no-img
سیستم همکاری در خرید و فروش فایل نگزاوار

بررسي كمي و كيفي باريت و بنتونيت در صنعت حفاري بخصوص گل حفاري

help

سوالی دارید؟09369254329

سیستم همکاری در خرید و فروش فایل نگزاوار
بهترین ها از دید دانش آموزان
آشنایی با سیستم خرید،فروش و بازاریابی نِگزاوار

گزارش خرابی لینک
اطلاعات را وارد کنید .

ادامه مطلب

بررسی کمی و کیفی باریت و بنتونیت در صنعت حفاری بخصوص گل حفاری
zip
فروردین ۲۹, ۱۳۹۶

بررسی کمی و کیفی باریت و بنتونیت در صنعت حفاری بخصوص گل حفاری


بررسی کمی و کیفی باریت و بنتونیت در صنعت حفاری بخصوص گل حفاری

پایان نامه کامل رشته مهندسی عمران – معدن

محل قرار دادن لینک پرداخت و دانلود ۱

 

[tabgroup][tab title=”مقدمه ” icon=”fa-pencil “]

حفاری به معنی نفوذ در سنگ است. نفوذ در سنگها گاهی به منظور خرد کردن آنها انجام می گیرد. برای خرد کردن سنگها باید چالهای انفجاری حفر کرد و در داخل آنها مواد منفجره قرار داد. با منفجرکردن چالها، سنگها خرد می شوند، و با خرد شدن سنگها، استخراج و برداشت آسانتر است و با هزینه کمتری انجام می گیرد. در استخراج کلیه معادن به استثنای موارد نادر، مانند استخراج سنگهای ساختمانی یا برداشت بعضی از سنگهای سست، حفاری جزء عملیات اجتناب ناپذیر محسوب می شود. این نوع حفاری را حفاری استخراجی می گویند. حفاری در معادن تنها به منظور استخراج نیست؛ بلکه قبل از استخراج یا به هنگام استخراج، برای اکتشاف نیز انجام می پذیرد.

حفاری اکتشافی ممکن است به منظور کشف و پی بردن به وجود کانی یا ماده معدنی، ویا به منظور پی بردن به شرایط کیفی سنگها صورت گیرد. با توجه به بالا بودن هزینه حفاری اکتشافی و بعضی مشکلات فنی توصیه می شود که هر دو گروه متخصصانی که به دنبال کشف کانی یا در جستجوی کشف شرایط کیفی سنگها هستند، مطالعات خود را همزمان شروع کنند، علاوه بر حفاری استخراجی و حفاری اکتشافی، حفاری به منظور کارهای تکنیکی مانند حفاری به جهت تزریق سیمان در داخل درزه ها، حفاری جهت خارج کردن گازها از لایه ذغال یا حفاری به منظور منجمدکردن آب در داخل طبقات نیز انجام می گیرد. لذا عملیات حفاری در زمینه های مختلف مهندسی و علوم کاربرد وسیعی دارد. امروزه بیش از۹۵ درصد حفاریها به روش مکانیکی و با ماشینهای ضربه ای، چرخشی و ماشینهای ضربه ای- چرخشی انجام می گیرد. در روش مکانیکی نفوذ در سنگ با انرژی مکانیکی و از طریق اعمال ضربه های پی در پی، یا در اثر تماس انجام می گیرد. قطر چالهایی که با روش مکانیکی حفر می شوند بین۲/۱ اینچ تا۲۴ اینچ و عمق آنها از چند تا سانتیمتر تا چند هزار متر متغیر است. عمق غالب چالهای انفجاری کمتر از۲۰ متر و قطر آنها در معادن زیرزمینی کم است. اما امروزه در معادن روباز، برای پایین نگهداشتن هزینه های حفاری و انفجار و نهایتا کاهش هزینه استخراج قطر چالهای انفجاری را زیاد             می گیرند؛ از این رو بین ماشینهایی که چالهای انفجاری در معادن روبار حفر می کنند و ماشینهای حفاری اکتشافی و ماشینهایی که به منظور استخراج نفت، گاز و آب به کار       می روند، مشابهت زیادی وجود دارد. به طور مصطلح در حفاریهایی که به منظور دسترسی و استخراج سیالاتی مانند نفت ، گاز و آب انجام می گیرد، و همچنین در حفاری اکتشافی به جاری واژه چال از واژه چاه استفاده می شود. در به کارگیری واژه چال یا چاه صرفنظر از نقش سیال، ژنومتری، بویژه، عمق چال یا چاه نیز موثر است. چالها معمولا عمق کمی دارند؛ درحالی که عمق چاه بیشتر است. درهر صورت، شکل چالها یا چاهها سیلندری است و قطر آنها از عمق کمتر است. غیر از روش حفاری مکانیکی، روشهای دیگر نیز وجود دارد که در دست تحقیق و توسعه اند؛ مانند روشهای حفاری حرارتی، و حفاری لیزری که نفوذ در سنگها تنها به کمک انرژی مکانیکی انجام نمی گیرد؛ بلکه ابتدا از طریق حرارت یا فعل و انفعالات شیمیایی، سنگ را سست می کنند؛ سپس به کمک ماشینهای حفاری عمدتا چرخشی، در سنگ سست نفوذ می کنند تا چال یا چاه ایجاد شود. در این روشها که به انها روشهای پیشرفته حفاری نیز می گویند، هرچند سرعت حفاری۲۰۰ تا۴۰۰ درصد افزایش می یابد،مشکلات فنی متعددی وجود دارد که تا رفع این عیوب به زودی قابل استفاده نخواهد بود.

