلاعات از جانب انسان کردند. در این دوره علم فاکتورهای انسانی مقولاتی در ارتباط با ظرفیت و قابلیت حواس شنوایی و بینایی جهت پذیرش و جذب و ضبط علایم و اطلاعات، طرز کار سیستم حافظه، توجه، ادراک، کارفکری تصمیم گیری و غیره را مدنظر قرار داد. این دوره را که مصادف با پرتاب سفینه های با سرنشین به فضا توسط سازمان هوانوردی و فضایی امریکا (NASA) بود را می توان دوره شکوفایی و باروری علم فاکتورهای انسانی محسوب کرد که ما حصل آن تالیف و تدوین مهم ترین کتب و مراجع این علم می باشد. البته لازم به یادآوری است که یکی از مهم ترین حوادث در حیات علم فاکتورهای انسانی در اواخر این دوره، یعنی در سال ۱۹۷۹ ، به وقوع پیوست و آن حادثه ای در نیروگاه اتمی «تری مایل آیلند» واقع در ایالت پنسیلونیا در ایالات متحده امریکا بود. علت العلل این حادثه که منجر به تعطیل همیشگی یکی از را کتورهای این نیروگاه و تخلیه موقت بیش از ۱۴۰۰۰۰ تن سکنه اطراف آن و میلیاردها دلار ضرر و زیان شد، همانا سر در گمی و اشتباه کارکنان اطاق کنترل عنوان شد. علت آن نیز به نوبه خود عدم ملحوظ داشتن ملاحظات اولیه فاکتورهای انسانی در طراحی اطاق کنترل ذکر شد و این امر در تمام گزارشات و تحقیقات بعدی به عنوان مهمترین نقص «فنی»این نیروگاه تشخیص داده شد. در هر صورت این واقعه نقطه عطفی در تاریخ علم فاکتورهای انسانی محسوب می شود، زیرا که موجب آشنایی مقامات کشوری و افکار عمومی در امریکا با اثرات حیاتی توجه به ملاحظات این علم در بهره برداری سالم و صحیح از تکنولوژی گردید.

در حقیقت از این زمان بود که علم مزبور به طور جدی به عنوان علمی موثر برای «پیشگیری» حوادث صنعتی با آسیب های جانی  و مالی شناخته و مورد استفاده قرار گرفت . دوره سوم یا به عبارت دیگر «نسل سوم» علم فاکتورهای انسانی در آغاز دهه هشتاد (میلادی) آغاز شد.در این زمان تدریجا این اندیشه متبلور شد که در رابطه انسان با ماشین، نه تنها باید به بررسی تعامل این دو عامل در سطح بررسی ایستگاه های کاری و توانائی های روانی انسان ها پرداخت، بلکه در سطوح دیگر، از جمله آموزش و تحلیل عملکرد انسانها در حوزه ای فراخ تر و فراتر از محیط کاری درون اتاق کنترل و یا کابین خلبان را باید مورد بررسی قرار داد (علت تحت توجه قرار گرفتن این مقولات که شاید به ظاهر دور از عرصه های محیط کاری قلمداد شوند، همانا تاثیر مستقیم و نهایی آنها بر رفتار و عملکرد انسان اپراتور در حال انجام کار می باشد.) بدین ترتیب قلمروی «کلان» علم فاکتورهای انسانی متولد شد و مقولاتی از قبیل تاثیر تکنولوژی روی سازمان و مدیرت واحدهای صنعتی، نیازهای خاص سازمانی و اداری یک تکنولوژی مخصوص، نقش ساختار سازمانی در عملکرد و ایمنی یک تکنولوژی، تاثیر فرهنگ نهادی و سازمانی بر روی کارایی، کیفیت تولید و ایمنی و بالاخره اثرات فرهنگ جامه بر روی کاردهی و عملکرد کل سیستم متشکل از مورد مطالعه قرار گرفت.

ارگونومی و کشورهای در حال توسعه صنعتی:

در طول یک قرن گذشته توسعه صنعتی به مقدار بسیار زیادی به توسعه اقتصادی کشورها وپیشرفت اجتماعی در دنیا کمک کرده است. در این مقوله سهم کشورهای

وضعیت بسیار ناعادلانه در این دهکده جهانی حکم فرماست.

از زمان جنگ جهانی دوم، صنایع به مقدار زیادی در جهت چند ملیتی و جهانی شدن پیش رفته اند. در حال حاضر سرمایه گذاری خارجی بطور متوسط بیش از ۶۰ در صد کل سهم سرمایه گذاری در کشورهای در حال توسعه صنعتی را تشکیل می دهد.این پیشرفت سریع جهانی شدن صنعت و انتقال تکنولوژی از کشورهای صاحب صنعت به کشورهای در

توسعه صنعتی فشارهای زیاد جسمی و روحی بر طبقه کارگر و گروههای فعال این کشورها وارد نموده است و در بسیاری از موارد مشکلات اجتماعی و زیست محیطی ایجاد نموده است.

در کشورهای پیشرفته صنعتی کار برد علم ارگونومی به کاهش فشارهای کار و ایمنی نمودن محیط کار و در نتیجه افزایش بهره وری کار کمک نموده است. امروز علم ارگونومی در این

هت ایجاد توسعه پایدار و افزایش بهره وری و حفظ سلامت و رضایت افراد در گیر بکار گرفته می شود.

متاسفانه در کشورهای در حال توسعه صنعتی به علت عدم آگاهی، نبودن مقررات ایمنی، بهداشت و ارگونومی، نبودن سازمان های اجرایی متعهد و عدم علاقمندی و توجه کارفرمایان و سازمان های کارگری به این اصول مشکلات زیادی محیط های

کشورهای پیشرفته صنعتی نیست.

عدم رعایت اصول ارگونومی در برنامه ریزی توسعه موجب زیان های بسیاری در کشورهای در حال توسعه صنعتی شده است. اتفاقات ناهنجار بوپال در کشور هندوستان مثالی است از صدها نمونه نا موفق توسعه صنعتی در کشورهای در حال توسعه

تکنولوژی دلیل اصلی این حادثه بوده است.

مورد دیگر که در رابطه با توسعه صنعتی و ارگونومی مورد اهمیت است توجه به فرهنگ ایمنی در محل های کاری است. کمبود

این کشورهاست.

کمبود دانش عمومی و گذر سریع از فرهنگ کشاورزی -روستایی به صنعتی-  شهری باعث عدم جدی گرفتن این اصول در صنایع کشورهای در حال توسعه صنعتی شده است . این نادیده گرفتن ها در صنایع کوچک که بخش بزرگی از فعالیت های اقتصادی را در این کشورها شامل می گردد بیشتر است. صنایع کوچک معمولأ شامل بازبینی های دوره ای موسسات دولتی مسئول قرار نمی گیرند. کمبود سرمایه و دانش نیز در این صنایع کوچک باعث افزایش مشکلات و عدم توجه به اصول ایمنی- ارگونومی است از عوامل دیگری که در

کمبود در آمد افراد و دیگر مشکلات اقتصادی -اجتماعی است که به ویژه گروه کارگری با آن در گیر است.

انتقال تکنولوژی و ارگونومی:

کشورهای در حال توسعه صنعتی انتقال تکنولوژی را به عنوان سریع ترین راه پیشرفت اقتصادی و در نهایت بهبود کیفیت

و انسانی این سیاست همیشه منجر به بهبود اقتصاد و افزایش کیفیت زندگی اکثریت مردم نشده است.

اکنون بسیاری از کشورهای در حال توسعه به علت توسعه شتاب زده صنعتی و بی توجهی به اصول ارگونومی در وضعیتی به مراتب بدتر از قبل از توسعه صنعتی خویش قرار دارند.

از طرف دیگر شواهد متعددی نشان دهنده آنست که انتقال تکنولوژی به کشورهای در حال توسعه صنعتی برای برخی از صنایع فرار از مقررات ایمنی- ارگونومی در کشورهای

صنعتی بخاطر ایجاد شغل و با بی توجهی به سلامت انسان ها و بی ارزش شناختن رفاه جامعه تن به وارد کردن صنایع نامتناسب و یا چشم پوشی از اصول ارگونومی می کند.

افزایش موقت و کوتاه مدت سوددهی براساس کاهش هزینه های ضروری موقعی امکان پذیر است که نه مقررات دولتی وجود داشته باشد، نه

اقتصادی شده و در نتیجه به افزایش فاصله مابین کشورهای پیشرفته و در حال توسعه صنعتی در عرصه رقابت جهانی منجر شده است.

مداخله ارگونومی در کشورهای در حال توسعه صنعتی:

انتقال تکنولوژی نامناسب که قابل تطابق با شرایط محلی نباشد و عدم توجه به اصول ارگونومی در برنامه توسعه صنعتی را باید بع عنوان عوامل مهم عقب افتادگی در کشورهای در حال توسعه صنعتی دانست. این عدم توجه موجب ایجاد یک دوره باطل بیکاری، بدی سلامت، نرخ بالای تصادفات،

هره وری در محیط های صنعتی خدماتی شده است. هدف از کاربرد ارگونومی شکستن این دور باطل و ایجاد محیط کاری سالم، ایمن و بهره ور است

ه آن (شامل انسان- تکنولوژی – محیط فیزیکی و سازمانی) در هماهنگی کامل جهت بهینه سازی و افزایش کمی و کیفی بازده سیستم بکار گرفته شوند.

متاسفانه منافع کاربرد ارگونومی در سیستم های صنعتی و خدماتی هنوز بخوبی برای مردم کشورهای در حال توسعه صنعتی تفهیم نشده است.

یر جستجو کرد .

  • کمبود دانش و آگاهی عمومی در مورد سهم ارگونومی در بهبود سلامت، رضایت و بهره وری انسان.
  • عدم تعهد کارفرمایان و عدم در خواست اتحادیه های کارگری و کارگران و بی توجهی
  • .
  • کمبود علاقه ارگونومیست های کشورهای پیشرفته صنعتی به مسایل و مشکلات کشورهای در حال توسعه صنعتی.

ارگونومی در کشورهای پیشرفته صنعتی از بعد از جنگ جهانی دوم به عنوان یک

علم متولد شده و بیشتر کارهای پژوهشی و آموزشی در این کشورها انجام می شود و به همین خاطر ارگونومی در کشورهای در حال توسعه صنعتی بسیار جوان و در موارد زیادی ناشناخته است.

اما کشورهای در حال توسعه صنعتی حدود ۱۴۰ کشور از ۱۹۱ کشور سازمان ملل متحد را تشکیل می دهند و جمعیت آنها

فاکتور های تشکیل دهنده سیستم های کاری این دو است . شرایط محیط کار، توانایی های نیروی انسانی، نوع مدیریت و سازمان، سطح تکنولوژی مورد استفاده، عوامل فرهنگی

نیازمند کمک و همکاری علمی و علمی با کشورهای صاحب این دانش هستند. این همکاری البته منافع دو طرفه برای هر دوی گروههای در گیر در بر خواهد داشت. مهمترین کمک به کشورهای در حال توسعه صنعتی همکاری در بخش آموزشی است.

تعلیم و تربیت ضرورت کلیدی برای افزایش صلاحیت و کار آئی مردم جهت کاربرد اصول ارگونومی در محیط های کاری است. آموزش ارگونومی باید منجر به ایجاد یک پروسه اجرایی در محیط های کار بشود. هدف از آموزش ارگونومی

محیط کار بوسیله مشارکت همه افراد درگیر است. بنابراین آموزش ارگونومی باید منطبق با نیازمندی ها، فرهنگ و سطح تکنولوژی و دانش افراد باشد تا افراد بتوانند با استفاده از امکانات موجودشان مسائل خود را ارزیابی و مرتفع نمایند.

