no-img
سیستم همکاری در خرید و فروش فایل نگزاوار

بررسي زمينه هاي توافق در ديدگاههاي ايران و روسيه پيرامون رژيم حقوقي درياي خزر

help

سوالی دارید؟09369254329

سیستم همکاری در خرید و فروش فایل نگزاوار
بهترین ها از دید دانش آموزان
آشنایی با سیستم خرید،فروش و بازاریابی نِگزاوار

گزارش خرابی لینک
اطلاعات را وارد کنید .

ادامه مطلب

بررسی زمینه های توافق در دیدگاههای ایران و روسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر
zip
فروردین ۲۹, ۱۳۹۶

بررسی زمینه های توافق در دیدگاههای ایران و روسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر


بررسی زمینه های توافق در دیدگاههای ایران و روسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر

پایان نامه کامل رشته حقوق
[tabgroup][tab title=”قسمت هایی از متن (۱)”]

کلیات تحقیق

طرح مسا له: 

دریای خزر با وسعت۰۰۰/۳۷۰ کیلومتر مربع بزرگترین دریاچه جهان در سرزمین آسیا و اروپا در شمال ایران و در محل تلاقی آسیای مرکزی ، قفقاز و ایران واقع شده است .و مجموع طول ساحل دریای خزر ۶۳۸۰ کیلومتر مربع است که در اختیار پنج کشور ساحلی روسیه ، ترکمنستان ، قزاقستان و جمهوری  آذربایجان و ایران قرار دارد . این دریا منطقه مهم تولید نفت و گاز طبیعی جهان محسوب می شود و ذخایر این منطقه بعد از خلیج فارس می تواند منبع بادوامی در طول ۴۰ سال آینده باشد . و همچنین کشتیرانی و ماهیگیری ( علی الخصوص خاویار ) از دیگر منابع اقتصادی این دریاست . بعد از فروپاشی شوروی تعداد کشورهای ساحلی از دو کشور به  پنج کشور روسیه ، ایران ، ترکمنستان ، قزاقستان و جمهوری آذربایجان  افزایش یافت .  

یکی از مهمترین مسائل موجود در بهره برداری از ذخایر نفتی و گاز و ماهیگیری و کشتیرانی دریای خزر تعیین رژیم حقوقی است که مورد رضایت تمامی کشورهای ساحلی باشد . جمهوری اسلامی ایران قراردادهای ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ مابین ایران و شوروی سابق را تا تعیین  رژیم حقوقی همه جانبه رامبنای بهره برداری از دریا می دا ند و در مقابل هر گونه بهره برداری بدون توجه به منافع کشورهای دیگر مخالفت نموده و در اجلاس های متعدد سعی در دستیابی به حقوق متعارف خودداشته است اجلاس کشورهای ساحلی در اردیبهشت ماه ۱۳۸۱ در عشق آباد و مهرماه ۱۳۸۶ در تهران علیرغم دستیابی به یک توافق جامع توانست پاره ای از مسائل فی مابین را مرتفع نماید ولی برای توافق در همه ابعاد راه طولانی در پیش است .

روسیه نیز بنا به اقتضای منافع ملی خود سعی نموده که با توافقات دو جانبه با کشورهای ساحلی ترکمنستان و قزا قستان نیازهای استراتژیک خود مانند بهره برداری از نفت و گاز دریای خزر وکشتیرانی تجاری و نظامی را برطرف نماید.                                                          

در این پژوهش که تحت عنوان (( زمینه ها ی توافق در دیدگاههای ایران و روسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر )) مطرح شده است سعی شده تا با شناخت چالشهای موجود در روابط ایران و روسیه وعوامل واگرایی همچنین زمینه های همگرائی و اشتراک منافع دو کشور به عنوان مهمترین و تاثیر گذارترین کشورهای ساحلی و تاثیر آن بر تدوین رژیم حقوقی این دریا تاکید شود .                 

۲ – فرضیه ها :

۱-۲- با توجه به موقعیت جغرافیایی، اقتصادی ,سیاسی و…دریای خزر و اهمیت استراتژیک این دریا  رسیدن به توافق بر سر رژیم حقوقی آن دشوار است.                                                       

۲-۲-باتوجه به چالشها ،زمینه های واگرایی و پیشینه روابط سیاسی ایران و روسیه توافق در دیدگاههای دو کشور پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر امکان پذیر نیست .  

  ۳-۲- نقش کشورهای تازه استقلال یافته ساحلی  ترکمنستان ، قزاقستان ، و جمهوری آذربایجان در تعیین رژیم حقوقی دریای خزر از یران و روسیه بیشتر است   

۴-۳- باتوجه به زمینه های اشتراک منافع وهمگرایی دو کشورایران وروسیه درعرصه سیاست خارجی توافق پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر امکان پذیر است

۳- پرسش اصلی پژوهش

با توجه به طرح مساله و فرضیه های مطرح شده سوال ما این است که :

آیا توافق دردیدگاههای ایران و روسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر امکان پذیر است ؟

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۲)”]

 حایران به دلیل موقعیت ژئوپلتیک خود ، همواره جایگاه ویژه ای در سیاست خارجی روسیه داشته است ، روسها جهت دسترسی به آبهای گرم خلیج فارس و اقیانوس هند برای ایران نقش ویژه ای را قایل بودند و نسبت به خاک ایران با چشم طمع می نگریستند . از این رو احساس تهدید و ناامنی ایران از سوی روسیه تزاری طی قرنهای متمادی ، مشخصه اصلی روابط بین دو کشور بوده است . در واقع روسیه ، بزرگترین واقعیت ژئوپلتیک حیاتی برای ایران محسوب می شود . طی قرنهای متمادی ایران همواره با تهدید تاریخی روس از شمال مواجه بوده است و هیچ کشوری به اندازه روسیه تزاری قلمروهای ایران را برای همیشه به اشغال خود در نیاورده است . ایران برای اولین بار هنگامی طعم قدرت روسیه را چشید که پطر کبیر به فکر گسترش اقتدار روسیه در سمت دریای سیاه و قفقاز افتاد . از آن زمان به بعد گسترش نفوذ روسیه تزاری در ایران به صورت نمودار صعودی در آمد و تسلط روسیه بر سیاست داخلی و خارجی ایران افزایش یافت .(۱)

پس از پیروزی بلشویکها ، رهبران انقلابی جدید که به حکومت جهانی سوسیالیسم می اندیشیدند ، ایران را به عنوان سکوی پرش انقلاب در نظر گرفتند و برای جذب ایران به سمت مدار اتحاد شوری ، رهبران جدید شوروی از ابزارهای مختلفی استفاده می کردند ، پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران ، برای مقامات اتحاد شوروی ، در صورتی که جذب ایران در دنیای کمونیسم ممکن نبود ، حفظ ایران به عنوان کشوری غیر متعهد و مستقل ، مطلوبترین اولویت بعدی محسوب می شد ، با فروپاشی شوروی در دسامبر ۱۹۹۱ ، روسیه با موقعیت استراتژیک روبرو شد و شکل گیری کشورهای جدید در حوزه جنوبی روسیه ، رهبری این کشور را با چالشهای جدیدی در مطالباتش با خاورمیانه مواجه نمود و اولویتهای خاورمیانه ای روسیه را در مقایسه با حکومت قبلی تحت تأثیر قرارداد .(۲)

۱-      لنزوسکی ، جرج ، رقابت روسیه و غرب در ایران ، ترجمه اسماعیل رائین ( تهران انتشارات جاویدان ۱۳۵۳ )ص۲۳ ۲-

۲-      کاظم بیکی ،محمد علی ، دریای خزر و قدرتهای بزرگ (مرکز اسناد وتاریخ دیپلماسی) تهران ۱۳۸۴ ص۴۵ – ۴۳

 از آن زمان ، ایران به عنوان نزدیکترین متحد روسیه در منطقه خاورمیانه قلمداد می شود ، به طوری که روسیه تکنولوژی هسته ای را به همراه تجهیزات نظامی به ایران اختصاص داده است و بر خلاف تلاشهای آمریکا به منظور منزوی نمودن جمهوری اسلامی ایران ، از این کشور حمایت دیپلماتیک نموده است .

بطور کلی در این فصل ضمن اشاره ای گذرا به سیر تاریخی روابط ایران و روسیه از زمان تشکیل دولتهای ملی در دو کشور تاکنون ، سعی شده است که پس از بررسی عوامل مؤثر در سطوح مختلف جهانی ، منطقه ای و ملی به چالشها و زمینه های تضاد در روابط این دو کشور در دو بخش جداگانه پرداخته شود .