۱-۲  تاریخچه حفاری

به طور کلی، تاریخچه حفاری مبهم است، اما از زمانهای دور، ملتهای متمدن، به منظور دسترسی به آب و بعضی کریستالها، عملیات حفاری را انجام داده اند. پروفسور« هرمن بائر» در کتاب هیدرولوژی آبهای زیرزمینی و پروفسور«کی.مک گرگر» در کتاب حفاری در سنگ معتقدند که هنوز آثاری از تونل، قنات و چاههای عمیق حفر شده توسط ایرانیان و چینی های قدیم دیده می شود. و مصریان قدیم نیز به وسیله کروندم، درمیان سنگهای پورفیری چالهایی حفر کرده اند. تا چند دهه قبل، سیستم حفاری دستی جهت ایجاد چال برای احداث تونل، خط راه آهن و معدن متداول بود، و بدون شک، در مناطقی که امکان دسترسی به برق نیست. این روش حفاری هنوز کاربرد دارد. روش ابتدایی سیستم حفاری دستی بیشتر برای حفر چال کم عمق در سنگهای با مقاومت ضعیف یا متوسط مورد استفاده داشته است. برای انجام این روش، وجود یک حفاری کافی است. حفار معمولا با یک دست، مته را روی سنگ قرار می دهد. و با دست دیگر، به وسیله ضربه زدن یا چکش حفاری(با وزن۴ پوند یا۸/۱ کیلوگرم)، ضربه ای روی مته جهت نفوذ آن در سنگ وارد می کند. حداکثر سرعت در این روش،۳/۰ متر(یک فوت) در ساعت است و بیشترین حد ممکن برای عمق۶۰ سانتی متر( دو فوت) و برای قطره حدود۳۲ میلیمتر              ( اینچ) است. حفاری دستی، بنا به ضرورت، تکامل تدریجی یافت؛ به نحوی که امکان ایجاد چال با عمق بیشتر نیز ممکن گردید. در این مرحله، معمولا یک نفر مته را روی سنگ مورد نظر قرار می دهد و یک یا دو نفر دیگر با وارد کردن ضربه کمک چکشهای حفاری۲/۳ تا۵/۴ کیلوگرمی(۷ تا۱۰ پوندی) موجبات نفوذ در سنگ را فراهم می کردند. برای حفر یک چال با عمق۸/۱ متر(۶فوت) در سنگهای سخت و آذرین، مانند گرانیت، وجود یک گروه دو یا سه نفره حفار با کار مداوم۵ تا۶ ساعته کافی است. البته، بدون شک شرایط حفاری در سرعت حفاری موثر است؛ به عنوان، مثال، سرعت حفاری در سنگهای رسوبی دو برابر سرعت حفاری در سنگهای آذرین است(تاثیر جنس سنگ).با گذشت زمان و افزایش نیاز به حفاریهای عمیق، بویژه برای دسترسی به آب، روش دیگری از حفاری دستی به نام روش کابلی متداول شد که درآن، طول مته بیشتر بود و برای ضربه زدن از کابل فولادی استفاده می شد. در این روش که امکان حفر چالهای تا۱۵ متر(۵۰ فوت) را فراهم آورد، مته فولادی طویلتری به کابل فولادی متصل بود. به طور معمول، سه یا چهار نفر با حرکت کابل به سمت بالا و فرود آوردن آن روی محل مورد نظر، حفاری را انجام می دادند. با این روش، امکان حفر چالهای عمیقتر با قطر بیشتر در زمان کمتر فراهم شد. به عنوان مثال با این روش در سنگهای آهکی نسبتا نرم حفر چالهایی با قطر۵۰ میلیمتر(۲ اینچ) و عمق۷ متر(۲۰ فوت) توسط یک گروه حفار سه نفره طی۳ ساعت عملی گردید. با این روش، فقط چالهای قائم حفر می شود.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][/tabgroup]