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.

کارهای آموزشی پژوهشی در ایران:

خوشبختانه ایران نسبت به سایر کشورهای در حال توسعه صنعتی در زمینه

دانش ارگونومی مقام نسبتا بالائی دارد. ما خوشبختانه تعداد زیادی  ارگونومیست صاحب نام در جهان داریم که ظرفیت بالا و موثری برای ارتقاء دانش ارگونومی در کشور ما هستند.

خوشبختانه ارگونومی در چندین دانشگاه تدریس می شود و علاقمندی به این رشته بخصوص پس از تشکیل انجمن ارگونومی در ایران بسیار

کشورهای در حال توسعه صنعتی است. ارگونومی از سال ۱۹۹۳ بصورت جدی در داخل صنعت ایران بکار گرفته شد. فعالیت های مرکز ارگونومی کشورهای در حال توسعه در ایران از تاریخ ۱۹۹۵ یعنی ده سال پیش در ایران آغاز گردید.در این مدت بیش از ۴۸۵ نفر از مدیران صنایع، کارمندان دانشگاهی و کارمندان سازمان های

ی ایرانی مشغول پژوهش در زمینه های مختلف ارگونومی در ایران برای دوره دکترا هستند . علاوه براین با همکاری

CEDC دو دوره آموزشی دانشگاهی در دست آمادگی است تا در مراکز آموزشی ایران ارائه شوند.

مداخله ارگونومی در صنعت:

فلسفه مداخله ارگونومی در صنعت بر پایه این اصل بنا شده است که بهبود شرایط کار منجر به صرفه جویی در هزینه های جاری، بهبهود بهره وری و افزایش کیفیت محصول میگردد.

برای اجرای موفق پروژه ارگونومی در صنعت توجه و اجرای مجموع روش های نامبرده در زیر   ضروری است:

۱-مشارکت کلیه افراد و گروههای در گیر در کلیه مراحل مداخله ارگونومی از آغاز پروژه تا اتمام پروژه    Participation

۲- کارگروهی متشکل از مهارت های مختلف Team working

۳-استفاده بهینه از کلیه منابع و امکانات موجود در صنعت Resource utilization

  • تقدم به راه‌حل‌ها وبهینه‌سازی‌های کم‌خرج و یا بدون‌خرج low cost-no cost solutions
  • ایجاد یک فرآیند آموختن دانش Learning proces
  • تاکید بر ایجاد فرآیند مداخله ارگونومی در صنعت ‌و نه اجرای چند مورد خاص Process Oriented

 

.اینکه بتوان روش های نامبرده در بالا را بخوبی انجام داد، آماده ساختن سازمان و ایجاد اقدامات نامبرده در زیر ضروری است.

  • حمایت مدیریت صنعت از پروژه ارگونومی و اعلام آن در سطح صنعت
  • ایجاد یک نظام مدیریتی فعال در داخل صنعت برای راهبری پروژه ارگونومی
  • تشکیل گروه های فعال کاری برای اجرای پروژه ارگونومی
  • پشتیبانی علمی از گروه های فعال و افراد در گیر پروژه توسط مشاور علمی پروژه
  • ایجاد یک شبکه ارتباطی فعال و کار آمد در داخل صنعت
  • استفاده از روش های استاندارد برای طراحی پروژه های ارگونومی در داخل گروههای کاری و ارتباطات مانند LFA
  • ایجاد یک شبکه باز خورد که مورد قبول گروه های کاری باشدFeed back system
  • ایجاد یک سیستم پاداش مورد قبول افراد برای کارهای خوب انجام شدهReward system
  • ثبت کلیه فعالیت های انجام شدهDocumentation

ایجاد یک

حاصلی فراتر از ایجاد مهارت در زمینه خاص ارگونومی در افراد داشته

که فرهنگ سنتی قوی تر است توجه به فرهنگ ملی و فرهنگ خاص صنعت برای پیروزی پروژه ارگونومی و گرفتن نتیجه خوب از کار ضروری است. در این رابطه باید توجه خاص به نیازمندی ها و خواسته های گروه های مختلف ذی نفع داشت.

برای اینکه بتوان بهترین نتیجه را از مداخله ارگونومی در صنعت گرفت باید پروژه ارگونومی با مشارکت کلیه افراد در گیر در مسیر جامع و با توجه به کلیه فاکتورها ی سیستم در جهت ایجاد فرآیند پویا ارگونومی در صنعت انجام شود.

دراین مسیر بهتر است که پروژه بصورت کوچک و در مخلی که کمتر مقاومت با تغییر موجود است شروع شود و پس از پخش نتایج

.همکاری در شبکه های علمی و تخصصی مهمترین و مفیدترین راه کسب اطلاعات و مهارت ها و صرفه جویی در هزینه های صنعت و دسترسی به تازه ترین پیشرفت های علمی است.

بررسی وضعیت ارگونومی در ایران:

الف)آموزش:

  • ارگونومی در ایران در مقایسه با سایر علوم و فنون جدید مورد کم توجهی جدی قرار گرفته است. مقایسه دروس مرتبط با ارگونومی در رشته های مختلف آموزش عالی و مقایسه آن با سایر کشورها گواهی بر این
  • کارشناسی ارشد: سه واحد اختیاری
  • طراحی صنعتی کارشناسی :       ۶ واحد
  • بهداشت حرفه ای – کارشناسی:       ۴واحد اجباری
  • بهداشت حرفه ای – کارشناسی ارشد: ۴ واحد

در سایر رشته های مهندسی حتی مهندسی مکانیک این موضوع با همه اهمیتی که

در طراحی دارد ارایه نمی شود.

آموزش های کوتاه مدت در ارگونومی به ندرت ارایه می شود. قابل توجه است که در بسیاری از رشته ها نظیر کامپیوتر، عمران، مدیریت، حسابداری و غیره مرتبا آموزش

آموزش دهد. (حداقل دوره های ۳ تا ۵ روزه) قابل توجه است که در کشور افریقایی  جنوبی حداقل ۱۰ موسسه آموزشی و خدماتی چنین دوره هایی را ارایه می دهند.

 

ب)اطلاع رسانی:

به نظر می آید که وجود یک سایت برای انتقال اطلاعات مربوط به ارگونومی در کشور ضرورت دارد.

از آنجا که تعدادی از متخصصان ایرانی در کشورهای مختلف جهان دسترسی به

از کشور عمل کند.

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.

ارتقا فرهنگ ایمنی:

آنچه حائز اهمیت است، پایین تربودن سطح نسبی فرهنگ ایمنی در ایران نسبت به توسعه صنعتی و اقتصادی است . در بسیاری از کشورها این فاصله یا وجودندارد یا اندک است، اما در ایران با وجود توسعه صنعتی و اقتصادی، تغییر در بهبود فرهنگ ایمنی ملاحظه نمی شود یا بر اساس نظر برخی کارشناسان بدترمی شود. در مقایسه با کشورهای در حال توسعه باید اذعان شود که ایران از فرهنگ ایمنی پایین

توسعه شاهد حرکت اتومبیل ها در جهت غیر مجاز در خیابان یک طرفه هستیم، کمتر بدینگونه خط عابر پیاده مورد تخطی قرار می گیرد و توجهی به رانندگی داخل خطوط نمی شود.

 

مداخله ارگونومی در بزرگترین شرکت خود روسازی ایران: معرفی روشها و بیان تجربیات

با توجه به اهمیت کاربرد اصول ارگونومی در صنعت و همچنین با تو جه به تجارب اندک مداخلات ارگونومی در محیط

.در میان سایر پرسنل شرکت مشغول بکار شدند. که تاکنون ۶۰ پروژه در زمینه اصلاح ایستگاههای کاری ازطرف

مهمی بدست آمده است. با توجه به اندک بودن چنین تجاربی در سطح کشور، تجارت مثبت و منفی حاصل از این پروژه میتواند راهنما و الگوی سایر مراکز صنعتی قرار گیرد.

مقدمه و اهداف:

چندین سال است که محافل دانشگاهی ایران با علم ارگونومی

شناخت روز افزون این علم در محدوده بحثهای تئوریک در میان اساتید و دانشجویان در محیط های علمی باقیمانده و به سایر نهادهای اجتماعی گسترش پیدا نکرده است و مدیران و شاغلین در مراکز صنعتی و اداری و همچنین توده مردم از فواید و کاربرد اصول ارگونومی در بهبود شرایط کار و زندگی اطلاعاتی نداشته و با آن بیگانه هستند.

در زمینه آشنایی مدیران و شاغلین مراکز مختلف فعالیتها محدود به برگزاری چند دوره کوتاه مدت آموزشی به

نداشته است ولی در مورد تجربه مداخله ارگونومی یک مورد تجربه در شرکت گلوکوزان وجود دارد. که در سال ۱۹۹۵ انجام شده است.

شرکت ایران خودرو یکی از بزرگترین صنایع کشور و بزرگترین صنعت خودرو سازی در ایران میباشد. در این شرکت بیش از ۱۸۰۰۰

.    در حدود ۵ سال قبل در این مدیریت تصمیم گرفته شد تا در زمینه آموزش و فعالیتهای عملی ارگونومی اقدامات جدی تری صورت گیرد و با انتخاب ۳۰ نفر از کارشناسان شرکت در رشتههای مختلف اقدام به برگزاری یک

دو دوره آموزش مقدماتی و در واقع معرفی علم ارگونومی و زمینه های فعالیت آن بود. با وجود اثرات مثبت این دو دوره برای شرکت کنندگان آن از آنجائیکه برنامه های عملی مداخله

آن انجام نگرفت. با توجه به تجربه دو دوره آموزشی مزبور، مدیریت بهداشت کارشرکت، تصمیم گرفت که یک دوره آموزشی کاملتر همراه با برنامه های عملی و مداخله جهت ایجاد تغییراتی بمنظور بهبود شرایط کار و ارتقاء کیفیت محصول بصورت Participatory Ergonomics با آموزش تعدادی از کارشناسان و استفاده از ایده ها و همکاری سایر پرسنل شرکت برگزار نماید و بدنبال این تصمیم با همکاری مرکز ارگونومی

سوئد پروژه ای در سه فاز با اهداف زیر به اجرا در آمد.

فاز اول با هدف:

این فاز با تاکید بر مشارکت پرسنل تعلیم دیده شرکت و عدم استفاده از مشاور اجرائی خارج از شرکت با اهداف زیر تدوین و شروع به اجرا گردید:

  • تربیت نیروی انسانی متخصص
  • گسترش فرهنگ و شناساندن مفاهیم ارگونومی در میان مدیران و پرسنل شرکت
  • انجام پروژه های اجرائی برای اصلاح ایستگاههای کاری بر مبنای اصول ارگونومی

 

فاز دوم با هدف:

بکارگیری اصول ارگونومی در ساختار سازمانی شرکت و یا بعبارتی دیگر فعالیت در زمینه ماکروار گونومی

فاز سوم با هدف:

مداخله ارگونومی در طراحی و ساخت خودرو که محصول نهایی شرکت میباشد.