بخش اول :

بررسی چالشهای موجود درروابط ایران و روسیه از ابتدا تا فروپاشی شوروی 

برای روشنتر شدن محدودیتها و مطلوبیتهای روابط جمهوری اسلامی ایران و روسیه لازم است که روابط دو کشور در طول دوران شکل گیری و تکوین این مناسبات بررسی شود و ضمن نگاه اجمالی به سیر تاریخی مناسبات دو کشور ایران و روسیه ، بایستی که تأثیر تاریخی روابط این دو کشور بر ذهنیت سیاستگذاران آنها بررسی شود تا زمینه های همگرایی و واگرایی و نیز چالشها و فرصتهای روابط کشورهای روسیه و جمهوری اسلامی ایران آشکار گردد .(۱)       

              

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

                                                                                            

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۳)”]

۱۲- حافظه تاریخی ملت ایران :

     با توجه به سابقه تاریخی روابط ایران و روسیه ، روسها در حافظه تاریخی مردم ایران ، چهره مثبتی ندارند در چشم ایرانیان ، روسیه کشوری است که همواره در طول تاریخ چشم طمع به خاک ایران داشته و در هر فرصتی به سرزمین ایران تجاوز کرده است . در واقع قراردادهای ترکمنچای و گلستان که طی آن ایران بخش وسیعی از اراضی شمالی خود را از دست داد و ضربه ای بزرگ بر پیکره سیاسی ، نظامی و اقتصادی ایران بود ، نشان دهنده سیاستهای تهاجمی و توسعه طلبانه روسیه در دوران امپراتوری تزارها نسبت به ایران می باشد . بنابراین برای ایجاد یک همگرایی طبیعی و واقعی و دراز مدت ، روسها باید با نشان دادن حسن نیت عملی و واقعی خود ، حافظه تاریخی مردم ایران را نسبت به خود تغییر دهند .(۱)

۱۳-  ناهمخوانی سیاستهای روسیه در حوزه خزر با منافع ملی جمهوری اسلامی ایران :

 دریای خزر از لحاظ اقتصادی و امنیتی برای ایران اهمیت فوق العاده ای دارد . ایران از زمان فروپاشی شوروی خواستار حاکمیت و در واقع تداوم حاکمیت رژیم حقوقی معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ میلادی بر دریای خزر می باشد که مالکیت مشاع را مطرح می کرد . تا سال  ۱۹۹۷ کشورهای روسیه و ترکمنستان نیز بطور نسبی با ایران هم رأی بودند .در اثر فعالیتهای دیپلماتیک جمهوری آذربایجان و برخی عوامل دیگر ، بعدا شرایط در تضاد با منافع ایران تغییر یافت و در سال ۱۹۹۷ کشورهای روسیه ، ترکمنستان ، آذربایجان و قزاقستان بر سر تقسیم زیر بستر دریا میان کشورهای ساحلی به توافق نسبی رسیدند و به عبارت دیگر روسیه در حوزه خزر ایران را تنها گذاشت . در کل ، سیاست روسها در دریای خزر با امنیت ملی ایران همخوانی ندارد . روسیه در مقابل تقسیم بستر دریا ، شرایط فعالیت و بهره برداری مشاع را برای سطح دریا حفظ

۱- نظامی، قدیر همان منبع ص ۲۵

    می کند تا رژیم حقوقی آن ، دست مسکو را در توسعه ناوگان دریایی نظامی در دریای خزر باز بگذارد . با این شرایط بخش عمده تهدیدهای امنیت ملی و منافع ملی ایران از ناحیه رقابت نظامی شکل خواهد گرفت . بنابراین ، دخالت قدرتهای بزرگ در تصمیم گیری های داخلی کشورهای منطقه منجربه آن می شود که حوزه دریای خزر به میدان چالش قدرتهای بزرگ جهان و  تبدیل شده و مسایل مربوط به آن به مانعی برای حل مسایل منطقه ای توسط کشورهای حوزه آن تبدیل شود(۱) 

۱۴- ناهمگونی ایدئولوژیک و فرهنگی دو کشور ایران و روسیه :

روسیه و ایران متعلق به دو حوزه تمدنی و ایدئولوژیک خاص و متفاوت از هم هستند. تفاوت ایدئولوژی بین دو کشور این توان بالقوه را دارد که به تضادی جدی در شرایطی خاص تبدیل شود .

۱۵-. اختلاف در منافع دراز مدت ایران و روسیه در خصوص مسیر انتقال انرژی حوزه خزر

      با وجود آنکه کشور های ایران و روسیه مشترکاً با انتقال انرژی آسیای مرکزی و قفقاز از مسیر باکو – جیحان مخالفت می کنند ، ولی هر دو کشور مسیرهای مورد نظر خود را مطلوب و با صرفه معرفی می نمایند و بدنبال تأمین منافع ملی خود می باشند .

۱۶- روابط اقتصادی چالش برانگیز :

از مشکلات و نارسایی هایی که در توسعه مناسب همکاری های اقتصادی بین ایران و روسیه وجود دارد ، می توان به عدم انجام تعهدات طرفین در قبال یکدیگر ، مشکلات پرداختهای مالی از طرف ایران ، تکنولوژی پایین کالاهای روسی در مقایسه با نوع غربی آن ، عدم هماهنگی نیازهای این دو کشور و مکمل نبودن اقتصادهای دو کشور اشاره کرد . این موارد باعث شده است که روابط دو کشور علی رغم برخی پیشرفتها ، همچنان در هاله ای از ابهام و نارسایی های عمده قرار گیرد  

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][/tabgroup]

[tabgroup][tab title=”قسمت هایی از متن (۴)”]

     دریای خزر این بزرگترین پهنه آبی داخل جهان که قرن ها در آرامش سکون و انزوای جغرافیای خاص خود بسر می بردو تنها شهرت خاویارش نام آن را آشنای جهانیان ساخته بود به یکباره و بدنبال فروپاشی شوروی با کسب عنوان گستره آبی بین المللی اهمیت ژئوپلتیک و ژئواکونومیک ویژه احراز نمود. وجود منابع غنی نفت و گاز سبب گردید که به عنوان یکی از مناطق استراتژیک جهان به زعم برخی رقیب دریای شمال در محاسبات واقع بینانه و رقیب خلیج فارس در تشابه سازی های اغراق آمیز مطمح نظر قدرتهای سیاسی و اقتصادی بزرگ جهان قرار گیرد و رقابتهای گسترده جهت دستیابی به منابع مورد بحث و انتقال آنها از مسیرهای مورد نظر به بازارهای مصرفی جهان نمایان گردید. کشورهای غربی خصوصا ایالات متحده آن را به عنوان رقیب انرژی خلیج فارس تلقی می کنندو با سرمایه گذاری بر روی خط لوله باکو – جیحان درصدد تنوع بخشی به خطوط صدور انرژی جهان برآمدند. ولی به رغم گذشت ۱۵ سال از فروپاشی شوروی، رژیم حقوقی دریای خزر کماکان لاینحل مانده است.

      از لحاظ تاریخی تا نیمه اول قرن هجدهم که قسمت عمده سواحل دریای خزر تحت قلمرو حاکمیت ایران بود قاعده عرفی انفال حاکم بر این پهنه آبی بود و به عنوان مشترکات عامه مورد استفاده کلیه جوامع ساحلی علی الخصوص ایران قرار می گرفت حتی گسترش و توسعه قلمرو روسیه تزاری به سواحل شمال غربی این دریا در سال ۱۷۳۴ و تاسیس نخستین پایگاه دریایی به وسیله پترکبیر در استراخان تغییری دروضع حقوقی عرفی مورد بحث نداد. پس از جنگ های ایران روس در آغاز قرن ۱۹ اولین خدشه بر این قاعده عرفی وارد شد بدین معنا که به موجب مفاد ماده ۸ قرار داد ترکمنچای (۱۸۲۸) دولتهای ایرن و روسیه از آزادی کشتیرانی و تجارت در دریای خزر و ورود به بنادر یکدیگر برخودار بودند و توافق کردند که در مواقع اضطراری از کمک به کشتی ها و سرنشینان آنها خودداری نکنند، ولی به موجب همین ماده تنها دولت روسیه مجاز به داشتن کشتی های جنگی در این دریا بود. این محدودیت پس از انقلاب اکتبر و انعقا د قرار داد ۱۹۲۱ بین ایران و شوروی بر طرف شد و حقوق مشترک دو دولت ساحلی مورد بحث در قرار داد تجاری و ماهیگیری ۱۹۴۰ بار دیگر تصریح و تاکید گردید و موافقت شدکه تا ۱۰ مایل مربع به عنوان آبهای انحصاری تلقی گردد و ماورای آن طرفین دارای حقوق مشترک خواهد بود. طبیعی است که همین تفکیک ۱۰ مایلی به عنوان آبهای انحصاری، دریا را به طور نابرابر تقسیم می کند، زیرا طول ساحل شوروی ۸ برابر ایران بود و این سهم آبهای اختصاصی شوروی را ۸  برابر بیشتر از ایران می کند.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۵)”]

محاط میان دو یا چند کشور باشند از جمله آبهای داخلی محسوب می شوند منوط به اینکه به دریای آزاد راهی نداشته باشند. این حکم تبعاتی دارد که به آنها اشاره می شود:

۱-۱ـ در دریاهای بسته، آزادی دریانوردی وجود ندارد و قاعده عبور بی ضرر کشتی ها مصداق پیدا نمی کند. البته این قاعده استثناهایی هم دارد که عبارت است از مواردی که عهدنامه ها، راهکارهای دیگری را پیش بینی کرده و یا آزادی دریانوردی کشتی های دول ثالث در آن دریا، عرف محسوب شود. همچنین است اگر دولتهای ساحلی در قبال عبور بی ضرر کشتی های دول ثالث، سکوت اختیار کرده باشند. آزادی عبور کشتی های جنگی در زمان صلح نیز اگر به صورت اعطای یک امتیاز باشد، از موارد استثنا به شمار می رود.