[tabgroup][tab title=”قسمت هایی از متن (۱)”]

۱-۳  واژه های اصلی مورد استفاده درحفاری

۱-چاه یا چاه: فضا یا حفره استوانه ای که درآن، قطر از عمق کمتر است و در موارد ذیل کاربرد دارد:

الف) برقراری ارتباط بین بخشهای مختلف معدن

ب) کشف مواد معدنی

ج) انفجار، و استخراج مواد معدنی

د)دسترسی به آب، نفت، وگاز

هـ) کارهای تکنیکی، مانند منجمد کردن آبهای داخل چال یا خارج کردن گاز متان از لایه ذغال.

۲-شفت: این واژه که از اواخر قرن شانزدهم میلادی رایج گشت، به چاههای قائم یا دارای شیب بسیار کم اطلاق می گردد که به منظور کشف و یا استخراج ذغال و سایر مواد معدنی حفر می شد. در سالهای اخیر، این واژه به چاههای قائم یا دارای شیب بسیار کم اطلاق می شود که از سطح تا عمقی که ماده معدنی گسترش دارد ادامه می یابد. معمولا در کمر پایین ماده معدنی حفر می شود و از آن جهت دسترسی به ماده معدنی، ایاب و ذهاب کارکنان معدن، تهویه، و حمل مواد معدنی استفاده می شود.

۳-حفار: این واژه بر کسی اطلاق می شود که به دلیل داشتن تجربه، دانش و توانایی کافی، مسئولیت حفظ و هدایت ابزار حفاری را به عهده می گیرد.

۴-مته: مته بخشی از دستگاه حفاری و در تماس با سنگ است که با وارد کردن انرژی، موجب شکستن مقاومت سنگ و خرد شدن آن می شود. مته براساس موارد کاربرد، انواع گوناگونی دارد.

۵-میله یا لوله حفاری: این قسمت از دستگاههای حفاری، انرژی تولید شده از منبع را به مته منتقل می کند. طول و قطر لوله های حفاری متفاوت است، و جنس آنها، آلومینیوم، یا آلیاژ فلزاتی مانند کرم یا نیکل است. میله حفاری ممکن است سوراخهایی با قطر متفاوت داشته باشد. انتقال سیال حفلری نیز از درون میله یا لوله حفاری به سر مته انجام می گیرد. به طور معمول، در سیستم ضربه ای، قطر سوراخها کم، و در سیستم چرخشی، قطر آنها زیاد است.

۶-منبع انرژی: منظور از این واژه، محل تامین نیروی لازم برای سیستم حفاری( هوا، بخار، الکتریسیته، و یا مایع) است.