تجارت مداخلات ارگونومی در مراکز صنعتی و غیر صنعتی فقط محدود به یک مورد در شرکت گلو کوزان میباشد ولی با توجه به وسعت، تعداد پرسنل و اهمیت تولیدات شرکت ایران خودرو اثرات آن در

ده و موفقیت آن میتواند الگوی مناسبی برای سایرمراکز صنعتی و غیر صنعتی باشد.

مواد و روش ها:

در ابتدا مدیریت پیشگیری، درمان و رفاه شرکت به همراه ۴ نفر از مسئولین آن مدیریت در قالب کمیته ای بنام کمیته راهبری(Steering committee)S.C

گرفتند. حرکت اولیه این پزوژه بصورت یک Work shop بمدت ۴۰ ساعت توسط مسئول آموزشی پروژه شروع گردید و بعد‌‌‌‌‌‌‌ از اتمام آن این ۳۰ نفر در ۷ گرو‌ه کاریA.G.(Action groups)

تقسیم شدند و هر

عملی در دو زمینه به شرخ زیر بپردازند.

۱-انجام پزوژه های عملی جهت اصلاح ایستگاههای کاری

۲-ترویج فرهنگ ارگونومی و شناساندن فواید آن به سایر پرسنل

تداوم کار به اینصورت طراحی شد که با فواصل چند ماهه مجدداً دوره های آموزشی چند روزه برای اعضا تشکیل گردد که در این دوره ها علاوه بر تدریس تئوری مباحث جدید از ارگونومی، فعالیتهایA.G. ها توسط آنها برای تمامی افراد و همچنین اعضاء S.C. و مسئول آموزشی پروژه معرفی شود و مورد بحث و تبادل نظر قرار گیرد و نکات مثبت و منفی آنها مشخص گردند.

در

و روند پیشرفت افراد و گروهها توسط پرسشنامه سنجیده و نتایج آن به اطلاع اعضاS.C.و مسئول آموزش پروژه می رسید. رئوس ابزار بکار رفته در آموزشهای تئوریک و پروژه

ن پروژه بشرح زیر میباشد.

  • آموزش
    • اولین کارگاه آموزشی بمدت ۴۰ ساعت که در آن مباحث پایهای ارگونومی از جمله آنتروپومتری، حمل
    • با ابزارهای زیر جهت انجام پروژه های عملی خود آشنا شدند.
      • شناسایی مشکل

۱-۱-۱-۱- آموزش چگونگی پیدانمودن سر نخ جهت شروع فعالیت ارگونومی در سالنها

۱-۱-۱-۲

 

۱-۱-۳- روشهای تصمیم گیری

-۱-۳-۱- استفاده از چارت مطلوبیت و امکان پذیری

-۱-۳-۲- استفاده از منحنی بارتو

۱-۱-۴- برنامه

ارزیابی اقدامات انجام شده

-۱-۲- برگزاری یک دوره آموزشی ۳۰ساعته با عنوان Ergonomic in work place and tool design

-۱-۳- برگزاری یک جلسه ۴ ساعته برای آموزشTeam working (3)

-۱-۴- برگزاری یک

وری ارگونومی با عنوان

Workshop on ergonomics: Workstation design

-۱-۶- برگزاری یک سمینار یک روزه برای مدیران ارشد شرکت بمنظور آشنایی آنان با ارگونومی

-۱-۷- برگزاری یک دوره آموزشی سه روزه برای مدیران میانی شرکت (روسای کل، روسای ادارات و برخی کارشناسان) در مورد اصول پایه و فواید بکار گیری اصول ارگونومی .

۲- انجام پروژه های اجرائی جهت اصلاح ایستگاههای کاری و ترویج و آموزش

از پیدا نمودن سر نخ

یزی را انجام داده و نهایتاً برای شروع کار LFA را طراحی می نمایند.

-۲-۲- ارائه LFA  به S.C. جهت تصویب

-۲-۳- در صورت تصویب آن،LFA   به افراد گروه عودت داده شده و یک نسخه از آن از طرف

روژه امکانات لازم را در اختیار گروه قرار دهند.

-۲-۴- پس از انجام طرح، از روشهای ارزیابی که عمدتاً بر مبنای نظر End user ها میباشد(۴) با روشهای مصاحبه شفاهی و یا پرسشنامه طرح مزبور مورد ارزیابی قرار میگیرد.

-۲-۵- بررسی اثرات طرح اجراشده از نظر اقتصادی و بهداشتی

-۲-۶- طراحی و اجرای برنامه های آموزشی جهت ارتقاء سطح آگاهی پرسنل توسط گروههای کاری

-۲-۷- جذب افراد علاقمند برای شرکت در جلسات گروه کاری و جذب همکاری آنان برای اجرای پروژه ها

-۲-۸- برگزاری جلسات توسط A.G. ها با مدیران و سایر مسئولین مدیریت محل فعالیت خود برای توجیه آنان در مورد پروژه ها ی اجرایی

-۲-۹- برقراری ارتباط با کمیته های ایمنی و بهداشت هر مدیریت جهت

.لسات به ‌S.C.

-۴- تشکیل جلسات همگانی کلیه اعضاء شرکت کننده گروههای کاری، آشنایی گروهها با فعالیتهای یکدیگر و بحث و تبادل نظر در مورد مشکلات موجود.

-۵- از اواسط پروژه جلسهای منظم و هفتگی با حضور سر گروهها به همراه مدیر اجرایی پروژه جهت هماهنگی فعالیتها

. عمل می نماید این کمیته دو وظیفه عمده به عهده دارد.

-۶-۱- مشاور علمی و فنی S.C. و بررسی طرحهای ارسالی

ریزی جهت ارتقاء سطح علمی افراد

نتایج بدست آمده از اجرای پروژه در قالب سه هدفی که برای فاز اول پروژه در نظر گرفته شده بود بررسی شد.

  • تربیت نیروی انسانی متخصص

ساعات آموزشی پزوژه در جدول زیر درج شده است.

ردیف نام کارگاه آموزشی تعداد شرکت کنندگان مدت دوره (ساعت) مجموع نفر ساعات آموزش
۱ کارگاه آموزشی اول در مورد مقدمات ارگونومی ۳۵ ۴۰ ۱۴۰۰
۲ کارگاه آموزشی دوم در مورد طراحی ابزار ۳۵ ۳۰ ۱۰۵۰
۳ کارعملی افراد گروه طبق گواهی مسئول فنی پروژه ۳۵ ۱۱۰ ۳۸۵۰
۴ کارگاه آموزشی سوم در هندوستان در مورد طراحی ایستگاههای کاری ۳۵ ۴۸ ۱۶۸۰
۵ کلاس آموزشی در موردTeam working ۳۵ ۴۸ ۱۶۸۰
۶ کلاس آموزشی در مورد چگونگی تهیهLFA ۳۵ ۴ ۱۴۰
جمع ۲۸۰ ۹۸۰۰

 

  • گسترش فرهنگ و شناساندن مفاهیم ارگونومی در میان مدیران و پرسنل شرکت
    • برگزاری سمینار آموزشی بمدت ۴ ساعت برای ۲۵ نفر از مدیران ارشد شرکت

۲-۲- برگزاری دور آموزشی بمدت ۲۴ ساعت برای ۴۰ نفر از مدیران میانی(روسای کل، روسای ادارات) و برخی کارشناسان شرکت

کاری مدیریت خود و همفکری و همکاری آنان جهت اجرای پروژه ها

۵-۲- طبق نظر کلیه کارشناسان شرکت کننده در این دوره، آشنایی مدیران، مسئولین، کارشناسان و کارگران، درباره علم ارگونومی و فواید آن نسبت به زمان شروع پروژه ارتقاء پیدا کرده است.

۶-۲- دو نمونه از تاثیر فعالیتهای ارگونومی بر روند کار شرکت به شرح زیر میباشد.

۱-۶-۲- طبق تصویب معاونت کیفیت شرکت بعد از این هر پروژه ای که

بررسی قرار گیرد و مجوزهای لازم را از S.C. کسب نماید.

۲-۶-۲- در جداول مدیریت تضمین کیفیت موضوع ارگونومی گنجانده

داده میشود.

۳- انجام پروژهای اجرائی برای اصلاح ایستگاههای کاری بر مبنای اصول ارگونومی

پس از گذشت ۱۰ماه در حدود ۶۰ پروژه در گروه های کاری طراحی و سپس به S .C. ارسال شد که ۳۵ پروژه بطور کامل به اجراء رسیده و اجراء مابقی آن ادامه داشت.

گروهها در سالنهای

سالنهای مختلف، هر گروه با توجه به شرایط خاص سالن خود و در نظر گرفتن اولویت های اقتصادی و بهداشتی حل مشکلها موضوع فعالیت خود را انتخاب نمودند و در مجموع هفت موضوع زیر را در قالب پروژههای خود مد نظر قرار داده اند:

الف – کاهش میزان سر و صدا

ب – حل مشکل دمای محل کار

ج – حل مشکل روشنائی

د – طراحی و قراردادن صندلیهای مناسب برای افرادی که کار نشسته انجام می دهند.

ه – در اختیار

جدید

ز – حل مشکل آلودگی هوای محیط کار

ح – تغییر Layout  برای حذف حرکات اضافی کارگران

ط- انجام پروژههایی جهت اصلاح posture های نادرست کارگران

با توجه به تاکید اولیه مسئول فنی پروژه برای این نکته که کلیه پروژهها ترجیحاً لازم است کم هزینه و کوچک باشد، اعضاء گروهها

ها، فعالیتهای ارگونومی را در کنار وظایف روزمره خود انجام داده اند.

همانطور که در فاز اول تاکید شده بود کلیه فعالیتهای انجام شده توسط کارشناسان تربیت یافته در این پروژه و با کمک همکارا نشان در مدیرتهای مختلف انجام گرفته است و به جز راهنمائی و نظارات مسئولین فنی و آموزش پروژه از هیچ پیمانکار خارج از شرکت کمک گرفته نشده است.

لازم است به این نکته اشاره شود که بعلت اجرای پروژه ارگونومی در شرکت ایران خودرو، انجمن ارگونومی ایران دومین همایش

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.

ارتقا فرهنگ ایمنی:

آنچه حائز اهمیت است، پایین تربودن سطح نسبی فرهنگ ایمنی در ایران نسبت به توسعه صنعتی و اقتصادی است . در بسیاری از کشورها این فاصله یا وجودندارد یا اندک است، اما در ایران با وجود توسعه صنعتی و اقتصادی، تغییر در بهبود فرهنگ ایمنی ملاحظه نمی شود یا بر اساس نظر برخی کارشناسان بدترمی شود. در مقایسه با کشورهای در حال توسعه باید اذعان شود که ایران از فرهنگ ایمنی پایین

توسعه شاهد حرکت اتومبیل ها در جهت غیر مجاز در خیابان یک طرفه هستیم، کمتر بدینگونه خط عابر پیاده مورد تخطی قرار می گیرد و توجهی به رانندگی داخل خطوط نمی شود.

 

مداخله ارگونومی در بزرگترین شرکت خود روسازی ایران: معرفی روشها و بیان تجربیات

با توجه به اهمیت کاربرد اصول ارگونومی در صنعت و همچنین با تو جه به تجارب اندک مداخلات ارگونومی در محیط

.در میان سایر پرسنل شرکت مشغول بکار شدند. که تاکنون ۶۰ پروژه در زمینه اصلاح ایستگاههای کاری ازطرف

مهمی بدست آمده است. با توجه به اندک بودن چنین تجاربی در سطح کشور، تجارت مثبت و منفی حاصل از این پروژه میتواند راهنما و الگوی سایر مراکز صنعتی قرار گیرد.