۲ـ۱- رژیم حقوقی حاکم بر این دریاها و تعیین مرزهای آن تابع معاهدات دولتهای ساحلی است. در صورت اعمال حق تصرف توسط یکی از دولتها و عدم اعتراض دیگری به آن، برای آن دولت حق اعمال حاکمیت به وجود می آید. گروهی بر این عقیده اند که به فرض نبودن معاهده ای در این زمینه فرض بر تساوی حقوق دول ساحلی دریاست.

۳ـ ۱- حق انحصاری ماهیگیری و استفاده از منابع دیگر مثل نفت، فقط برای دول ساحلی وجود دارد و کشورهای غیرساحلی حق چنین بهره برداریها را ندارند.

۴ـ۱- حاکمیت انحصاری بر آن آبها نیز مختص به دولتهای ساحلی است، زیرا این آبها، آبهای آزاد نیستند و فقط دولتهای ساحلی حق اعمال حاکمیت را دارا هستند. این حاکمیت انحصاری شامل صلاحیت قانونگذاری و امور کیفری نیز هست. لازم به ذکر است که در حقوق «کامن لا» صلاحیت قضایی و کیفری تنها وقتی در مورد کشتی های خصوصی قابل اعمال است که جرم انجام شده، نظم عمومی و آرامش ساحلی را به هم بزند.در حالی که در حقوق فرانسه، هر جا منافع دولت محلی ایجاب کند یا مسأله ربطی به خدمات پلیسی داشته باشد و یا جرمی توسط خدمه کشتی علیه بیگانگان، حتی در عرشه کشتی، رخ داده باشد، این صلاحیت توسط دولت ساحلی قابل اعمال است.(۱)

    اینها مواردی بودند که دولت ساحلی نسبت به آنها حق انحصاری داشته و دیگران هیچ حقی نسبت به آنها ندارند. اما در مورد اینکه چه نوع دریاهایی مشمول کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها می شوند نیز بحث مفصلی وجود دارد.ماده ۱۲۲ کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها مقرر می دارد که یک خلیج یا یک آبگیر و یا دریایی که سواحل آن متعلّق به چند کشور باشد و به اقیانوس یا دریای دیگری حتی توسط یک مجرای باریک راه داشته باشد یا شامل تمامی یا بخش عمده ای از دریاهای سرزمینی و مناطق انحصاری اقتصادی دو یا چند کشور ساحلی گردد، دریای بسته و یا نیمه بسته خوانده می شود. همچنین ماده ۱۲۳ همان کنوانسیون مقرر می دارد که کشورهایی که در حاشیه دریاهای بسته یا نیمه بسته قرار دارند با همدیگر در اعمال حقوق و در انجام وظایفشان، تحت مقررات کنوانسیون همکاری نمایند. بنابراین، اگر یک حوضه آبی مطابق مقررات کنوانسیون حقوق دریاها دریای بسته یا نیمه بسته خوانده شود، فقط توسط همین کنوانسیون قابل تحدید حدود و تقسیم است و اگر ویژگیهای آن مطابق موارد مندرج در ماده ۱۲۲ نباشد، از شمول کنوانسیون خارج است. آنچه که از خلاصه مذاکرات و همچنین روح حاکم بر کنوانسیون برداشت می شود، این است که مواد ۱۲۲ و۱۲۳ جهت محدودکردن کاربردکنوانسیون به دریاهای معین، اضافه نشده، بلکه شناسایی اشکال مختلف دریا را مدنظر داشته است.

از آنجا که کنوانسیون حقوق دریاها در مورد دریاچه ها کاربردی ندارد، چاره ای جز رجوع به رویه کشورها و اصول کلی حقوق بین الملل نیست.مطابق رویه بسیاری از کشورهاومطابق اصول کلی حقوق بین الملل، دریاچه ای که با بیش از یک کشور هم مرز باشد، باید توسط موافقتنامه ای حاصل از توافق طرفین تقسیم شود. این تقسیم،گاه به صورت امتداد مرزهای خاکی صورت می گیردوگاه با ترسیم خط میانه دریاچه.مواردی هم بوده است که دریاچه ها به صورت مشاع باقی گذارده شده است.امّارویه غالب کشورها این است که دریاچه ها در امتداد مرزخشکی تقسیم شود.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۶)”]

بند ۴ ماده ۱۵ قرارداد ۱۹۳۵ و بند ۴ ماده ۱۷ قرارداد ۱۹۳۱، ناظر بر حق اختصاصی ماهیگیری در محدوده ده مایلی برای هر کشور بود. لازم به ذکر است که در فصل ۱۴ عهدنامه دوستی ۱۹۲۱ آمده بود که ایران می تواند امتیاز شیلات شمال را به دولت شوروی واگذار کند که ایران نیز به موجب قراردادی امتیاز شیلات شمال را برای مدت ۲۵ سال به شرکت مختلط تجاری و صنعتی ایران و روس واگذار کرد.عهدنامه دیگر در این زمینه، قراردادی بود که در ۲۵ مارس ۱۹۴۰ منعقد شد. در این عهدنامه به موارد بازرگانی، بحرپیمایی و ماهیگیری پرداخته شده و بر طبق آن طرفین بر عرض ۱۰ مایلی از سواحل به عنوان منطقه انحصاری ماهیگیری توافق داشتند

. ۳- ممتاز، جمشید،میرزای ینگجه،سعید،رژیم حقوقی دریای خزر:دیدگا ههای ایران،مجله مطالعات آسیای مرکزی وقفقاز۱۳۸۰ ص۹

     در این عهدنامه نیز مطابق اصل تساوی حقوق، بقیه مناطق دریای خزر برای طرفین آزاد شمرده شده است. مطابق ماده ۱۴ این عهدنامه، کلیه اسناد مربوط به کشتیرانی مثل تصدیق نامه ها و اسناد فنی کشتی ها که توسط مقامات ذی صلاح دولت صاحب پرچم صادر شده، متقابلاً توسط دولت دیگر مورد شناسایی قرار خواهد گرفت و نیازی به صدور مجدد آنهانیست.

     نظر به اهمّیت ویژه ذخایر آبزی این دریا و ضرورت حفظ محیط زیست آن، در سال ۱۹۶۳ توافقنامه ای در مورد همکاری اقتصادی و فنی ایران و شوروی به امضای طرفین رسید که برنامه های آن احداث ساختمان و تأسیسات پرورش ماهی استروژن در ایران بود و اوّلین اجلاس گروه کاری آن هم در سال ۱۹۷۴ در تهران برگزار شد. هدف از این اجلاس ترسیم خطوط کلی همکاری علمی و فنی در زمینه مبارزه با آلودگی محیط زیست دریای خزر بود.در سال ۱۹۹۱ یعنی پس از فروپاشی دولت شوروی، موافقتنامه دومین اجلاس کاری این گروه به امضا رسید که هدف از آن تبادل اطلاعات مربوط به تحقیقات اکولوژی و زیست محیطی آلودگی های آبهای جاری متصل به دریای خزر و نیز تأسیسات و منابع آلوده کننده در ساحل بود.اجلاسهای دیگری نیز پس از فروپاشی شوروی برگزار شد که رسیدن به توافق همگانی بر سر رژیم حقوقی دریای خزر از مهمترین اهداف آن بود. مثل اجلاس آلماتی که توافقهایی در مورد غیرنظامی کردن دریا و استفاده صلح آمیز از آن، در پی داشت(۱)

   برخی از کشورهای ساحلی نیز به صورت دوجانبه یا چندجانبه دست به انعقاد قراردادهایی زده اند، مثلاً روسیه و قزاقستان در سال ۱۹۹۸ قراردادی را با هدف تقسیم اعماق آب دریای خزر میان خود به امضا رساندند.عهدنامه های مربوط به دریای خزر محدود به موارد فوق نبوده و هم اکنون نیز نشست هایی برای بررسی بهتر و بیشتر وضعیت حقوقی این دریاچه در حال برگزاری است. پیشنهاداتی که هر یک از کشورها در این نشست ها ارائه داده اند، در ادامه مورد بررسی قرار خواهد گرفت.(۲)