۷-آرایش چاله ها: این واژه بر اندازه فواصل طولی و عرضی چالها دلالت دارد.

۸- چالزن: این واژه به سیستم یا دستگاهی اطلاق می شود که به کمک آن می توان در سنگ، فلز، چوب، و سایر مواد، چال یا چاه استوانه ای حفر کرد و انواع آن عبارتند از:

الف) حفاری دستی؛ در این سیستم، انرژی مکانیکی وجود ندارد، و حفاری با کمک نیروی انسانی صورت می گیرد؛ بدین ترتیب که فردی به نام حفار، به تنهایی یا با کمک فرد دیگری به نام کمک حفار، با نگهداری مته روی سنگ، به وسیله ضربه زن(چکش حفاری) ضربه ای به مته وارد می کند.

ب)حفاری ضربه ای؛ در این سیستم، با ضربه های پی در پی، ابعاد سنگ کوچک            می شود. منبع معمول انرژی در این سیستم، هوای فشرده است. متداولترین انواع این سیستم حفاری عبارتند از:

-چکش حفاری: یکی از کوچکترین انواع سیستمهای حفاری ضربه ای است که بدون استفاده از وسایل نقلیه مکانیکی، توسط فرد حفار جابجا می شود.

-دریفتر: سیستم دیگری از حفاری ضربه ای است که به دلیل بزرگی آن، جابجایی به کمک وسایل نقلیه مکانیکی صورت می گیرد.

-واگن دریل: نوعی ماشین ضربه ای است که چالژن و تکیه گاه آن روی دو یا سه چرخ نصب شده و از این طریق حمل می گردد. بعضی از انواع واگن دریل چرخ زنجیری شبیه تانک نظامی دارند.

-استاپر: این سیستم ضربه ای نیز بیشتر برای حفر چال در طبقات بالا(بالای سر)، مانند تونل بالا رو به کار می رود.

-سیستم حفاری کابلی: این سیستم که براساس روش ضربه ای کار می کند، مته ای فولادی دارد و بیشتر برای حفر چالهای عمیق با قطر بیش از۱۵ سانتی متر(۶ اینچ) کاربرد دارد. حفاری با این دستگاه به نحوی است که مته فولادی به وسیله کابل فولادی به سمت بالا انتقال می یابد، و پس از رها شدن، ضربه هایی پی در پی به قعر چاه وارد می کند؛ بدین ترتیب، موجبات خرد شدن سنگ فراهم می شود.

ج)سیستم حفاری چرخشی: این ماشین به صفحه دواری مجهز است که لوله حفاری و مته را می چرخاند. در این سیستم، مته به لوله حفاری متصل است، و نفوذ در سنگ و حفر چاه از طریق چرخش مته عملی می شود. انرژی این دستگاه از طریق موتور بخار، دیزل، گازولین یا الکتریسیته تامین می شود و ذرات خرد شده در قعر چاه را هوا، آب با گل حفاری، به عنوان سیال حفاری، به سطح انتقال می دهد. این سیستم به عنوان جدیدترین نوع سیستم حفاری، ابتدا جهت حفر چالهای انفجاری معادن سطحی، در اواسط قرن نوزدهم به وجود آمد و توسعه یافت؛ اما بعدا برای حفاریهای عمیق نیز استفاده شد. با این ماشین می توان چالهایی به قطر۶۰-۱۰ سانتی متر(۴ تا اینچ) را حفاری کند. متداولترین انواع سیستم حفاری چرخشی عبارتند از:

-سیستم حفاری الماسی: این سیستم چرخشی که مته مورد استفاده آن الماسی است، بیشتر جهت تهیه نمونه ها یا مغزه های ترجیحا تا۳ اینچی به کار می رود.

-سیستم حفاری ساچمه ای: این سیستم چرخشی نیز که حفاری در آن به کمک ساچمه هایی از جنس فولاد انجام می گیرد، بیشتر جهت تهیه نمونه به کار می رود. قطر نمونه های حاصل، به طور معمول بیش از۳ اینچ است. این دستگاه به دلیل سرعت بسیار کم آن به ندرت مورد استفاده قرار می گیرد.