مقدمه و اهداف:

چندین سال است که محافل دانشگاهی ایران با علم ارگونومی

شناخت روز افزون این علم در محدوده بحثهای تئوریک در میان اساتید و دانشجویان در محیط های علمی باقیمانده و به سایر نهادهای اجتماعی گسترش پیدا نکرده است و مدیران و شاغلین در مراکز صنعتی و اداری و همچنین توده مردم از فواید و کاربرد اصول ارگونومی در بهبود شرایط کار و زندگی اطلاعاتی نداشته و با آن بیگانه هستند.

در زمینه آشنایی مدیران و شاغلین مراکز مختلف فعالیتها محدود به برگزاری چند دوره کوتاه مدت آموزشی به

نداشته است ولی در مورد تجربه مداخله ارگونومی یک مورد تجربه در شرکت گلوکوزان وجود دارد. که در سال ۱۹۹۵ انجام شده است.

شرکت ایران خودرو یکی از بزرگترین صنایع کشور و بزرگترین صنعت خودرو سازی در ایران میباشد. در این شرکت بیش از ۱۸۰۰۰

.    در حدود ۵ سال قبل در این مدیریت تصمیم گرفته شد تا در زمینه آموزش و فعالیتهای عملی ارگونومی اقدامات جدی تری صورت گیرد و با انتخاب ۳۰ نفر از کارشناسان شرکت در رشتههای مختلف اقدام به برگزاری یک

دو دوره آموزش مقدماتی و در واقع معرفی علم ارگونومی و زمینه های فعالیت آن بود. با وجود اثرات مثبت این دو دوره برای شرکت کنندگان آن از آنجائیکه برنامه های عملی مداخله

آن انجام نگرفت. با توجه به تجربه دو دوره آموزشی مزبور، مدیریت بهداشت کارشرکت، تصمیم گرفت که یک دوره آموزشی کاملتر همراه با برنامه های عملی و مداخله جهت ایجاد تغییراتی بمنظور بهبود شرایط کار و ارتقاء کیفیت محصول بصورت Participatory Ergonomics با آموزش تعدادی از کارشناسان و استفاده از ایده ها و همکاری سایر پرسنل شرکت برگزار نماید و بدنبال این تصمیم با همکاری مرکز ارگونومی

سوئد پروژه ای در سه فاز با اهداف زیر به اجرا در آمد.

فاز اول با هدف:

این فاز با تاکید بر مشارکت پرسنل تعلیم دیده شرکت و عدم استفاده از مشاور اجرائی خارج از شرکت با اهداف زیر تدوین و شروع به اجرا گردید:

  • تربیت نیروی انسانی متخصص
  • گسترش فرهنگ و شناساندن مفاهیم ارگونومی در میان مدیران و پرسنل شرکت
  • انجام پروژه های اجرائی برای اصلاح ایستگاههای کاری بر مبنای اصول ارگونومی

 

فاز دوم با هدف:

بکارگیری اصول ارگونومی در ساختار سازمانی شرکت و یا بعبارتی دیگر فعالیت در زمینه ماکروار گونومی

فاز سوم با هدف:

مداخله ارگونومی در طراحی و ساخت خودرو که محصول نهایی شرکت میباشد.

تجارت مداخلات ارگونومی در مراکز صنعتی و غیر صنعتی فقط محدود به یک مورد در شرکت گلو کوزان میباشد ولی با توجه به وسعت، تعداد پرسنل و اهمیت تولیدات شرکت ایران خودرو اثرات آن در

ده و موفقیت آن میتواند الگوی مناسبی برای سایرمراکز صنعتی و غیر صنعتی باشد.

مواد و روش ها:

در ابتدا مدیریت پیشگیری، درمان و رفاه شرکت به همراه ۴ نفر از مسئولین آن مدیریت در قالب کمیته ای بنام کمیته راهبری(Steering committee)S.C

گرفتند. حرکت اولیه این پزوژه بصورت یک Work shop بمدت ۴۰ ساعت توسط مسئول آموزشی پروژه شروع گردید و بعد‌‌‌‌‌‌‌ از اتمام آن این ۳۰ نفر در ۷ گرو‌ه کاریA.G.(Action groups)

تقسیم شدند و هر

عملی در دو زمینه به شرخ زیر بپردازند.

۱-انجام پزوژه های عملی جهت اصلاح ایستگاههای کاری

۲-ترویج فرهنگ ارگونومی و شناساندن فواید آن به سایر پرسنل

تداوم کار به اینصورت طراحی شد که با فواصل چند ماهه مجدداً دوره های آموزشی چند روزه برای اعضا تشکیل گردد که در این دوره ها علاوه بر تدریس تئوری مباحث جدید از ارگونومی، فعالیتهایA.G. ها توسط آنها برای تمامی افراد و همچنین اعضاء S.C. و مسئول آموزشی پروژه معرفی شود و مورد بحث و تبادل نظر قرار گیرد و نکات مثبت و منفی آنها مشخص گردند.

در

و روند پیشرفت افراد و گروهها توسط پرسشنامه سنجیده و نتایج آن به اطلاع اعضاS.C.و مسئول آموزش پروژه می رسید. رئوس ابزار بکار رفته در آموزشهای تئوریک و پروژه

ن پروژه بشرح زیر میباشد.

  • آموزش
    • اولین کارگاه آموزشی بمدت ۴۰ ساعت که در آن مباحث پایهای ارگونومی از جمله آنتروپومتری، حمل
    • با ابزارهای زیر جهت انجام پروژه های عملی خود آشنا شدند.
      • شناسایی مشکل

۱-۱-۱-۱- آموزش چگونگی پیدانمودن سر نخ جهت شروع فعالیت ارگونومی در سالنها

۱-۱-۱-۲

 

۱-۱-۳- روشهای تصمیم گیری

-۱-۳-۱- استفاده از چارت مطلوبیت و امکان پذیری

-۱-۳-۲- استفاده از منحنی بارتو

۱-۱-۴- برنامه

ارزیابی اقدامات انجام شده

-۱-۲- برگزاری یک دوره آموزشی ۳۰ساعته با عنوان Ergonomic in work place and tool design

-۱-۳- برگزاری یک جلسه ۴ ساعته برای آموزشTeam working (3)

-۱-۴- برگزاری یک

وری ارگونومی با عنوان

Workshop on ergonomics: Workstation design

-۱-۶- برگزاری یک سمینار یک روزه برای مدیران ارشد شرکت بمنظور آشنایی آنان با ارگونومی

-۱-۷- برگزاری یک دوره آموزشی سه روزه برای مدیران میانی شرکت (روسای کل، روسای ادارات و برخی کارشناسان) در مورد اصول پایه و فواید بکار گیری اصول ارگونومی .

۲- انجام پروژه های اجرائی جهت اصلاح ایستگاههای کاری و ترویج و آموزش

از پیدا نمودن سر نخ

یزی را انجام داده و نهایتاً برای شروع کار LFA را طراحی می نمایند.

-۲-۲- ارائه LFA  به S.C. جهت تصویب

-۲-۳- در صورت تصویب آن،LFA   به افراد گروه عودت داده شده و یک نسخه از آن از طرف

روژه امکانات لازم را در اختیار گروه قرار دهند.

-۲-۴- پس از انجام طرح، از روشهای ارزیابی که عمدتاً بر مبنای نظر End user ها میباشد(۴) با روشهای مصاحبه شفاهی و یا پرسشنامه طرح مزبور مورد ارزیابی قرار میگیرد.

-۲-۵- بررسی اثرات طرح اجراشده از نظر اقتصادی و بهداشتی

-۲-۶- طراحی و اجرای برنامه های آموزشی جهت ارتقاء سطح آگاهی پرسنل توسط گروههای کاری

-۲-۷- جذب افراد علاقمند برای شرکت در جلسات گروه کاری و جذب همکاری آنان برای اجرای پروژه ها

-۲-۸- برگزاری جلسات توسط A.G. ها با مدیران و سایر مسئولین مدیریت محل فعالیت خود برای توجیه آنان در مورد پروژه ها ی اجرایی

-۲-۹- برقراری ارتباط با کمیته های ایمنی و بهداشت هر مدیریت جهت

.لسات به ‌S.C.

-۴- تشکیل جلسات همگانی کلیه اعضاء شرکت کننده گروههای کاری، آشنایی گروهها با فعالیتهای یکدیگر و بحث و تبادل نظر در مورد مشکلات موجود.

-۵- از اواسط پروژه جلسهای منظم و هفتگی با حضور سر گروهها به همراه مدیر اجرایی پروژه جهت هماهنگی فعالیتها

. عمل می نماید این کمیته دو وظیفه عمده به عهده دارد.

-۶-۱- مشاور علمی و فنی S.C. و بررسی طرحهای ارسالی

ریزی جهت ارتقاء سطح علمی افراد

نتایج بدست آمده از اجرای پروژه در قالب سه هدفی که برای فاز اول پروژه در نظر گرفته شده بود بررسی شد.

  • تربیت نیروی انسانی متخصص

ساعات آموزشی پزوژه در جدول زیر درج شده است.

ردیف نام کارگاه آموزشی تعداد شرکت کنندگان مدت دوره (ساعت) مجموع نفر ساعات آموزش
۱ کارگاه آموزشی اول در مورد مقدمات ارگونومی ۳۵ ۴۰ ۱۴۰۰
۲ کارگاه آموزشی دوم در مورد طراحی ابزار ۳۵ ۳۰ ۱۰۵۰
۳ کارعملی افراد گروه طبق گواهی مسئول فنی پروژه ۳۵ ۱۱۰ ۳۸۵۰
۴ کارگاه آموزشی سوم در هندوستان در مورد طراحی ایستگاههای کاری ۳۵ ۴۸ ۱۶۸۰
۵ کلاس آموزشی در موردTeam working ۳۵ ۴۸ ۱۶۸۰
۶ کلاس آموزشی در مورد چگونگی تهیهLFA ۳۵ ۴ ۱۴۰
جمع ۲۸۰ ۹۸۰۰

 

  • گسترش فرهنگ و شناساندن مفاهیم ارگونومی در میان مدیران و پرسنل شرکت
    • برگزاری سمینار آموزشی بمدت ۴ ساعت برای ۲۵ نفر از مدیران ارشد شرکت

۲-۲- برگزاری دور آموزشی بمدت ۲۴ ساعت برای ۴۰ نفر از مدیران میانی(روسای کل، روسای ادارات) و برخی کارشناسان شرکت

کاری مدیریت خود و همفکری و همکاری آنان جهت اجرای پروژه ها

۵-۲- طبق نظر کلیه کارشناسان شرکت کننده در این دوره، آشنایی مدیران، مسئولین، کارشناسان و کارگران، درباره علم ارگونومی و فواید آن نسبت به زمان شروع پروژه ارتقاء پیدا کرده است.

۶-۲- دو نمونه از تاثیر فعالیتهای ارگونومی بر روند کار شرکت به شرح زیر میباشد.

۱-۶-۲- طبق تصویب معاونت کیفیت شرکت بعد از این هر پروژه ای که

بررسی قرار گیرد و مجوزهای لازم را از S.C. کسب نماید.

۲-۶-۲- در جداول مدیریت تضمین کیفیت موضوع ارگونومی گنجانده

داده میشود.