۲ـ۲ـ علل ناکارآمد شدن معاهدات سابق

     هر چند که کشورهای ساحلی بر موافقتنامه هایی در مورد رژیم حقوقی این دریا دست یافته بودند، امّا پس ازگذشت چند سال، عواملی به وجود آمد که باعث شد این موافقتنامه ها توانایی قبلی برای ایجاد یک رژیم حقوقی در دریای خزر را نداشته باشند.از آنجا که کشورهای امضا کننده قراردادهای ۱۹۲۱، ۱۹۴۰ و… تصور نمی کردند که روزی دریای خزر بتواند برای آنها نفت نیز به ارمغان داشته باشد، لذا هیچ تدبیری در مورد آن نیاندیشیده بودند. رشد تکنولوژی و پیشرفت سریع فناوری باعث شد که آنان بتوانند به اعماق آب نیز نفوذ کنند

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][/tabgroup]

[tabgroup][tab title=”قسمت هایی از متن (۷)”]

۳ـ۲ـ فروپاشی شوروی و جانشینی دولتهای تازه استقلال یافته

     با متلاشی شدن دولت پهناور شوروی، دولتهای تازه استقلال یافته زیادی از آن سر برآوردند که هر کدام در گوشه ای به نواختن ساز خود مشغول شدند. ظهور ۱۵ دولت جدید در عرصه بین المللی بر اهمّیّت خزر افزود، زیرا خزر از معدود منابع مالی این کشورها بود که بزرگترین دریاچه جهان، متصل کننده شرق و غرب، حاوی ذخایر عظیم نفتی و محل رشد لذیذترین خاویارهای دریایی به شمار می آمد. تا قبل از فروپاشی، شوروی یک دولت واحد بود که شریک ایران محسوب می شد و مسأله تقسیم حاکمیت دریای خزر، بین جمهوری های ساحلی آن تا حد زیادی نادیده گرفته شده بود. هر چند که به طور رسمی، جمهوریهایی که اتحاد جماهیر شوروی را تشکیل می دادند از غنائم خزر بر طبق اصل تقسیم از وسط بهره برداری می کردند و این عمل نیز از دهه هفتاد انجام می گرفت، امّا مرز آبی دقیقی بین آنها تعیین نشده بود. فروپاشی شوروی این مسأله حل نشده را به موضوعی قابل بحث تبدیل کرد. جمهوریها بلافاصله پس از استقلال، شروع به تقسیم دوفاکتو دریا نمودند و غربیها نیز که منتظر چنین فرصتی بودند به سمت دریای خزر حمله ور شدند.سؤال اصلی در اینجا است که آیا چهار دولت جدیدی که در سواحل خزر پدیدار شدند، جانشین دولت شوروی محسوب می شدند یا نه. به بیان دیگر آیا حقوق بین الملل، جمهوریهای تازه استقلال یافته را ملزم به پایبندی به معاهدات سابق ایران و شوروی می داند یا خیر. پاسخ این سؤال محل اختلافات زیادی میان علمای حقوق بین الملل است. قاعده کلی این است که وقتی دولت جدیدی در عرصه بین المللی ظهور می کند، بر اساس اصل «جانشینی دولتها» متعهد به مفاد معاهداتی که دولت سلف خود منعقد کرده نمی باشد، زیرا دولت جدید طرف معامله نبوده و دلیلی هم بر الزام او بر این کار وجود ندارد. این اصل را «اصل عدم انتقال» یا «دکترین لوح پاک» می نامند.

۱- اندرز،داوود، مواضع ایران وروسیه در مورد رژیم حقوقی دریای خزر ،ضمیمه روزنامه رسالت ، ۶/۸/۸۳ ص۱ .

    که هم در مورد دولتهای تازه استقلال یافته و هم در مورد دولتهایی که در اثر تجزیه یا ترکیب پدید می آیند صادق است. همانند نامیبیا که به استقلال رسید، آلمان که از ترکیب آلمان غربی و شرقی ایجاد شد و یا کشورهای مستقل مشترک المنافعی که حاصل تجزیه شوروی بودند. البتّه کنوانسیونی تحت عنوان «کنوانسیون وین راجع به جانشینی دولتها در رابطه با معاهدات» در سال ۱۹۷۸ به تصویب رسید که بین دولتهای جدیدالاستقلال و دولتهای حاصل از تجزیه و ترکیب تفاوت نهاده بود. این کنوانسیون به دلیل عملکرد معکوس دولتها و به وجود آمدن رویه ای بر خلاف آن، قوت خود را از دست داد و هم اکنون چه در مورد دولتهای حاصل از تجزیه یا ترکیب و چه دولتهای تازه استقلال یافته یک قاعده یعنی عدم تعهد دولت به تعهدات دولت سلف خود اعمال می شود(۱)لازم به ذکر است که بر اصل عدم انتقال یا دکترین لوح پاک، استثنائات متعددی وارد شده که از آن جمله، معاهدات راجع به حقوق ترانزیت، دریانوردی، تسهیلات بندری، تعیین مرز، سواحل رودخانه، راههای آبی، راه آهن، خطوط تلگراف و تلفن و حقوق ارتفاقی در سرزمین دولت دیگر است.

   امّا در مورد کشورهای تازه استقلال یافته، به طور خلاصه باید گفت:

۱ـ به عنوان اصلی کلی و بر اساس اصل عدم انتقال یا دکترین لوح پاک، دولتهای جدید متعهد به عهدنامه های سابق نیستند.

۲ـ از آنجا که معاهدات میان ایران و شوروی، به لحاظ ماهیت، در مورد کشتیرانی، دریانوردی و تسهیلات بندری نیز است، از محدوده قاعده فوق خارج شده و تعهدات دولتها در این زمینه باقی است.

۳ـ مطابق کنوانسیون وین راجع به جانشینی دولتها در رابطه با معاهدات، علی الاصول می بایست که دولتهای جدیدالاستقلال از ایفای تعهدات دولت سلف خود معاف بوده، ولی دولتهای حاصل از تجزیه یا ترکیب ملزم به آنها باشند، ولی همانطور که قبلاً نیز گفته شد، این کنوانسیون با رویه معکوس دولتها (یعنی عدم تفکیک میان دول) قابلیت اجرای خود را از دست داده است.

۴ـ البتّه دولتهای جدید می توانند با توسل به دکترین تغییر اوضاع و احوال، اعلام دارند که به علّت ایجاد وضعیتی متفاوت، متعهد به تعهدات دولت قبلی نیستند.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۸)”]

بخش دوم : نارسایی رژیم حقوقی گذشته دریای خزر و پیچیدگی وضع رژیم حقوقی جدید:

    همانگونه که اشاره شد به طور کلی رژیم دریاها و دریاچه ها که بین دو یا چند کشور واقع شده اند تابع معاهدات فیمابین آن کشورهای یا حقوقی است که هر یک از دولتهای مزبور بر اثر اعمال تصرف بلامعارض یا مستمر خویش کسب کرده اند. بنابراین مثلا در مورد دریای خزر مفاد معاهدات فیمابین رژیم حقوقی را تعیین می کنند و در صورت سکوت معاهدات مزبور موضوع تابع عرف و رویه مستمری است که توسط هریک از دولتهای ذیربط در اعمال حقوق متصرفانه خویش اعمال شده یا می شود بدون اینکه مورداعتراض دیگران قرار گیرد. اصل ارجاع به معاهدات فیمابین یا تصرفات گذشته به ویژه در مورد تعیین سرحدات و مرزهای مصداق می یابد فی المثل در مورد این که مرز میان دو یا چند کشور در یک دریای بسته یا دریاچه محاط فیمابین آنها در کجا قرار دارد اولا مفاد معاهدات و موافقتنامه های فیمابین است و ثانیا در صورت عدم وجود یا سکوت این قبیل اسناد ، تصرفات مستمر و بلامعارض گذشته آنها خواهد بود در اکثر متون حقوق بین الملل تاکید شده است که در صورت عدم وجود معاهده فیمابین چنانچه دریا یا دریاچه ای فقط بین دو کشور واقع باشد فرض بر تساوی است بدین معنا که مرز میان و کشور خط میانی دریا یا دریاچه مزبور می باشد . بنابراین بحث های مربوط به اینکه خزر دریا است یا دریاچه تاثیری در کلیت تدوین رژیم حقوقی دریای خزر نمی گذارد با این وصف در کنار فهرستی طولانی از دریاچه ها که خط میانی ملاک تحدید حدود آنها بوده است ولی این ملاک نباید ناقض اصل حقوقی انصاف در تصمیمات حقوقی باشد که اساسا فلسفه حقوق به اقامه انصاف است. همانگونه که این اصل مورد تاکید دیوان داوری بین المللی در قضیه دریای شمال در مورد تقسیم فلات قاره بین آلمان هلند و دانمارک اعمال گردید. بنابراین در تدوین رژیم حقوقی دریای خزر می باید کلیه منابع و رویه های حقوق بین الملل مورد لحاظ قرار گیرد. تا آنجا که معاهدات به عنوان منبع عمده حقوق بین الملل مطرح می شود قراردادهای تاریخی نظیر گلستان و ترکمنچای در مورد دریای خزر کاربرد زیادی ندارد و توسط قرار دادهای بعدی نقض شده اند. عمده ترین معاهداتی که مفاد مربوط به دریای خزر آنها همچنان از طریق معاهدات به طور ضمنی یا صریح فسخ نشده اند قرار داد ۱۹۲۱ و معاهده کشتیرانی و تجارت ۱۹۴۰ منعقده فیمابین دولتین ایران و اتحاد شوروی است که چهار کشور جانشین براساس عمل جانشینی صاحب حق شده اند، ولی مفاد این قرار دادهای به ظاهر نافذ نیز عملا توسط کشورهای جانشین نقض شده و ارزش این قرار داد را زیر سوال برده است حتی بر فرض نافذ بودن و قانونیت قرار دادهای فوق الاشاره آنها به تنهایی جوابگوی مسایل امروز کشورهای ساحلی نمی باشد و نیاز به ترمیم و الحاق متمم های ساخت شکنانه دارد. حتی تاکید طرفهای قرار داد۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ در اطلاق دریای خزر به عنوان «دریای ایران و شوروی» به معنی استفاده و تقسیم برابر دریا بین دو کشور نیست. چنانکه در کشورمان برخی اساتید حقوق بین الملل معتقد به سهم ۵۰ درصدی برای ایران هستند. بلکه غیر مستقیم اشاره به عدم مالکیت و دخالت کشورهای ثالث در امور دریای خزر می باشد. بنابراین معاهدات ناظر بر دریای خزر همگی برای اوضاع امروز نارسا بوده و تدوین هرگونه رژیم جدید نیز با مشکلات زیادی مواجه می باشد.(۱)