-:D.T.H نوعی سیستم حفاری ضربه ای است که پیستون یا چکش حفاری(ضربه زن) بلافاصله بعد از مته قرار دارد و با آن به داخل چاه می رود. به همین دلیل(نبود واسطه بین چکش حفاری و مته) از طریق لوله حفاری نیز اتلاف انرژی وجود ندارد. این سیستم برای حفر چالهای۲۳۰-۱۰۱ میلی متر(۹-۴ اینچ) بسیار مناسب است. از معایب این ماشین،        می توان وابستگی چکش حفاری یا پیستون را به مته نام برد؛ به عبارت دیگر، چنانچه بنا به دلایل تکنیکی، مته در ته چاه گیر کند و امکان انتقال آن به سطح وجود نداشته باشد، از دست دادن ضربه زن یا چکش حفاری نیز امری طبیعی خواهد بود. به علاوه، نوعیD.T.H چرخشی نیز برای حفاری استفاده می شود که عامل چرخش دارد.

-حفاری خشک: نوعی روش حفاری است که جهت انتقال قطعات خرد شده سنگ از هوا فشرده استفاده می شود.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۲)”]

-۱ تاریخچه مختصری از گل حفاری

گل حفاری تاریخچه های طولانی و گوناگونی از گذشته های دور دارد ولی بطور اجمالی در آغاز چینی ها فهمیدند که گل دارای دو کاربرد مهم می باشد.

۱-آنچه را که در سازند وجود دارد نرم میکند

۲-همچنین عقیده داشتند که گل حفاری به بالا آوردن کنده ها از ته چاه کمک          شایانی میکند.

به جز چند چاهی که توسط چینی ها حفاری شده (در قرن هیجدهم)چند چاهی نیز در امتداد سنگها بوسیله دست با عمق های کم حفر شده که اولین آنها در سال ۱۸۰۶ تا ۱۸۰۸ بوسیله دو برادر بنامهای دیوید ژوزف رافنر بود که برای آب نمک حفر گردید .در همین رابطه در سال ۱۸۲۹ به هنگامی که حفاری برای آب نمک در یکی از ایالتهای امریکا ادامه داشت یک باره بجای آب نمک به مقدار ۱۰۰۰ بشکه در روز نفت از چاه            بیرون جهید.

در سیستم هایی که تا سال ۱۸۴۶ و حتی بعد از آن که برای استخراج نفت از آبهای جاری استفاده می شد هنوز کسی از خواص گل حفاری اطلاع نداشت.

در سال ۱۸۹۰ مردی بنام چاپ من اشاره ای به این موضوع نمود که جریانی از آب و مقداری از مواد پلاستیکی میتوانند شکلی بدیواره چاه داده و این آغاز مهندسی مدرن در تاریخ گل حفاری بود.

چاپ من بعدا بیکی دیگر از کاربردهای حفاری دست یافت وآن عبارت بود از:

اینکه می توان از هرز روی آب در لایه های سازند جلوگیری نمود.همچنین پشتکار چاپ من به این نتیجه رسید که از مواد دیگری جهت اندودکرون دیواره چاه میتوان استفاده کرد.چاپ من همچنین این موضوع را که خاک رس پوست گندم ،حبوبات ،سیمان و مواد مشابه را می توان بکار گرفت آگاهی داد.در سال ۱۸۸۹ یک پیمانکار چاه های آبی بنام(آندرو)از اهالی امریکا متذکر شد که گل های خمیره ای می توانند جهت دیواره سازی جداره های حفره بکار گرفته شوند.در همین سال شخصی بنام جان باکینگ هام یادآور شد که بجای آب می توان از مواد چرب و نرم استفاده کرد.این مرد همچنین درباره بکارگیری گل های روغنی گزارشی ارائه داد.در اکتبر سال ۱۹۰۰ کرت هامیل یادآور شد وقتی که سیال حفاری بوسیله خاک رس خمیره ای تر گردد کمک شایان توجهی به دیواره سازی جداره حفره خواهد داد.