۳- انجام پروژهای اجرائی برای اصلاح ایستگاههای کاری بر مبنای اصول ارگونومی

پس از گذشت ۱۰ماه در حدود ۶۰ پروژه در گروه های کاری طراحی و سپس به S .C. ارسال شد که ۳۵ پروژه بطور کامل به اجراء رسیده و اجراء مابقی آن ادامه داشت.

گروهها در سالنهای

سالنهای مختلف، هر گروه با توجه به شرایط خاص سالن خود و در نظر گرفتن اولویت های اقتصادی و بهداشتی حل مشکلها موضوع فعالیت خود را انتخاب نمودند و در مجموع هفت موضوع زیر را در قالب پروژههای خود مد نظر قرار داده اند:

الف – کاهش میزان سر و صدا

ب – حل مشکل دمای محل کار

ج – حل مشکل روشنائی

د – طراحی و قراردادن صندلیهای مناسب برای افرادی که کار نشسته انجام می دهند.

ه – در اختیار

جدید

ز – حل مشکل آلودگی هوای محیط کار

ح – تغییر Layout  برای حذف حرکات اضافی کارگران

ط- انجام پروژههایی جهت اصلاح posture های نادرست کارگران

با توجه به تاکید اولیه مسئول فنی پروژه برای این نکته که کلیه پروژهها ترجیحاً لازم است کم هزینه و کوچک باشد، اعضاء گروهها

ها، فعالیتهای ارگونومی را در کنار وظایف روزمره خود انجام داده اند.

همانطور که در فاز اول تاکید شده بود کلیه فعالیتهای انجام شده توسط کارشناسان تربیت یافته در این پروژه و با کمک همکارا نشان در مدیرتهای مختلف انجام گرفته است و به جز راهنمائی و نظارات مسئولین فنی و آموزش پروژه از هیچ پیمانکار خارج از شرکت کمک گرفته نشده است.

لازم است به این نکته اشاره شود که بعلت اجرای پروژه ارگونومی در شرکت ایران خودرو، انجمن ارگونومی ایران دومین همایش

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.

بحث:

همانطور که در مقدمه بیان شد مدت زمان فاز اول این پروژه ۱۸ ماه تعریف شده است که در این مدت برخی از اهداف این فاز به نتیجه رسیده و یا در جهت رسیدن به هدف تعیین شده می باشد و در برخی موارد به این اهداف نزدیک نشده است. یکی از

انجام شده است که این مسئله ناشی از عدم وجود تجارب چنین پروژههائی در سطح کشور بوده است.

با توجه به اینکه نتایج طبق سه هدف فاز اول مورد بحث قرار گرفتند، در ادامه این قسمت نیز بحث را در محور سه هدف ذکر شده ادامه می دهیم:

  • تربیت نیروی انسانی متخصص

با توجه به Multidiscplinary بودن ارگونومی سعی شده است که افراد شرکت کننده در این پروژه تخصصهای مختلفی در رشته های مختلف داشته باشند و این مسئله در طول انجام پروژه ها درستی

لف مورد بررسی قرار گرفتند. تخصص افراد شرکت کننده در این پروژه در زمینه های:

رشته های مهندسی شامل برق – مکانیک – صنایع – طراحی صنعتی – الکترونیک و سایر رشته ها شامل پزشکی – پرستاری – آمار و بهداشت حرفه ای بوده است ولی عدم وجود برخی تخصص ها از جمله روانشناسی، ایمنی، فیزیولوژی، بیومکانیک و …. کاملا محسوس می باشد، از طرف دیگر با توجه به وسعت و تعداد مدیریتها و و کارخانجات مختلف در شرکت ایران خودرو سعی شده بود که حتی

مختلف به اجرا در بیاید این تفکر بسیار موفق بوده و شرایط دخالت ارگونومی در کارخانجات مختلف را سهل تر کرده است.

بعلت اینکه آشنایی افراد از ارگونومی یکسان نبود، مطالب  تئوریک از مباحث Basic  شروع گردید و در حال حاضر طبق نظر S.c.  و همچنین خود افراد، رشد نسبتاً خوبی

در جهت تدوین آن بکوشند.

  • گسترش فرهنگ و شناساندن مفاهیم ارگونومی در میان مدیران و پرسنل شرکت

قبل از شروع این پروژه به جز بحث های محدودی که در میان کارشناسان

بهداشت حرفه ای، کارشناسان ایمنی و پزشکان طب کار در

سایر قسمتهای شرکت آشنایی چندانی در زمینه ارگونومی وجود نداشت و آشنائی برخی کارشناسان با این علم نیز بازتابی در زمینه های عملی نداشت ولی پس از گذشت چند

که در بسیاری از موارد آنها خود برای حل مشکلات محل کارشان به   A .G . ها مراجعه می کنند که این پیشرفت ناشی از دو نوع فعالیت بوده است.

الف – فعالیت S . C . جهت آشنائی مدیران ارشد شرکت

ب – بحث و تبادل نظر با کارگران و سایر پرسنل شاغل در شرکت، هنگام طراحی و اجرای پروژه ها و همچنین تدوین برنامه های آموزشی برای پرسنل .

البته در این زمینه کمبودهائی به شرح زیر وجود دارد که به نظر می آید رفع آنها بتواند باعث تسریع در روند کارباشد.

الف – عدم توجیه و آموزش کافی بعضی از مسئولین شرکت:

این مشکل با تغییراتی که قرار است در ساختار    S . C .  داده شود و شرکت چند نفر از مدیران ارشد شرکت در  S . C .  در حال حل می باشد.

که در تشکیلات شرکت تعریف شره باشد.

ج – عدم ارائه آمار و اطلاعات دقیق از نتایج اقتصادی پروژه های اجرا شده.

۳-انجام پروژههای اجرائی برای اصلاح ایستگاههای کاری بر مبنای اصول ارگونومی

رار بر این گردید که گروههای کاری تعداد محدودی پروژه جهت کسب تجربه و آموزش اجرا نمایند ولی در ادامه کار به

کی بدلیل رقابتی که بین   A . G .  ها ایجاد گردید و

باعث افت در کیفیت اجرای آنها شده است و به بررسی نتایج و دستاوردهای اقتصادی و بهداشتی پروژه ها کمتربها داده شده است، که حل این مشکل هم اکنون در دستور کار  S   . C .  و A . G

جرا پروژهها قرار دارد که ناشی از عدم وجود یک سازمان رسمی و همچنین عدم آگاهی کامل برخی از مسئولین و کارگران از فواید اجرا طرحهای ازگونومی می باشد، حل این مشکل نیز هم اکنون با توجه به تجارب بدست آمده در دستور کار  S . C .  قرار دارد

پروژه ها را سریعاً به اطلاع  A . G .  و مخصوصاً  S . C . برساند بتواند در حل این مشکل موثر باشد.

از دیگر مشکلاتی که حل آنها می تواند  به تسریع حرکت  A . C . کمک نماید می تواند به موارد زیر اشاره نمود:

الف – برطرف کردن نواقص موجود در زمینه آمار حوادث، بیماریهای شغلی، غیبت از کار، jop Satisfaction

که می تواند ارزیابی نتایج اجرای پروژه ها را آسانتر سازد.

ب – وجود یک تیم متخصص که همزمان با طراحی و اجرای پروژهها، نتایج اقتصادی، بهداشتی و انسانی پروژه ها را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد، و تدوین برنامه های

ا توجه به ضعف فرهنگی در زمینه کار تیمی پیشنهاد می گردد تاکید بیشتری بر روی آموزش و تمرین در این زمینه گردد.

بررسی علل غیبت از کار در شرکت ایران خودرو

غیبت از کار یکی از مشکلات عمده ای است که هر ساله ضررهای هنگفتی را متوجه کار فرمایان و سایر سازمان های مربوطه از

یا در این رابطه انجام شده است،نشان می دهد که غیبت از کار رابطه زیادی با علل ظاهری

) ندارد و عوامل متعدد سازمانی، فردی و اجتماعی در بروز آن دخیل می باشند که کنترل آنها می تواند به کنترل و کاهش میزان غیبت از کار منجر شود. در شرکت ایران خودرو در سال ۱۳۸۲ مجموعأ ۳۸۶۹۹۳ ساعت کاری از دست رفته به علت غیبت از کار وجود داشته است. با توجه به اهمیت مسئله و همچنین با توجه به فقدان مطالعاتی مشابه بر روی موضوع مزبور در داخل کشور،این شرکت یک مطالعه مورد شاهدی بر روی ۱۹۰ نفر شاهد و

بر روی غیبت از کار که در مطالعات سایر کشورها نیز مشخص شده اند در این مطالعه نیز ارتباط معنی دار با کاهش یا

طالعه رابطه معنی دار یا میزان غیبت از کار نشان نداده اند که در بحث به آنها پرداخته شده است.

مقدمه:

……………………………………… غیبت از کار یکی از مشکلات عمده ای است که در کشورهای مختلف جهان در کلیه مراکز کاری اعم از صنعتی، خدماتی و اداری کم و بیش وجود داشته و ذهن مقامات مسئول را جهت حل و فصل و کنترل آن به خود مشغول داشته است.

بنابر تعریف غیبت از کار یاAbsenteeism یعنی: نبودن

که بعلت بیماری می باشد، غیبت ناشی از بیماری Sickness Absence می گویند که در برخی از صنایع این دسته از غیبتها در حدود ۳/۲ کل آمار غیبت ها را تشکیل می دهد.

درنگاه اول و به ظاهر علت غیبت های ناشی از بیماری

نیز به علل مختلف دیگر از جمله مشغله و گرفتاری های روزمره است. در حالی که در طی بررسی و مطالعات مختلف و گسترده ای که در سراسر دنیا در مراکز مختلف کاری اعم از صنعتی و اداری و خدماتی صورت گرفته الست نشان داده شده که پدیده غیبت از کار به علت بیماری و یا هر علت دیگر رابطه زیادی با علل ظاهری ذکر شده توسط فرد ندارد و

روز آن دخیل می باشند. که در. دلیل مهمی بر این مدعی این است که علیرغم

باعث کاهش شیوع بیماری و غیبت های ناشی از آن باشد، شاهد آن بوده ایم که غیبت ناشی از بیماری در کشورهای

این امر بر خلاف آنچه همگان فکر می کنند نشان دهنده آن است که غیبت از کار به علت بیماری، تنها یک مسئله طبی پزشکی نبوده و عوامل فردی اجتماعی، اقتصادی و سازمانی بیشترین تاثیر را روی آن دارد. گفته شده است که کارگران فقط به دو علت غیبت می کنند:

  • توانایی حضور در سر کار را ندارند.
  • خود تصمیم می گیرند که در سر کار حضور نیابند.

که عامل دوم علت بسیاری از غیبت های ناشی از بیماری و کلیه

دانسته اند. بر طبق تئوری اجتناب از کار، فرد نسبت به موقعیت پر تنش کار خود واکنش نشان می دهد و این کیفیت رابطه فرد و کار

ه با عدم حضور در کار از استرس ها و تنش های وارده برخود موقتا بکاهد. به بیان دیگر، استرس های غیر قابل تحمل، منتهی به یک مکانیسم فرار می شوند در واقع

خود نگاه دارند. بطور خلاصه می توان عوامل تاثیر گذار بر غیبت از کار رابشکل زیر دسته بندی نمود:

  • شرایط و عوامل خردMicroclimate ، که در واقع می توان به آنها عوامل داخلی اطلاق نمود و شامل موارد در زیر است:

الف) متغیرهای شخصی (سن، سابقه  کار، تحصیلات و …)

ب) متغیرهای شغلی (نوع کار، کار شیفتی، محیط کار و…)

ج) متغیرهای سازمانی (جوکلی غالب در یک موسسه، شهرت موسسه، سطح حقوق و …)

شرایط و عوامل هستند که

اشتغال و بیکاری در جامعه، ثبات اقتصادی جامعه و …)

ب) فاکتورهای فرهنگی، اجتماعی و قومی

ج) فاکتورهای پزشکی (بیماریهای فصلی، اپیدمی ها، نقش پزشک برای صدور استعلاجی و…)

بررسی مسئله غیبت از دو بعد اقتصادی و انسانی دارای دارای اهمیت است.