بخش سوم:مواضع کشورهای ساحلی در خصوص رژیم حقوقی دریای خزر

   کشورهای ساحلی دریای خزر پس از ۱۵ سال از فروپاشی شوروی من حیث المجموع به سه دیدگاه متفاوت حقوقی برای تقسیم دریای خزر رسیدند:

۱-      دیدگاه تقسیم کامل دریا (آذربایجان و قزاقستان)

۲-      دیدگاه تقسیم تعدیل یافته ( روسیه)

۳-      دیدگاه تقسیم فی مابین (ایران )

۱- مواضع قزاقستان

      این کشور در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۷۶، موافقتنامه ای درباره تعیین حدود مرزهای آبی با روسیه امضا کرد. همچنین در آخرین بیانیه رهبران روسیه و قزاقستان در ۱۸ مهر ۱۳۷۹، دو کشور بر مبنا بودن توافقات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ تا تعیین رژیم حقوقی جدید موافقت نمودند. قزاقستان از نظریّه تحدید حدود بستر و زیربستر دریا طرفداری می کند، لیکن مبنا و اساس تفکرات این دولت، مفاد کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها می باشد و قائل به تسری مقررات کنوانسیون مذکور به دریای خزر است. به همین علّت معقتد است که هر کشور باید محدوده آبی انحصاری داشته باشد و شاید دلیل این ادّعای قزاقستان این است که می خواهد در مناطق غنی نفتی مجاور ساحل، حاکمیت انحصاری خود را اعمال نماید. مواضع قزاقستان با آذربایجان کاملاً مشابه است، ولی بر حسب دکترین و رویه موجود از ضعف علمی بیشتری برخوردار است. قزاقستان معتقد است که دریای خزر نباید بر اساس مفهوم دریاچه مرزی یا دریای آزاد بررسی شود، بلکه باید به مناطق اقتصادی انحصاری و بر طبق خط مرکزی تقسیم شود تا حقوق هر دولت در منطقه خودش تأمین شود.(۲)

۲-مواضع آذربایجان

    در مقایسه با دیگر کشورها، آذربایجان در فرو ریختن نظم دریای خزر از دیگران پیشی گرفت و با انکار صریح اعتبار رژیم حقوقی این دریا و با استناد به تغییر فاحش شرایط و اوضاع و احوال،

۱-      قاسمی ،علی روند توافقات دوجانبه دریای مازندران ، تحولات جهان جلد ۳ ، تابستان۱۳۸۲ ص ص ۱۷۹-۱۷۸

۲-      ترابی ،شهرام،مشابهت ومغایرت مواضع دیگر کشورهای ساحلی در مورد رژیم حقوقی خزر ، مجله مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز شماره ۳ پاییز ۱۳۸۰ ص ۹۹ 

     مسأله تقسیم دریای خزر را مطرح ساخت و بدون انتظار هیچ جوابی به انعقاد قراردادهای نفتی پرداخت. طبق ادّعای آذربایجان، اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۷۰ منطقه بالای خط فرضی آستارا ـ حسینقلی را بین جمهوریهای حاشیه دریای خزر تقسیم کرده بود.

     اصل ۱۲ قانون اساسی جدید آذربایجان، دریای خزر را متعلّق به جمهوری آذربایجان دانسته و حتّی قلمرو هوایی آن را نیز از اجزاء تشکیل دهنده و لاینفک آذربایجان می داند.

آذربایجان قائل به تقسیم کلی دریاست و معتقد است که دریای خزر باید به مناطق ملی تقسیم شود و در هر منطقه ملی، دولتها بدون هیچ قید و شرطی می توانند حاکمیت خود را اعمال نمایند. بدین ترتیب آذربایجان خواهد توانست در مناطق غنی مجاور ساحلش، حقوق حاکمیت انحصاری را اعمال نماید. بر طبق مفهومی که آذربایجان از دریاچه مطرح کرده است، هر کشور ساحلی سهم خودش از دریای خزر را از یک منطقه امتداد ساحلی تا خط مرکزی (خطی که فاصله برابری از هر ساحل دارد) به دست خواهد آورد.

     آذربایجان معتقد است دریای خزر نظیر سایر دریاچه های جهان از جمله دریاچه چاد و دریاچه ژنو ماهیت دریاچه ای داشته و به مانند رژیم حقوقی دریاچه ها می باید براساس خط میانی تقسیم گردد. به نظر دولت آذربایجان کاربست کنوانسیون ۱۹۸۲ دریاها نتیجه ای شبیه رژیم دریاچه ها را   برای دریای خزر در پی خواهد داشت دولت قزاقستان نیز نظرگاهی نظیر آذربایجان دارد ولی با این تفاوت که قایل است دریای خزر به دلیل وجود رود ولگا ماهیت شبه دریا را داشته و در نتیجه مشمول ماده ۱۲۲ کنوانسیون دریاها ( ۱۹۸۲) می گردد البته نتیجه موضعگیری این دو کشور یکسان است هر چند ادبیات ارائه آن متفاوت است و قرار دادهایی که قزاقستان با آذریایجان و روسیه منعقد گردیده در راستای این سیاست بوده است دیدگاه آذربایجان و قزاقستان دریا را برای آذربایجان قزاقستان ترکمنستان روسیه و ایران به ترتیب ۲۱ درصد، ۵/۲۹ درصد، ۱۷ درصد، و ۱۴- ۱۳ درصد برآورد می کند.(۱)ح

۳-مواضع ترکمنستان

   ترکمنستان بیشتر مایل است که کنوانسیون حقوق دریاها در مورد دریای خزر اعمال شود، لذا حد حاکمیت انحصاری ۴۵ مایل را پیشنهاد داده است. تا این اواخر ترکمنستان از مواضع ایران و روسیه در مورد نحوه تقسیم دریای خزر حمایت می کرد.در سال ۱۹۹۷ وزیر امور خارجه ترکمنستان اعلام کرد که روسیه و ترکمنستان در مورد حد ۴۵ مایلی که در چارچوب آن حقوق انحصاری در مورد نفت یا گاز را خواهند داشت، موافقت کرده اند و مناطق باقی مانده در وسط دریای خزر نیز سرزمین مشترک خواهد بود.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۹)”]

در فصل دوم به تاریخچه روابط دو کشوراز دوره قاجار تاکنون پرداخته شد آنچه که مشهود است تا فروپاشی شوروی که در ۱۹۹۱ اتفاق افتاد روابط سیاسی دو کشور دستخوش تحولات گوناگونی بود. که گاهی به درگیری و جنگ و زمانی به همکاری نزدیک تبدیل می شد. با توسعه همکاریهای بین المللی در همه ابعاد روابط خارجی کشورها نیز دگرگون شده. و کشورها در اتخاذسیاست خارجی خود همه جوانب را در نظر می گیرند دو کشور ایران و فدراتیو روسیه که قبل از فروپاشی دارای مرز مشترک بوده اندتوسط حاکمان وقت با توجه به موقعیتهای مختلف سیاستهای مختلفی اتخاذ می کردند.  و به همین خاطر هم روابط خارجی ایران و روسیه در دهه های اخیر دارای پیچیدگی های است که باید به فراخور زمان به تحلیل آن پرداخت.