ظاهرا در ان عصر سیال حفاری علی رغم اهمیت و ضرورتش نتوانسته بود توجه ویژه ای را جلب نماید خواص فیزیکی سیال نیز آنقدر مطلوب نبود که سزاوار ثبت شدن باشد و بهمین دلیل است که ردپایی از آنها بجای نمانده است.

می توانیم چنین فرض کنیم که گل ساخته شده توسط جامدات چاه یا خیلی سنگین بود و یا گرانروی زیادی داشت و تنها از آب برای رقیق کردن آن استفاده میگردید اگر گرانروی گل کاهش کی یافت یا از درون مخازن ذخیره به سیستم گل جدید افزوده میشد و یا حفاری با همان گل رقیق ادامه می یافت ،اگر وزن گل اندک بودچاه فوران می کرد و اگر هرز روی گل زیاد می بود یا اندود گل تشکیل و لوله های حفاری راگیر می انداخت و یا ریزش دیواره چاه باعث گیرکردن لوله ها می گشت هیچ نوع مواد افزودنی موثری برای کنترل خاص فیزیکی گل وجود نداشت و هر گل سازی شامل تعدیل گل توسط آب بود.

۱۳سال بعد از ظهور نخستین گل حفاری لوکاس در سال۱۹۰۱ در اسپندل تاپ برای مباحثه در مورد سیالات حفاری و مطرح کردن آن بعنوان یک ضرورت در صنعت حفاری حضور پیدا کرد این مسئله در سال۱۹۱۴ از تحقیقات وسیعی توسط پولاردوهگبورگ کشف گردید که از گل فوق العاده غلیظی برای حفاری توسط دکل های ضربه ای در ایالت اوکلاهما استفاده می شده است. آنها اظهار کردند که استفاده از آب و گل رس سنگین و غلیظ پدیده جدیدی در صنعت حفاری نیست. و سالها درحفاری دورانی حضور داشته است و اولین چاه موفقی که در منطقه بیومونت در ایالت تگزاس حفر گردید با استفاده از این گل صورت گرفت اما تا سال۱۹۱۳ که چاه ها توسط دکل های ضربه ای و بصورت خشک و بدون استفاده ازگل صورت می گرفت رسما مطرح نگردید.

اشکال پولاردوهگبورگ توسعه روشی برای بهبود کیفیت حفاری با روش ضربه ای و به منظور جلوگیری از ضایعات اضافی گاز که بهنگام حفاری چاههای گازی با روش       ضربه ای صورت می گرفته بود در این روش تنها مقدار کمی سیال بدرون چاه فرستاده می شد. آنها توصیه کردند که برای جلوگیری از فوران چاه را به منظور کنترل فشارهایدرواستاتیک از گل خاک رسی غلیط انباشته کنند. ترکیب و خواص سیالات خاک رسی توسط آنها عرضه و احتمالا درآن زمان در روش حفاری دورانی نتایج مطلوبی ارائه دادند.

 آنها سیال خاک رسی را چنین تعریف کردند: مخلوطی از آب با هر نوع خاک رس که درآب بمدت زیادی معلق خواهد ماند. خاک رس چسبناک و با دانه های ریز را که گامبو می نامیدند برای ساخت گل بسیار مطلوب بود. استفاده از ماسه و بریده سنگهای خاک رستی برای ساخت گل، علیرغم مطلوب بودن ترکیبات رس چسبناک نامطلوب دیده شد نسبت خاک رس حدود۲۰ درصد وزن آب توصیه شد.