الف) بعد اقتصادی:

تمام جوامع و صنایع هر ساله برای جبران خسارت های ناشی از غیبت از کار متحمل ضررهای هنگفتی می گردند.یک ارزیابی در

با هزینه های جاری یکسال خدمات بهداشتی کشور برابر بوده است و برای کارفرمایان پرداختهایی که بعلت

کار خود علاوه بر زیان های اقتصادی مستقیم، تاثیرات منفی زیادی بر سایر کارگران و سر پرستان دارد که باید در غیاب فرد وظایف او را نیز به دوش بگیرند و همچنین باعث به وجود آمدن حجم زیادی از کار برای پرسنل اداری، بهداشتی و

را به عهده دارند.

ب) بعد انسانی:

غیبت از کار خود علامتی است که از وجود اختلال در رابطه فرد با کار خبر می دهد و بدون شک تجلی این اختلال صرفاً غیبت از کار نبوده و اختلالات و اشکالاتی که باعث بروز غیبت شده است بر روی سلامت جسم و روان

و کنترل آنها نه تنها بر کاهش میزان غیبت موثر است، بلکه از سایر اثرات زیان آور آن نیز جلوگیری می کند.

شاخص های مورد استفاده در آنالیز و بررسی غیبت از کار عبارتند از:

 

 

 

 

 

 

 

 

در تفسیر شاخص های اشاره شده باید گفت که نرخ بالای GAR نشان دهنده این است که سیستم در جایی اشکال دارد و اجزایGAR یعنی SAR  (نرخ غیبت ناشی از بیماری ) و

ای از آن استفاده می شود. به بطور کلیGARحدود ۵% بویژه اگر AFRبیشتر از ۱باشد  ضرورت بررسی شرایط محیط کار را مطرح می سازد و چنانچه GAR از ۱۰% بالا تر باشد با هر استانداردی و در هر کشوری جدی تلقی می گردد.

بالا بودنUAR نشان دهنده این واقعیت است که برخورد مدیریت با

ا می تواند حاکی از فرار کارگران از یک محیط پرتنش و نامطلوب کاری باشد. AFR در واقع شدت و خامت اوضاع در یک موسسه را نشان می دهد و حکم یک فشار سنج را دارد که میزان شدت و خامت «جو» کاری را نشان می دهد.

امروز AFR حدود ۵% را هم بالا تلقی می کنند و تمام تلاش

ر سال باشد. نهایتا، اینکه نرخ بالای AFR با مدت ها ی کوتاه بهترین معیار تشخیص رفتار غیبتی در یک فرد یا گروه از پرسنل می باشد.

بنابر این

پیچیدگی و اهمیت خاص خود برخوردار است که مطالب فوق تنها اشاره ای کوتاه بر اهمیت آن بود.

 

وضعیت موجود در شرکت ایران خودرو:

شرکت ایران خودرو نه تنها معظم ترین و با اهمیت ترین

اقتصادی تولیدات خود نقش مهمی در حیات اقتصادی کشور بعهده دارد. لذا توجه به مسائل و مشکلات نیروی انسانی که نقش قاطعی در کمیت و بویژه کیفیت تولیدات دارند از اهمیت خاصی برخوردار است.

بر طبق آمار موجود در مدیریت خدمات ماشینی، در سال۱۳۸۲ تعداد ۱۱۶۹۸ نفر در شرکت ایران خودرو در قسمتهای مختلف تولیدی و غیر تولیدی بکار اشتغال داشته اند در طی

(۴۴۰۷۵ روز کاری) بعلت بیماری ثبت گردیده است مجموع این دو شاخص که موضوع مطالعه Absenteeism را تشکیل می دهند مجموعا ۳۸۶۹۹۳

بوده است. که البته ساعات اضافه کاری از دست رفته در این محاسبه منظور نشده است و هر روز کاری ۸ ساعت در نظر گرفته شده است و بابت ساعات فوق میلیونها ریال از طرف سازمان تامین اجتماعی بعنوان حقوق ایام غیبت پرداخت شده است.

غیبت از کار بعلت وارد ساختن فشارهای جسمی و روانی که بر سایر کارگرانی که باید خلا کارگران غایب را پر نمایند و همچنین اثری که

شناخت و تجزیه و تحلیل عوامل موثر بر غیبت از کار پرداخته و راه حل هائی جهت کنترل و کاهش آنها ارائه شود.

روش انجام کار:

جامعه تحت پژوهش

– شاهدی انجام شده است و برای این کار ۴۰۰ نفر بعنوان مورد و ۴۰۰ نفر بعنوان شاهد انتخاب شدند ۱۹۰ نفر مورد و ۱۹۲ نفر شاهد به پرسش ها پاسخ دادند.

داده ها با نرم افزار SPSS ویندوز وارد کامپیوتر شد و با نرم افزارstataآنالیز گردیدند. ابتدا آنالیز به روش univariate با استفاده از آزمون X2 انجام شد و متغیر هایی که P. value مساوز و کمتر از ۱% داشتند وارد آنالیز M ultivariate شدند.

عوامل احتمالی موثر در غیبت از کار در ۵ گروه عوامل محیطی، عوامل مرتبط با شرایط کار، عوامل حادثه زای محیط کار، مسایل انسانی و روابط کار و امکانات رفاهی مورد پرسش قرار گرفتند. در این مورد نیز در ابتدا مقایسه به صورت تک

د و شاهد انجام شد. سپس، امتیازات مربوط در هر گروه رویهم ریخته شد و تحت عناوین

پیشرفته تر، اثرات متغیرهای زمینه ای مثل سن، میزان سواد و … کنترل شد.

نتیجه گیری:

عوامل متعددی بر روی بروز غیبت از کار تاثیر دارند در مطالعه حاضر سعی شده است تا حد امکان این عوامل مورد ارزیابی قرار گرفته و نقش آنها بر روی غیبت از کار در شرکت مشخص گردد، عواملی که در این تحقیق رابطه معنی دار با غیبت از کار نشان داده اند عبارتند از:

  • ناراحتی از نداشتن آزادی کافی در استفاده از مرخصی استحقاقی، بدین معنی که کسانی که از این مسئله ناراحت بوده اند، به طور معنی داری از سایر افراد بیشتر غیبت داشته اند.

در طی مطالعه متون معتبر و همچنین مقالات علمی در رابطه با غیبت از کاربررسی درباره چنین متغیری دیده نشده است و اسمی

و همچنین قوانین حاکم بر مسایل کارگری در کشورهای مختلف باشد.

بدون شک با توجه به حجم بالای تولید و زیاد بودن فشار کار در داخل شرکت و خستگی ناشی از آن، استفاده از مرخصی

مرخصی استحقاقی و افزایش غیبت کاملا منطقی و صحیح به نظر می رسد.

  • ناراحتی از نبودن امکان ارتباط آسان با مدیران و روسا، ارتباط معنی دار با غیبت از کار را نشان می دهد. بدین معنی که کسانی که از این مسئله ناراحت بوده اند، به طور معنی داری از سایر افراد غیبت بیشتری داشته اند. نقش این متغیر در کلیه متون و مقالات
  • آسان و سازنده با مسئولین بخاطر احساس حمایت و ارزشی که در فرد ایجاد می کند می تواند باعث افزایش انگیزه برای کار و رضایت شغلی و در نتیجه کاهش غیبت از کار گردد.
  • ناراحتی از یکنواختی و کسل کننده بودن کار نیز ارتباط معنی دار با غیبت از کار را نشان می دهد و این افراد از سایر افرادی که از این مسئله اظهار ناراحتی نکرده اند،
  • او یکنواخت و کسل کننده است دور باشد.
  • بیشتر بودن سابقه کار در شغل فعلی فرد، ارتباط معنی داری با کاهش میزان غیبت از کار را نشان می دهد. این رابطه نیزدر برخی از مطالعات قبلی به اثبات رسیده است. افزایش سابقه کار به چند دلیل می تواند باعث کاهش
  • رایط و روابط حاکم بر آن شغل را ندارند به طرق مختلف از آن شغل خارج می گردند و افراد باقیمانده افرادی هستند که مشکل کمتری در آن شغل دارند.
  • و مسئولین خود برخوردار می گردند که خود باعث افزایش دلبستگی و رضایت شغل می شود که همانطور که قبلا دکر گردید باعث کاهش میزان غیبت از کار می شود.

عوامل دیگری که در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفته اند، عبارتند از:

شغل، پست سازمانی، محل کار، سن، کارشیفتی، نارحتی از فشار و حجم زیاد کار، ترس از ابتلا به بیماری و یا مسمومیت در محیط کار، ناراحتی از بی نظمی، شلوغی و یا عدم نظارت بر کارها ناراحتی از برخوردهای نامناسب مسئول بالاتر و عدم مشارکت نظر پرسنل در تصمیم گیری ها.

شایان ذکر است بر خلاف سایر مطالعاتی که در این زمینه انجام

به علل زیر باشد:

  • حجم نمونه ناکافی برای نشان دادن اختلافات جزیی به علت عدم
  • مقدمه ذکر گردیده به علت عوامل مختلف تاثیر گذار بر غیبت از کار آمار و استانداردهای کشورهای مختلف به راحتی قابل مقایسه با یکدیگر نیستند.

عوامل خارجی (که خارج از کنترل مدیران و شرایط یک کارخانه هستند) از قبیل شرایط فرهنگی و اقتصادی یک کشور می توانند تاثیر

و بالا بودن نرخ بیکاری و همچنین عدم اطمینان فرد شاغل از پیدا کردن شغلی دیگر تاثیر مهمی بر رفتارهای وی در محیط کار و نیز غیبت از کار گذاشته و باعث کنترل و کاهش آن شود و حتی شرایط داخلی را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

  • به نظر می رسد عوامل داخلی مثبتی بر شرایط کاری شرکت ایران خودرو
  • رکت‌ (۵۱/۱ GAR= ) شده است و عوامل مهم تاثیر گذار بر افزایش غیبت را از بین برده است که می توان به مهمترین آنها به قرار زیر اشاره نمود.

الف) بالا بودن نسبی حقوق و مزایای پرسنل  شرکت نسبت به مشاغل مشابه و نسبت به سطح در آمد عمومی جامعه

ب) تمیز بودن صنعت خودرو سازی و به ویژه مراقبت های ویژه بهداشتی، درمانی در شرکت ایران خودرو که ترس از ابتلا به بیماری های ناشی از عوامل زیان آور موجود در محیط کار را به میزان قابل توجهی کاهش داده است.

ج) اجرای قوانین که خود باعث حذف عامل تاثیر گذار بر بی نظمی و شلوغی محیط کار شده است.

د) اجرای نظام پیشنهادات که باعث حذف عامل مهم و تعیین کننده بر روی افزایش غیبت از کار یعنی «مشارکت ندادن نظر کارکنان در تصمیم گیری ها» شده است.