       مسائل و موضوعات متعدد در طول سالیان دراز ایران و روسیه را از برقراری روابطی شایسته با هم بازداشته بود و در یک نگرش کلی این موضوع به ضرر هر دو دولت بوده و موجبات تضعیف هر دو را در رقابت در صحنه جهانی برای پیشرفت و تامین رفاه باز می داشت و لیکن پی از فروپاشی شوروی مانع عمده ای بر سر راه گسترش روابط بین ایران و روسیه وجود نداشته و برای نخستین بار در طول دو قرن گذشته تهدید بالقوه علیه ایران از سوی روسیه برداشته شده و روابط متعادل تر گردید. بطور کلی روابط ایران و روسیه پی از فروپاشی دارای سه سطح است که در بخش اول مورد بررسی قرار می گیرد و در بخش دوم نیزبه زمینه های اشتراک منافع و همگرایی ایران و روسیه در عرصه سیاست خارجی خواهیم پرداخت. (۱)

  بخش اول: سطوح سه گانه همکاری های جمهوری اسلامی ایران و روسیه پس فروپاشی :        

۱-      همکاری های دو جانبه : هر دو کشور ایران و روسیه در پی فروپاشی شوروی، براساس منافع و مقتضیات خود سهمی در گسترش روابط دو جانبه داشته اند. ایران سعی کرده است که با نشان دادن حسن نیت خود از یکسو نیازهای اقتصادی و نظامی خود را از طریق روسیه تامین کند و از سوی دیگر از روسیه به عنوان یک سوپاپ اطمینان در مقابل تلاشهای آمریکا برای انزوای ایران استفاده کند. روسیه نیز روابط خود را با ایران گسترش داده و در این روابط ملاحظات اقتصادی را در نظر داشته و نیز از ایران به عنوان یک ابزار برای امتیاز گرفتن از غرب و به ویژه آمریکا و تامین منافع خود در آسیای مرکزی و قفقاز استفاده می کند.

      انتقال تکنولوژی و همکاری های دفاعی از جمله مصادیق مهم همکاری دو جانبه ایران و روسیه محسوب می شود. درواقع همکاری نظامی و فروش تسلیحات از جمله محورهای مهم مورد توجه روسیه در گسترش مبادلات دو کشور بوده است.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][/tabgroup]

[tabgroup][tab title=”نتیجه گیری / جمع بندی ” icon=”fa-pencil-square-o”]

تاریخ دیپلماسی دو کشور ایران و فدراتیو روسیه با توجه به مرزهای مشترک همانند دریای خزر حاکی از نیازهای متقابل مردم این سرزمین ها بیکدیگر می باشد. وفق مثل معروف که همسایگی منجر به دوستی بیشتر می گردد و اینکه یک کشور به هنگامیکه در منطقه خود از نفوذ قابل توجهی برخوردار باشد می تواند در مناطق دور دست و ماوراء دریاها خودنمائی کند، لذا بنظر می رسد هر دو کشور ایران و فدراتیو روسیه در بهم نزدیک نمودن دیدگاه های دیپلماسی خود در راستای رژیم حقوقی دریای خزر و همکاری های دو جانبه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی باید گام های مؤثری بردارند. این گام ها در دوبستر تاریخی و آینده می تواند ثمر بخش و امیدوار کننده باشد. ثمر بخشی همکاری های دو کشور می تواند در زمینه های اکتشاف، حفاری و صنایع پایین دستی و بالا دستی نفت دریای خزر و ایجاد منطقه ای ثروتمند درشمال ایران و جنوب روسیه خودنمائی نماید.

      با مروری در تاریخچه روابط خارجی ایران و روسیه و نمونه های زیادی همچون قرارداد تقسیم ایالات ایران توسط نپلویف با داماد ابراهیم پاشا صدراعظم عثمانی در ۲۴ ژوئن ۱۷۲۴ (۱۱۳۶ هـ ق) حمایت از نادر افشار در مقابل سیاست دولت عثمانی مبنی بر حمایت از اشرف افغان، امضای قرارداد ۱۹۰۷ بین روسیه و انگلیس مبنی بر تقسیم ایران به مناطق نفوذ، قرارداد سری ۱۹۱۵ بین روسیه و انگلیس، اشغال ایران در سحرگاه روز ۲۵ اوت ۱۹۴۱ (سوم شهریور ۱۳۲۰) توسط نیروهای شوروی و انگلستان، موافقتنامه ی چهارم آوریل ۱۹۴۶ (۱۵ فروردین ۱۳۲۵) و طرح قرارداد تأسیس شرکت مختلط نفت ایران و شوروی برای استخراج و بهره برداری منابع نفت شمال ایران در ازای آن خروج نیروهای سی هزار نفری شوروی و تخلیه ی خاک ایران، استرداد ۱۱ تن طلاهای ایران در روزهای ۱۰ و ۱۱ خرداد ۱۳۳۴، گرمی روابط ایران و شوروی در ۴ تیر ۱۳۳۵ در پی قول و قرارهای محمدرضا شاه مبنی بر اینکه تا کسی مزاحم ایران نشده خاک ایران برای تعرض و تهاجم به کشور دیگری مورد استفاده قرار نگیرد و متعاقب آن امضای موافقتنامه ی بازرگانی ایران و شوروی در ۱۴ شهریور ۱۳۳۵، بهبود روابط بین ایران و شوروی بعد از ۱۳۴۱ به علت تحولات بین المللی و تبدیل دوران جنگ سرد به دوران تنش زدایی، حمایت مسکو از «انقلاب سفید» در ازای تعهد ایران در عدم واگذاری پایگاه موشکی به کشورهای ثالث، نزدیکی فزاینده ایران و روسیه به علت عدم توفیق غرب در جذب کامل اقتصادی و سیاسی روسیه و تقاضای قاطعانه رهبران روسیه برای ایفای نقش برتر جهانی با توجه به رویارویی با آمریکا، نزیکی جمهوری فدراتیو روسیه به ایران به علت افزایش هزینه های امنیت غرب، همه این موارد نشان دهنده ی این امر می باشد که روسیه ایران را از گذشته تا حال و چه بسا آینده بعنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف سیاست خارجی خود تبدیل کرده است، حال آنکه جمهوری اسلامی ایران باید خود را به عنوان یک هدف و یک عامل با ارزش و با ثبات در روابط جمهوری فدراتیو روسیه تبدیل کند و یکی از این عوامل نزدیکی    می تواند دریای خزر و مشکلات و مسائل گوناگون آن باشد. بهره برداری آذربایجان از نفت دریای خزر بطور یک جانبه و عدم کسب توافق در مورد رژیم حقوقی دریای خزر سبب گردید ایران و روسیه به اتخاذ مواضع کم و بیش مشابهی دست یابند. انعقاد قرارداد میان آذربایجان و قزاقستان با شرکت ها و کنسرسیوم های نفتی غربی و نگرانی از توسعه حضور و نفوذ بیگانگان در منطقه دریای خزر «مانند آسیای مرکزی و قفقاز» سبب نزدیکی سیاست های دو کشور بیکدیگر گردیده است.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”منابع / پی نوشت ها” icon=”fa-pencil-square-o”]

۱٫فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی شماره های ۵۲-۳۵-۳۴-۳۲-۲۵-۲۴-۲۲-۱۸-۱۴-۱۰-۳

  1. فصلنامه آسیای مرکزی وآفریقا شماره هی ۱۳-۹-۸

۳٫فصلنامه مطالعات خاورمیانه شماره های ۴-۳

  1. فصلنامه امنیت ملی شماره ۳-۱۳۷۹
  2. ماهنامه حافظ خرداد ماه ۱۳۸۳

روزنامه ها

  1. روزنامه ایران ۵/۹/۱۳۷۷
  2. روزنامه شرق ۲۲/۹/۱۳۸۴
  3. روزنامه اطلاعات ۴/۴/۱۳۶۸
  4. نشریه اعتماد ۱۷/۹/۱۳۸۴
  5. روزنامه رسالت ۶/۸/۱۳۸۳

سایتهای اینترنتی

  1. سایت نمایه آستان قدس رضوی
  2. سایت اینترنتی رشد
  3. سایت اینترنتی روزنامه شرق www.irani.at
  4. سایت اینترنتی گیلان نیوز
  5. سایت اینترنتی مطالعات منطقه ای
  6. سایت اینترنتی دیپلماسی ایران
  7. سایت اینترنتی خبر گزاری مهر
  8. سایت اینترنتی www.persianarchive
  9. سایت اینترنتی نواندیش
  10. سایت اینترنتی خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][/tabgroup]