لوئیس و مک مورای در سال۱۹۱۶ که در زمینه همین اشکال به فعالیت مشغول بودند تعریف جامع تری را در مورد گل خاک رسی ارائه دادند: مخلوطی از آب با هر نوع نوع خاک رس که در آب بمدت زیاد معلق باقی مانده و فاقد هر نوع ماسه و ذرات آهک و یا مواد مشابه باشد. آنها توصیه کردند که وزن گل باید دارای وزن مخصوصی بین۰۵/۱ و۱۵/۱ (۷۵/۸ تا۵۸/۹ پاوند در گالن) باشد. بعدها کارگردانهای دستگاهای حفاری متوجه شدند که سیالاتی به غلظت آب اثرات زیان باری بر بعضی طبقات دارند.

کل مطلوب به کلی گفته می شد که به اندازه کافی غلیظ باشد که بتواند منافذ طبقات و ماسه را طوری مسدود نماید که سیال نتواند به درون آنها نفوذ نماید، گل مطلوب گلی بود که توانایی انسداد منافذ ماسه، جلوگیری از ریزش دیواره چاه و کنترل فشارهای گاز را داراباشد.

 این اطلاعات مبسوط در مورد گل حفاری دورانی و ضربه ای تا سال۱۹۱۶ است. تاریخ جدید حفاری یعنی زمانی که تلاش برای کنترل خواص گل با استفاده از مواد افزودنی طراحی سال۱۹۲۱ آغاز گردید.

تراود در سال۱۹۲۱ درتلاش بود که وسیله ای بیابد که گل را آنقدر سنگین نماید که با کنترل فشار گاز جلوگیری نماید. چندین فوران شدید و آتش سوزیهای مهلک بهنگام حفاری با گل سبک و گاز اتفاق افتاده بود. استراود متوجه شد که نمونه های برگشتی گل در مخازن در مناطق گازی وزنی۵/۱۰ تا۱۱ پوند در گالن داشته و بسیار چسبناک هستند بطوریکه بحدی می رسیدند که قابل دیدن نبودند. این نوع گل در اثر این اتفاقات فوران می کرد.

در آزمایشگاه کشف گردید که ذرات ریزاکسیدآهن علاوه بر سنگین کردن وزن گل(۱۵ تا۱۸ پوند)براحتی قابل تلمبه شدن بودند. این مواد برای استفاده در صنعت توصیه شد ومقدار زیادی از آن  در منطقه گازی آرکاتراس جنوبی ولویزیانای شمالی بکارگرفته شد و نتایج خوبی هم داشت.

استفاده از اکسیدآهن بچند دلیل مورد اعتراض کارگردانان حفاری قرار گرفت که در بین این دلایل،ایجاد لکه برپوست توسط این ماده جالب توجه بود. در سال۱۹۲۲ باریت را تحت آزمایش مطلوب تراز اکسیدآهن برای سنگین کردن گل تشخیص داد. استراود در ضمن این واقعیت را که زیاد بودن اکسیدآهن و سولفات باریم باعث ته نشینی و ایجاد اشکالی در کنترل گل می شود را نیز بیان کرد.

بطور کلی می توان تاریخچه گل حفاری را در۶ مرحله خلاصه تشریح کرد:

مرحله اول: از سال۱۹۱۴ تا۱۹۲۰

برداشت های عمومی درباره گل: بدین معنی که هرکس از راه می رسد یک نظر و پیشنهاد می داد.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۳)”]

الف-فازجامدات فعال:Reactive  Solids  Phase

فاز جامدات فعال گل های حفاری آبی مرکب از رس های تجارتی، رسهای طبیعی، رس های محلی، و رس های محلی ویژه می باشد،رس های تجارتی،رس هایی هستند که عامدا توسط گل شناس به آب افزوده می شوند معمولا قبل از شروع حفاری و در مخازن گل این کار صورت می گیرد. این رس ها به دو دلیل به آب اضافه می کنند.

اول آنکه رس به آب گرانروی می دهد و توانایی آن را در حمل کنده های حفاری   بالا می برد.

دوم آنکه رس ها می توانند دیواره چاه را با یک لایه غیرقابل نفوذ اندود کند و به این ترتیب مانع نفوذ گل و یا صافاب آن به داخل سازندهای نفوذ پذیر شوند.