ح) معروفیت

رای اشتغال در این شرکت خود عامل تعیین کننده ای بر رضایت افراد شاغل در شرکت و کاهش میزان غیبت می باشد.

پس به طور خلاصه باید گفت که در این تحقیق برخی از عوامل تاثیر گذار بر غیبت از کار ارتباط معنی دار با غیبت از کار را نشان ندادند که می تواند ناشی از شرایط اجتماعی- اقتصادی کشور و یا کم بودن حجم نمونه ها و یا شرایط مثبت حاکم بر جو کاری شرکت باشد وچند عامل نیز طبق مطالعات قبلی انجام شده در سایر

مرخصی استحقاقی با افزایش میزان غیبت از کار با توجه به مطالعات انجام شده قبلی تازگی بیشتری داشته.

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.

طرح کنترل آلودگی صوتی در خطوط صافکاری سالن بدنه سازی شرکت ایران خودرو

با توجه به وجود نویز آزار دهنده در خطوط کانوایر صافکاری در اثر عملیات سنگ زنی و چکش کاری دستی

نظر شرایط محیطی و با توجه به آمار آسیبهای شنوایی و گزارشات صدا سنجی در سالن های مشابه، تصمیم به بررسی و کاهش آلودگی صوتی در محدوده خطوط فوق الذکر اتخاذ  گردید.

روش تحقیق عبارتست از:

  1. اندازه گیری صدا و آنالیز فرکانسی آن.
  2. انتخاب مواد جاذب صوت با توجه به آزمایشات تعیین ضرب جذب.
  3. محاسبه ضریب جذب دیواره های موجود.
  4. بررسی نحوه افزایش سطوح جذبی دیواره ها .

یافته های این تحقیق نشان داد که:

  1. میزان تراز فشار صوتی در فاصله ۵/۱ متری از بدنه در حال صافکاری بین ۱۰۰ تا ۱۰۵ دسی بل قرار دارد و همچنین
  2. اکوستیک با ضریب جذب متوسط ۷۹/۰ شامل دو لایه فوم پلی اورتان، پانل پشم سنگ و رویه MDF انتخاب گردید.
  3. میزان سطح جذبی دیواره های موجود قبل از اعمال تغییرات برابر۵۲۶/۷۱ سابین متر مربع محاسبه شد.
  4. افزایش سطح جذبی
  5. آنها و مچنین ایجاد دیواره فوقانی با زاویه ۴۵ درجه انجام گردید.

مقدمه و اهداف:

با توجه به اینکه یکی از معضلات اساسی بهداشتی صنایع کشور خصوصا صنایع فلزی مساله سر و صدا (Noise ) می باشد و با در نظر گرفتن

طوط صافکاری شرکت ایران خودرو گرفته شد.

بر اساس اندازه گیری و ارزشیابی (Noise ) در خطوط کانوایر صافکاری محصولات پژو ۴۰۵ و ۲۰۶ و سمند در سالن بدنه سازی شماره ۲ مشخص گردید که در خطوط مذکور فرآیندهای سنگ زنی و چکش کاری دستی توسط کارگران در طول خط انجام می گیرد. در اثر اجرای این فرآیندها محیط کار

که بطور متوسط ۲۰ دسی بل از حد مجاز قابل قبول بالاتر است. همچنین آنالیز فرکانسی اکتاوباند مشخص نمود که تراز فشار صوت در محدود فرکانس ۵۰۰ تا ۸۰۰۰ هر تز بطور متوسط ۱۰ دسی بل بالاتر از  حد مجاز قرار دارد.

از نکات حائز اهمیت این طرح عدم اجرای طرح مشابه در دیگر سالنهای شرکت ایران خودرو می باشد.

روش انجام کار:

با شناخت سر و صدای خطوط صافکاری و با توجه به ویژگیها و مشخصات فضای خطوط کانوایر صافکارسی سالن بدنه سازی شماره ۲ پیشنهاد ایجاد سطوح جاذب در اطراف خط صافکاری مطرح گردید تا از

از انتقال نویز به دیگر نقاط کارگاه جلوگیری شود.

می باشد.

در خط صافکاری امواج صوتی منتشر شده به قسمتهای مختلف محیط برخورد کرده، بازتاب پیدا می کنند که در این طرح با استفاده از مواد جاذب بازتاب صدا کنترل می گردد. همچنین با ترکیب دیوار جاذب با موانع صوتی از عبور سر و صدا از یک نقطه به محیط مجاور جلوگیری می گردد که در واقع موثر ترین راه کنترل صدا در مسیر انتشار، استفاده توام جاذب و مانع صوتی است.

در وضعیت موجود دیوار جداکننده خط صافکاری از جنس فلز و شیشه است که نقش بازتاب دهنده امواج را دارد. این

شیشه (بالائی) حدود ۱۳۰ سانتیمتر است. طرح شامل حذف سطوح فلزی دیواره و جایگزینی آن با یک جاذب فیبری مناسب و اصلاح قسمت شیشه ای دیوار است.

عملیات تولیدی در خط صافکاری سبب تولید نویز با فرکانس بالا

د. لذا طرح استفاده از پانل پشم سنگ به ضخامت ۸ سانتیمتر با چگالی ۸۰ کیلوگرم بر متر مکعب پیشنهاد گردیده که این جاذب فیبری صدا دارای مشخصات زیر است:

  1. تا دمای ۸۵۰ در جه سانتیگراد مقاومت دائم دارد و در مقابل شعله آتش مقاوم است.

سنگ از نظر شیمیایی خنثی بوده لذا باعث خوردگی سطح فلز نمی شود.

۴٫پشم سنگ به دست آسیب نرسانده و متداولترین نوع عایق بدون عارضه جانبی است.

به منظور کنترل سر وصدای خط کانوایر صافکاری سالن شاتل در کنار خط کانوایر ایجاد دیوار ترکیبی جاذب و مانع سر و صدا ضروری بنظر می رسد. این دیواره از مواد زیر به ترتیب از خارج به داخل ساخته می شود:

الف) پوشش خارجی دیواره ورق شادولاین

ب) دو لایه پلی اورتان به ضخامت ۲ میلی متر

  1. با توجه به موارد ذکر شده لازم است تا بهترین روش
  2. محصور کردن ناحیه مولد صدا: در اطراف خطوط صافکاری مورد بحث دیوارهایی
  3. و نیز بستن طرفین خطوط می باشد ولی بعلت مشکلات تهویه و نیز ورود و خروج بدنه از ابتدا و انتها خط، امکان اعمال تغییرات مذکور وجود ندارد.
  4. استفاده از دیوارهای جاذب صوت با ضریب جذب مناسب.

بر اساس طرح پیشنهادی با تغییر مصالح و استفاده از مصالح پیشنهادی سطح جذبی هر دیوار ۶/۲ برابر افزایش می یابد که از این طریق می توان پیش بینی نمود بازتاب صوتی از محدوده فرکانس های ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ هر تز در فضای بین خط و دیوارها بطور

۶ تا ۴ دسی بل کاهش یابد که این کاهش در اثر جذب بازتابهای صوتی ناشی از دیواره های جاذب خواهد بود.

 

  1. دیوار پیشنهادی نقش یک مانع برای امواج صوتی را نیز دارد. در واقع این دیواره با توجه به مصالح بکار رفته در آن می تواند در فاصله یک متری پشت دیوار افت انتقالی

( T . L ) در حدود ۱۵ دسی بل ایجاد نماید.

۵ .پیشنهاد می گردد ارتفاع پنجره کاهش یافته و از ۱۳۰ سانتیمتر به ارتفاع ۶۵ سانتیمتر تقلیل یابد و بجای آن سطح دیوار جاذب افزایش یابد و در محل نصب پنجره حتما از شیشه او جداره (شیشه – هوا – شیشه) استفاده شود.

پیشنهاد میگردد از شیشه ۶

شود . در شکل اندازه و ابعاد پنجره و دیوار جاذب نشان داده شده است:

طرح بهینه‌ سازی ایستگاههای کار در:

خطوط تولید کارخانه نیروی‌ محرکه شرکت ایران‌خودرو»

همزمان با شروع پروژه مداخله ارگونومی در شرکت ایران

بررسی و پیگیری قرار دادند.

  • نگهداری و حمل مواد شامل بهبود ریل کانوایر خط ماشین کاری سر سیلندر و تصحیح چیدمان سر سیلندر خام
  • ابزارهای دستی شامل، طراحی و ساخت دستگیره های کلامپینگ، طراحی و ساخت فیکسچر مونتاژ سه راهی بنزین پژو و طراحی و ساخت محافظ الکترود اسپارک
  • بهبود Posture شامل ساخت سکو برای بهبود Posture در استفاده از پالتهای سر سیلندر، تصحیح چیدمان میل لنگ جهت
  • برای جعبه ابزارهای ماشین کاری سر سیلندر و طراحی و ساخت گلویی ( اگزوز) طراحی و ساخت سره چکش بادی و…

شرکت ایران خودرو بعنوان اولین و بزرگترین تولید کننده خودرو در ایران تصمیم به بکار گیری روشهای ارگونومی

است.

پروژه در سه فاز مشارکت کارکنان، بکارگیری اصول علمی ارگونومی

۵ عضو (متخصص در زمینه های مختلف مهندسی و شاغل در دپارتمانهای مختلف مهندسی) در زمینه بهبود ایستگاههای کاری فعالیت خود را شروع کرد بطوری که پروژه های اجرا شده در حوزه های اصلی ارگونومیکی به صورت زیر تقسیم بندی می شوند:

  • نگهداری و حمل مواد
  • ابزارهای دستی
  • کنترل مواد و عوامل خطرناک

تعداد زیاد ایستگاههای کاری و طراحی قدیمی خطوط باعث شده که نکات بسیار

زیادی از نظر ارگونومی، قابل بررسی و موشکافی باشد. بررسی علمی و حل معضلات ارگونومیکی در حوزه های یاد شده باعث کسب تجارب بسیار ارزنده ای شده است . مسائل ارگونومی معمولا در کارگاهها عمومیت دارند و بدین لحاظ راه حل ارائه

فوق بصورت خلاصه آورده میشود.

آموزش و گسترش سازمان یافته روشهای ارگونومی در کارخانه نیرو محرکه از اهداف این گروه کاری بوده است. در این راستا مهمترین مسئله که می توانست در یاری رساندن به اعضاء جهت نیل به اهداف باشد، مشارکت پرسنل کارخانه در فعالیتهای ارگونومی بود بنابراین ترویج مشارکت در اولویت یک قرار گرفت.

  • مواد و روشها:
  • سر نخ با استفاده از چک لیست ارگونومی
  • در خواست مستقیم از کارکنان به منظور بیان مشکلات
  • بررسی سابقه تاریخی مشکلات با روش TRIANGLE METHOD
  • استفاده از روشهایFUTURE, FISHBONE, CIRCLE METHOD, WORKSHOP برای حل مسئله
  • استفاده از چارت مطلوبیت و امکانپذیری برای تصمیم گیری
  • تهیه Logical Framework Approach ( LFA) و گانت چارت برای اجرای راه حل ها
  • اجرای راه حل در قالب پیشنهاد
  • ارزیابی مقطعی از اصلاحات انجام شده

بکار گیری روشهای فوق در چندین پروژه بتدریج اعضاء گروه را با محدودیت و توانای هایی هر روش آشنا ساخت و از طرفی زیر ساختهای مورد نیاز برای بکار گیری روشهای فوق برای اعضاء مشخص گردید.