خرید و دانلود فوری

نسخه کامل و آماده
4900 تومانبرای دریافت نسخه کامل

119صفحه فارسی

فونت استاندارد/B Nazanin/16

فرمت فایل WORDوPDF

دارای ضمانت بازگشت وجه

نسخه قابل ویرایش+نسخه آماده چاپ

دریافت فوری + ارسال به ایمیل

کلیات تحقیق
۱٫ طرح مسا له 
۲٫ فرضیه ها    
۳٫ پرسش اصلی پژوهش
۴٫ پرسش های فرعی پژوهش
۵٫ فرضیه اصلی 
۶٫ فرضیه های فرعی 
۷٫ متغیر مستقل ووابسته
۸٫روش پژوهش 
۹٫ هدف پژوهش 
۱۰٫سازماندهی پژوهش
۱۱٫ سابقه علمی ومنابع اصلی پژوهش
فصل اول: چالشها وزمینه های واگرایی در روابط ایران وروسیه از دوره قاچار تاکنون
بخش اول: بررسی چا لشهای موجود در روابط ایران وروسیه از ابتدا تا فرو پاشی شوروی                                 
۱٫چالشهای موجود در روابط ایران وروسیه در دوران تزارها
۱-۱٫ تصرف سرزمین هر جا که ممکن باشد
۲-۱٫ جلوگیری از نفوذ کشور های مخالف منافع روسیه در سرزمین ایران
۳-۱٫ کسب سیطره بر سیاستهای داخلی و خارجی ایران به منظور به حداقل رساندن نفوذ
۴-۱٫ کسب حد اکثر منافع اقتصادی وسیاسی در ایران
۲٫ چالشها در مناسبات ایران وروسیه پی از انقلاب اکتبر ۱۹۷ روسیه تا پیروزی انقلاب اسلامی
۱-۲٫نگاه به ایران به عنوان کشوری که از آن طریق می توان  انقلاب سوسیالیستی را به سایر کشور ها منتقل نمود
۲-۲٫کسب حداکثر منافع سیاسی واقتصادی  به عنوان یک ابر قدرت
۳-۲٫ دسترسی به آبهای گرم خلیج فارس و اقیانوس هند
۴-۲٫ تغییرات در سیاست شوروی نسبت به ایران
۵-۲٫ تلاش برای جذب ایران به اردوگاه کمونیست
  ۳٫چالشهای بین دو کشور در دوره زمانی بین وقوع انقلاب اسلامی ایران و فروپاشی شوروی                    
۱-۳٫ تهدید منافع شوروی توسط ایران با توجه به شعار نه شرقی نه غربی
۲-۳٫ توجه به انقلاب ایران به عنوان یک جنبش رهایی بخش          
۳-۳٫ سطح پایین مبادلات اقتصادی
۴-۳٫ کمک تسلیحاتی به عراق در جریان جنگ
بخش دوم:و عوامل واگرایی درروابط ایران
وروسیه پی از فوپاشی شوروی
۱٫ نگرش به غرب وکمیت سرمایه داری
۲٫٫ایفای نقش برتر در معادلات جهانی
۳٫ گسترش فروش تسلیحات روسی به ایران و
ضعف تکنولوژی
۴٫ افزایش هزینه های امنیتی به نفع روسیه وبه ضرر ایران             
۵٫ سکوت روسیه در مقابل بهره برداری از نفت
دریای خزر توسط کشورهای آذر بایجان و قزاقستان
۶٫ تاثیر انقلاب اسلامی ایران بر کشورهای آسیای میانه                          
۷٫ تغییر در ژئوپلتیک منطقه پی از فروپاشی شوروی …                          
۸٫ بی اعتمادی نسبت به اهداف روسیه در گسترش …..                           
۹٫ استفاده از ایران براب وحدت آسیای مرکزی و قفقاز
۱۰٫ توافقات پشت پرده روسها
۱۱٫ نگاه ابزاری به ایران برای گرفتن امتیازات بیشتر از کشورهای غربی                                                 
۱۲٫ محافظ تاریخی ملت ایران
۱۳٫ ناهمخوانی سیاستهای روسیه در حوزه خزر
 با منافع ملی جمهوری اسلامی ایران
۱۴٫ ناهمگونی ایدئولوژیک فرهنگی دو کشور ایران وروسیه
۱۵٫ اختلاف در منافع دراز مدت ایران وروسیه در خصوص مسیر انتقال انرژی حوزه خزر
۱۶٫ روابط اقتصادی چالشی برانگیز
۱۷٫ انعطاف روسیه در مقابل حضور کشورهای غربی                            
۱۸٫ مشکلات زیست محیطی دریای خزر بخاطر
حضور کشورهای بیگانه و اقدامات خودسرانه برخی کشورهای ساحلی
۱-۱۸٫ راهکارهی دستیابی به امنیت زیست محیطی در منطقه
فصل دوم: دیدگاههای کشورهای ساحلی در
خصوص رژیم حقوقی دریای خزر
بخش اول: رژیم حقوقی دریای خزر
۱٫رژیم حقوقی دریاها ودریاچه ها از دیدگاه حقوق بین الملل
۲٫ وضعیت دریاچه خزر با توجه به کنوانسیون حقوق دریا ها وتعیین رژیم حقوقی آن
۱-۲٫ معاهدات مربوط به دریاچه خزر
۲-۲٫ علل ناکارآمدی معاهدات سابق
۳-۲٫ فروپاشی وجانشینی دولتهای تازه استقلال یافته
بخش دوم:نارسایی رژیم حقوقی گذشته
 دریای خزر و پیچیدگی وضع رژیم حقوقی جدید                            
بخش سوم: مواضع کشورهای ساحلی در خصوص رژیم حقوقی دریای خزر
۱٫ مواضع قزاقستان
۲٫ مواضع آذربایجان
۳٫ مواضع ترکمنستان                                                   
۴٫ مواضع روسیه
۵٫ مواضع جمهوری اسلامی ایران
     فصل سوم: زمینه های اشتراک منافع وهمگرایی ایران وروسیه در عرصه سیاست خارجی                                                                                       
  بخش اول: سطح سه گانه همکاریهای جمهوری اسلامی ایران وروسیه پی ازفروپاشی
۱٫ همکاریهای دوجانبه
۲٫ همکاریهای منطقه ای ایران وروسیه
۱-۲٫همکاری برای حل بحران های منطقه ای
۲-۲٫ سازمان همکاریهای دریای خزر
۳-۲٫ بهره برداری از منافع انرژی دریای حزر
۴-۲٫ همکاری در خصوص انتقال انرژی ازحوزه دریای خزر
۵-۲٫ ارتباط کشورهای آسیای مرکزی وقفقازبا اقتصاد جهانی
۳٫همکاریهای ایران وروسیه در سطح بین المللی
بخش دوم: عوامل موثر در همگرایی جمهوری اسلامی ایران وروسیه
۱ .منافع روسیه در خصوص گسترش همکاریه با ایران            
۱-۱٫ جلب حمایت ایران برای مقابله با نفوذ قدرتهای بیگانه در منطقه
۲-۱٫ نزدیکی به ایران برای نفوذ به خاورمیانه ،خلیج فارس وکشورهای اسلامی
۳ -۱٫ گسترش روابط با جمهوری اسلامی ایرانبه منظور گرفتن امتیاز از غرب
۴-۱٫ همکاری با ایران برای جلوگیری از افراط گرایی قومیونژادی وبی ثباتی در منطقه..
۵-۱٫ جلب حمایت ایران برای مخالفت با توسعه ناتو به شرق
۲٫ منافع ایران در گسترش همکاریهای خود با روسیه
۱-۲٫ نگاه به روسیه به عنوان تامین کننده تسلیحات و تکنولوژی جدید
۲-۲٫ همکاری با روسیه برای جلوگیری از سلطه شرکتهای خارجی وفراملیتی بر منلفع انرژی منطقه
۳-۲٫ جلب حمایت روسیه در مقابل نفوذ کشورهای مخالف جمهوری اسلامی ایران در منطقه خزر
۴-۲٫ همکاری باروسیه به منظور مقابله با فشارهای آمریکا وغرب
فصل چهارم: نتیجه گیری
منابع مآ خذ
+ فهرست فارسی
کلیات تحقیق
۱٫ طرح مسا له 
۲٫ فرضیه ها    
۳٫ پرسش اصلی پژوهش
۴٫ پرسش های فرعی پژوهش
۵٫ فرضیه اصلی 
۶٫ فرضیه های فرعی 
۷٫ متغیر مستقل ووابسته
۸٫روش پژوهش 
۹٫ هدف پژوهش 
۱۰٫سازماندهی پژوهش
۱۱٫ سابقه علمی ومنابع اصلی پژوهش
فصل اول: چالشها وزمینه های واگرایی در روابط ایران وروسیه از دوره قاچار تاکنون
بخش اول: بررسی چا لشهای موجود در روابط ایران وروسیه از ابتدا تا فرو پاشی شوروی                                 
۱٫چالشهای موجود در روابط ایران وروسیه در دوران تزارها
۱-۱٫ تصرف سرزمین هر جا که ممکن باشد
۲-۱٫ جلوگیری از نفوذ کشور های مخالف منافع روسیه در سرزمین ایران
۳-۱٫ کسب سیطره بر سیاستهای داخلی و خارجی ایران به منظور به حداقل رساندن نفوذ
۴-۱٫ کسب حد اکثر منافع اقتصادی وسیاسی در ایران
۲٫ چالشها در مناسبات ایران وروسیه پی از انقلاب اکتبر ۱۹۷ روسیه تا پیروزی انقلاب اسلامی
۱-۲٫نگاه به ایران به عنوان کشوری که از آن طریق می توان  انقلاب سوسیالیستی را به سایر کشور ها منتقل نمود
۲-۲٫کسب حداکثر منافع سیاسی واقتصادی  به عنوان یک ابر قدرت
+ فهرست فارسی ۲
۳-۲٫ دسترسی به آبهای گرم خلیج فارس و اقیانوس هند
۴-۲٫ تغییرات در سیاست شوروی نسبت به ایران
۵-۲٫ تلاش برای جذب ایران به اردوگاه کمونیست
  ۳٫چالشهای بین دو کشور در دوره زمانی بین وقوع انقلاب اسلامی ایران و فروپاشی شوروی                    
۱-۳٫ تهدید منافع شوروی توسط ایران با توجه به شعار نه شرقی نه غربی
۲-۳٫ توجه به انقلاب ایران به عنوان یک جنبش رهایی بخش          
۳-۳٫ سطح پایین مبادلات اقتصادی
۴-۳٫ کمک تسلیحاتی به عراق در جریان جنگ
بخش دوم:و عوامل واگرایی درروابط ایران
وروسیه پی از فوپاشی شوروی
۱٫ نگرش به غرب وکمیت سرمایه داری
۲٫٫ایفای نقش برتر در معادلات جهانی
۳٫ گسترش فروش تسلیحات روسی به ایران و
ضعف تکنولوژی
۴٫ افزایش هزینه های امنیتی به نفع روسیه وبه ضرر ایران             
۵٫ سکوت روسیه در مقابل بهره برداری از نفت
دریای خزر توسط کشورهای آذر بایجان و قزاقستان
۶٫ تاثیر انقلاب اسلامی ایران بر کشورهای آسیای میانه                          
۷٫ تغییر در ژئوپلتیک منطقه پی از فروپاشی شوروی …                          
۸٫ بی اعتمادی نسبت به اهداف روسیه در گسترش …..                           
+ فهرست فارسی۳
۹٫ استفاده از ایران براب وحدت آسیای مرکزی و قفقاز
۱۰٫ توافقات پشت پرده روسها
۱۱٫ نگاه ابزاری به ایران برای گرفتن امتیازات بیشتر از کشورهای غربی                                                 
۱۲٫ محافظ تاریخی ملت ایران
۱۳٫ ناهمخوانی سیاستهای روسیه در حوزه خزر
 با منافع ملی جمهوری اسلامی ایران
۱۴٫ ناهمگونی ایدئولوژیک فرهنگی دو کشور ایران وروسیه
۱۵٫ اختلاف در منافع دراز مدت ایران وروسیه در خصوص مسیر انتقال انرژی حوزه خزر
۱۶٫ روابط اقتصادی چالشی برانگیز
۱۷٫ انعطاف روسیه در مقابل حضور کشورهای غربی                            
۱۸٫ مشکلات زیست محیطی دریای خزر بخاطر
حضور کشورهای بیگانه و اقدامات خودسرانه برخی کشورهای ساحلی
۱-۱۸٫ راهکارهی دستیابی به امنیت زیست محیطی در منطقه
فصل دوم: دیدگاههای کشورهای ساحلی در
خصوص رژیم حقوقی دریای خزر
بخش اول: رژیم حقوقی دریای خزر
۱٫رژیم حقوقی دریاها ودریاچه ها از دیدگاه حقوق بین الملل
۲٫ وضعیت دریاچه خزر با توجه به کنوانسیون حقوق دریا ها وتعیین رژیم حقوقی آن
۱-۲٫ معاهدات مربوط به دریاچه خزر
۲-۲٫ علل ناکارآمدی معاهدات سابق
۳-۲٫ فروپاشی وجانشینی دولتهای تازه استقلال یافته
بخش دوم:نارسایی رژیم حقوقی گذشته
+ فهرست فارسی۴
 دریای خزر و پیچیدگی وضع رژیم حقوقی جدید                            
بخش سوم: مواضع کشورهای ساحلی در خصوص رژیم حقوقی دریای خزر
۱٫ مواضع قزاقستان
۲٫ مواضع آذربایجان
۳٫ مواضع ترکمنستان                                                   
۴٫ مواضع روسیه
۵٫ مواضع جمهوری اسلامی ایران
     فصل سوم: زمینه های اشتراک منافع وهمگرایی ایران وروسیه در عرصه سیاست خارجی                                                                                       
  بخش اول: سطح سه گانه همکاریهای جمهوری اسلامی ایران وروسیه پی ازفروپاشی
۱٫ همکاریهای دوجانبه
۲٫ همکاریهای منطقه ای ایران وروسیه
۱-۲٫همکاری برای حل بحران های منطقه ای
۲-۲٫ سازمان همکاریهای دریای خزر
۳-۲٫ بهره برداری از منافع انرژی دریای حزر
۴-۲٫ همکاری در خصوص انتقال انرژی ازحوزه دریای خزر
۵-۲٫ ارتباط کشورهای آسیای مرکزی وقفقازبا اقتصاد جهانی
۳٫همکاریهای ایران وروسیه در سطح بین المللی
+ فهرست فارسی۵
بخش دوم: عوامل موثر در همگرایی جمهوری اسلامی ایران وروسیه
۱ .منافع روسیه در خصوص گسترش همکاریه با ایران            
۱-۱٫ جلب حمایت ایران برای مقابله با نفوذ قدرتهای بیگانه در منطقه
۲-۱٫ نزدیکی به ایران برای نفوذ به خاورمیانه ،خلیج فارس وکشورهای اسلامی
۳ -۱٫ گسترش روابط با جمهوری اسلامی ایرانبه منظور گرفتن امتیاز از غرب
۴-۱٫ همکاری با ایران برای جلوگیری از افراط گرایی قومیونژادی وبی ثباتی در منطقه..
۵-۱٫ جلب حمایت ایران برای مخالفت با توسعه ناتو به شرق
۲٫ منافع ایران در گسترش همکاریهای خود با روسیه
۱-۲٫ نگاه به روسیه به عنوان تامین کننده تسلیحات و تکنولوژی جدید
۲-۲٫ همکاری با روسیه برای جلوگیری از سلطه شرکتهای خارجی وفراملیتی بر منلفع انرژی منطقه
۳-۲٫ جلب حمایت روسیه در مقابل نفوذ کشورهای مخالف جمهوری اسلامی ایران در منطقه خزر
۴-۲٫ همکاری باروسیه به منظور مقابله با فشارهای آمریکا وغرب
فصل چهارم: نتیجه گیری
منابع مآ خذ
[well boxbgcolor=”#e5e5e5″ class=”fontawesome-section”][tblock title=”برای مشاهده تمام پروژه ها ، تحقیق ها و پایان نامه های مربوط به رشته ی خود روی آن کلیک کنید.”][/well]