با عنایت به موارد فوق، استفاده از مشارکت کارکنان در

است.

نتایج:

آنچه در ادامه خواهد آمد پروژه های انجام شده در زمینه بهبود ایستگاههای کاری در زمینه های مختلف می باشد.

  • نگهداری و حمل مواد:
    • بهبود ریل کانوایر خط ماشین کاری سر سیلندر از طریق ساخت داکت براده و

شیب طبیعی برای حرکت سر سیلندر به ایستگاه بعدی بدون نیاز به مصرف انرژی

انسانی

  • تصحیح چیدمان سر سیلندر خام در پالتهای مخصوص به منظور سهولت تخلیه
  • ابزار دستی:

۲-۱- طراحی و ساخت و دستگیره های کالامپینگ مناسب برای کلیه دستگاههای خط ماشین کاری مانی فولد اگزوز

۲-۲- طراحی و ساخت فیکسچر مونتاژ سه راهی بنزین پژو

۲-۳- طراحی و ساخت محافظ الکترود اسپارک در واحد تعمیرات سیلندر

  • بهبود Posture
    • ساخت سکو برای پالتها سر سیلندر خام جهت بهبودPosture
    • تصحیح چیدمان میل لنگ های ارسالی به کارخانه جهت بهبودPosture
  • کنترل مواد و عوامل خطرناک:
    • طراحی و ساخت داکت براده برای هدایت براده ها در دستگاه ۴ خط ماشین کاری مانی فولد اگزوز
    • طراحی و ساخت سر پوش مناسب برای جعبه های ابزار آلات در خط ماشین کاری
    • طراحی و ساخت گلویی اگزوز با ۴ درجه أ زادی در واحد تست گرم موتور
    • صدای ناشی از آن در موتور پیکان کاربراتوری

بحث:

پروژه های ارگونومی عموماً دارای نقطه مشترکی هستند که آنها را قابل ارائه به سایر سازمانها میکند از جمله آنها:

  • بهینه سازی صندلی لیفتراکها
  • با توجه به نوع وظیفه استراکچر این وسیله فنر بندی آن تقریباًامکانپذیر نیست بطوریکه کلیه ارتعاشات مستقیماً به ستون فقرات راننده منتقل می شود،
  • صدای چکش بادی

 

از مواد ارتجاعی که تحت تنش ۲ و ۳ بعدی قرار میگیرند از ۱۱۵ دسی بل به ۹۵ دسی بل کاهش داده اند.

  • کاهش صدا گازهای خروجی از اگزوز

در تمامی خطوط مونتاژ موتور معمولا در صورتی از انها بصورت گرم تست می شوند که سرعت گازهای خروجی بیشتر با صدا همراه است، این گروه موفق شده اند گلویی با ۴ درجه آزادی طراحی نمایند که ضمن آب بندی گازهای خروجی شدت صدا از ۹۵ دسی بل به حدود ۸۵ دسی بل برسد.

  • مراحل
  • ذکر اولویت جنبه انسانی طرح های ارگونومیکی ( و پس از نرخ تولید)
  • درخواست بیان مشکلات با شرط کفایت امکانات فنی و مالی کارخانه
  • ایجاد محیط مطمئن برای ارائه راه حل و پیشنهاد از طرف کارکنان
  • توجیه فنی کارگران در مورد پیشنهاداتی که قابلیت اجراء ندارند

از جمله پیشنهادات ارائه شده در راستای تحقیق طرح های ارگونومی

  • تصحیح چیدمان میل لنگ در پالت
  • تصحیح چیدمان سر سیلندر خام

جمع آوری قطعات مونتاژ کوچک ار قبیل پیچ و مهره از کف کارخانه

برای اشکال قطعات برای مونتاژ

 

در خاتمه آنچه که این گروه (ارگونومی نیروی محرکه) جهت اجرای هر چه صحیح تر و سریعتر پروژه ارگونومی در سطح کارخانه ایران خودرو ضروری میداند در قالب بندهای ذیل خواهد آمد.

  • پی گیری راه حلهای گروه نیروی محرکه در سایر کارخانه
  • استفاده از مشارکت کارگران در ارائه پیشنهاد و راه حل
  • احساس مسئولیت اعضاء در پاسخگویی به همکاران
  • داشتن موقعیت جغرافیایی و زمان شناخته شده برای کلیه کارکنان جهت ارتباط مستمر و دائم.

و در آخر…

اصولاً بسیاری از ملاحطات و تجویزهای علم فاکتورهای انسانی تاحد زیادی جنبه «پیشگیرانه» دارد، چرا که با رعایت آنها می توان به اصطلاح به علاج واقعه قبل از وقوع پر داخت و

خدمات علم پزشکی مقایسه کرد و در برخی از موارد مدعی شد که توجه به این علم به حکم منطق و و سعت دامنه مشمول آن، باید از اولویت بیشتری برخوردار باشد، چون در حالی که در کشور های در حال توسعه علم پزشکی به التیام جراحات ناشی از کار و محیط کار مشغول است، علم

و بعلاوه عوارض دردناک و کثرت بیماری های ناشی از سوانح صنعتی علم پزشکی را در بسیاری از موارد در مصاف با خود فلج کرده است. بعنوان مثال در حال حاضر علم پزشکی فاقد توانایی های لازم جهت مداوا و معالجه کامل پاره ای از بیماری های ناشی از حوادث صنعتی مثل بیماری جانکاه سرطان ناشی از در معرض اشعه رادیواکتیویته قرار گرفتن است، حالت حاد این بیماری موجب مرگ تعداد بیشماری از قربانیان حادثه انفجار در نیروگاه اتمی چرنوبیل در سال ۱۹۸۶ بوده و حالت مزمن آن هنوز گریبان گیر هزاران نفر از مبتلایان بازمانده این حادثه است که بسیاری از آنها در حال مبارزه با مرگ تدریجی و محتوم خود هستند.

علم طب از معالجه متجاوز از دویست هزار نفر که بر اثر استنشاق گاز سمی منتشره از انفجار کارخانه شیمیایی

علاوه بر ۲۰۰۰ نفری که در روزهای اول این حادثه به قتل رسیدند، هزاران تن دیگر نیز به لیست قربانیان این

اضافه شده و به روایت منابع موثق از جمله خبر گزاری آسوشیتدپرس تعداد

ست.

پس از اندکی تعمق وبررسی علل و عوامل حوادث فوق الذکر که ریشه

اقعیاتی تلخ و سیاهند که در تاریخ صنعت ثبت شده اند کلام گالیله در ذهن متبادرمی شود . «باهزار

چرنوبیل رعایت می شد، چه بسا این حوادث بوقوع نمی پیوستند و بشریت با چنین حقایق تجربی تلخ و فجایعی روبرو نمی شد.


 کاربرد علم مهندسی عوامل انسانی در آینده:

علم فاکتورهای انسانی و ارگونومی همواره در جهت تسهیل روابط تعاملی انسان و ماشین و افزایش کاردهی و کاهش صدمات گام برداشته و در این راه از موفقیت های

آتی علم فاکتورهای انسانی و از جمله معروفترین آنها پروفسور ریموند نیکرسن (Raymond Nickerson) معتقدند که این علم خواه ناخواه در کلیه جنبه های زندگی بشر در آینده ایفای نقش خواهد کرد اغلب مسایل مهمی که گریبان گیر بشر در آینده

زشکی، کنترل افزایش جمعیت، صلح، دمکراسی، حکومت قانون، امنیت و رفاه اجتماعی همگی به

بهره مند خواهند شد و این علم بواسطه رویکرد چند بخشی (Multidisciplinary) و حیطه شمول گسترده ای که دارا می باشد، قابلیت و مشروعیت

که در واقع در حکم ممد حیات و لازمه تنازع بقای این علم به تحقیقات مداوم و مستمر که در واقع در حکم ممد حیات و لازمه تنازع بقای این علم در مقابل پیشرفت تکنولوژی است نباید به بوته فراموشی سپرده شود.

متن کامل در نسخه قابل خرید موجود است.

  • اصول بازبینی عوامل انسانی (علم ارگونومی)
  • گزارش اداره بهداشت صنعتی شرکت ایران خودرو
  • آقای دکتر دشتی پزشک طب کار شرکت ایران خودرو
  • مدیریت پیشگیری، درمان و زمان شرکت ایران خودرو
  • Noise control Engineering

خرید و دانلود فوری

نسخه کامل و آماده
3900 تومان برای دریافت نسخه کامل

259صفحه فارسی

فونت استاندارد/Yagut/14

فرمت فایل WORDوPDF

دارای ضمانت بازگشت وجه

نسخه قابل ویرایش+نسخه آماده چاپ

دریافت فوری + ارسال به ایمیل

انتفال تکنولوژی و ارگونومی
مداخله ارگونومی در کشور های در حال توسعه
مداخله ارگونومی در صنعت
مداخله ارگونومی در بزرگترین شرکت خودروسازی ایران
روش انجام کار
معرفی روشها و بیان تجربیات
بررسی علل غیبت از کار در شرکت ایران  خودرو
وضعیت موجود در شرکت
طرح کنترل آلودگی صوتی در خطوط صافکاری سالن بدنه سازی شرکت ایران خودرو
طرح بهینه سازی ایستگاه های کار
مواد و روش ها
نتایج
پیشنهادات
+ فهرست فارسی
انتفال تکنولوژی و ارگونومی
مداخله ارگونومی در کشور های در حال توسعه
مداخله ارگونومی در صنعت
مداخله ارگونومی در بزرگترین شرکت خودروسازی ایران
روش انجام کار
معرفی روشها و بیان تجربیات
بررسی علل غیبت از کار در شرکت ایران  خودرو
وضعیت موجود در شرکت
طرح کنترل آلودگی صوتی در خطوط صافکاری سالن بدنه سازی شرکت ایران خودرو
طرح بهینه سازی ایستگاه های کار
مواد و روش ها
نتایج
پیشنهادات

(برای امنیت و سهولت بیشتر پیشنهاد میشود با نرم افزارهای موزیلا فایر فاکس و یا گوگل کروم وارد شوید)

***************************

*************************************

پرداخت از درگاه امن شاپرک  با همکاری شرکت زرین پال صورت میگیرد

 ۱۵ درصد از درآمد فروش این فایل به کودکان سرطانی(موسسه خیریه کمک به کودکان سرطانی) اهدا میشود

پس از پرداخت،علاوه بر ارسال فوری فایل ها به ایمیلتان،مستقیماً به صورت اتوماتیک به لینک دانلود فایل ها  ارجاع داده میشوید.

در صورت نیاز به هرگونه راهنمایی با ایمیل (MASTER@NEXAVARE.COM) یا شماره تماس پشتیبان (۰۹۳۶۹۲۵۴۳۲۹) در ارتباط باشید

کاربر گرامی، برای تهیه این اثر هزینه و زمان زیادی صرف شده است.که اکنون با این قیمت ناچیز در اختیار شما قرار گرفته است.لطفاً  تنها جهت استفاده دانشجویی یا شخصی خرید نمایید.همچنین اگر مدیر یک وبسایت یا وبلاگ هستید خواهش میکنیم آن را کپی نکنید.و یا در صورت کپی منبع را به صورت لینک درج نمایید. ضمناً شرعاً هم لازم به کسب رضایت است که به علت زحمت زیاد در انتشار ، کارشناسان ما رضایت استفاده بدون پرداخت هزینه آن را ندارند.تشکر از حمایت شما

مطالب مشابه