(برای امنیت و سهولت بیشتر پیشنهاد میشود با نرم افزارهای موزیلا فایر فاکس و یا گوگل کروم وارد شوید)

***************************

*************************************

پرداخت از درگاه امن شاپرک  با همکاری شرکت زرین پال صورت میگیرد

 ۱۵ درصد از درآمد فروش این فایل به کودکان سرطانی(موسسه خیریه کمک به کودکان سرطانی) اهدا میشود

پس از پرداخت،علاوه بر ارسال فوری فایل ها به ایمیلتان،مستقیماً به صورت اتوماتیک به لینک دانلود فایل ها  ارجاع داده میشوید.

در صورت نیاز به هرگونه راهنمایی با ایمیل (MASTER@NEXAVARE.COM) یا شماره تماس پشتیبان (۰۹۳۶۹۲۵۴۳۲۹) در ارتباط باشید

[alert type=”alert-danger”]کاربر گرامی، برای تهیه این اثر هزینه و زمان زیادی صرف شده است.که اکنون با این قیمت ناچیز در اختیار شما قرار گرفته است.لطفاً  تنها جهت استفاده دانشجویی یا شخصی خرید نمایید.همچنین اگر مدیر یک وبسایت یا وبلاگ هستید خواهش میکنیم آن را کپی نکنید.و یا در صورت کپی منبع را به صورت لینک درج نمایید. ضمناً شرعاً هم لازم به کسب رضایت است که به علت زحمت زیاد در انتشار ، کارشناسان ما رضایت استفاده بدون پرداخت هزینه آن را ندارند.تشکر از حمایت شما[/alert]


درباره نویسنده

publisher2 69 نوشته در سیستم همکاری در خرید و فروش فایل نگزاوار دارد . مشاهده تمام نوشته های

مطالب مرتبط


دیدگاه ها


دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.