رس تجارتی عمده ای که در ساختن گل های حفاری بکار می رود، بنتونایت نام دارد که عمدتا از یک کانی رسی بنام مونت موریلونایتMontmorillonite درست شده است.مونت موریلونایت نخستین بار در مونت موریلون فرانسه کشف شد و بهمین دلیل هم اسم آن را مونت موریلونایت گذاشته اند. بنتونایت را جهت افزایش گرانروی و نیروی استحکام ژلاتینی ونیز کنترل هرز روی آب به گل می زنند که در آینده بطور کامل از آب صحبت بمیان خواهیم آورد.

علاوه بررسی های تجارتی، رس های دیگری هم درحین عملیات حفاری وارد گل حفاری می شوند که عبارتند از:

۱-رس های محلیNative Clays:

رس هایی هستند که معمولا از معادن سطحی نزدیک دکل حفاری استخراج می شوند، این رس ها از نظر فعل و انفعالات شیمیایی تقریبا خنثی بوده و بیشتر شبیه مواد وزن افزا هستند تا شبیه رس ها بهمین دلیل در گذشته به منظور بالا بردن اندک وزن گل، به گل زده می شدند.

۲-رس های محلی ویژهSpecial  Native  Clays :

رس های تبلور پذیری هستند که در برخی از سازندهای زمین وجود دارند و ضمن حفاری ناخواسته وارد گل می شوند و در فاز مایع آن پراکنده و معلق می شوند و خواص فیزیکی گل را خراب می کنند مانند کائولینیت، ایلیت کنترل خواص گل های حفاری آبی تا حدود زیادی بستگی به کنترل خواص رس های آن دارد.

 رس ها در آب های شیرین از خود آثار بسیار مهمی بروز می دهند زیرا این مواد را اینگونه آبها فعالیت شیمیایی شان شدیداست، در حالیکه در آبهای شور یا آهکی و یا در گل های نفتی، چون رس ها دارای فعالیت شیمیایی اندک هستند و دانه های آنها محسوسا متبلور نمی شوند. لاجرم بسیاری از مسائل کنترل خواص گل نیز ساده می گردد.

ب-فاز جامدات غیرفعال:Inert Solids Phase

جامدات غیرفعال از نظر شیمیایی خنثی و بی اثر هستند و درگل معلق می مانند. این جامدات ممکن است توسط گل شناس به گل افزوده شده باشند(مثل مواد وزن افزا) و یا ممکن است خود ضمن حفاری بطور ناخواسته وارد گل شده باشند( مثل شن، سنگ  آهک، دولومایت)

دولومایت یا کربنات مضاعف کلسیم و منیزیم بفرمول شیمیاییCo3ca,Co3mg است.

۲-۳ کاربرد و وظایف گل حفاریFunctions of  drilling  mud:

سیستم گل حفاری در عملیات حفاری سهم بسزایی ایفا می کند و می توان آن را مانند دستگاه گردش خون در بدن انسان تشبیه کرد زیرا با نبودن این مایع نمی توان حفاری نمود، در بدو پیدایش حفاری دوار وظیفه گل های حفاری عمدتا انتقال کنده های حفاری از ته چاه به سطح زمین بود. لیکن با توسعه این صنعت، گل های حفاری نیز توسعه یافتند و از شکل ابتدایی خود بیرون آمدند و بهمین میزان هم وظایف آنها بیشتر و سنگین تر شد، امروزه یک گل حفاری خوب باید بتواند دست کم ده وظیفه را یکجا انجام دهد که عبارتند از:

۱-تمیزکردن ته چاه و انتقال کنده های حفاری به سطح زمین

۲-خنک کردن مته و لوله های حفاری

۳-روان کردن مته و لوله های حفاری

۴-اندود کردن دیواره چاه و جلوگیری از ریزش آن

۵-کنترل فشارهای زیرزمینی

۶-معلق نگهداشتن کنده ها ومواد وزن افزای گل بهنگام خاموشی پمپها

۷-ترخیص شن وکنده های حفاری بروی الک لرزان

۸-تحمل بخشی از وزن لوله های حفاری  لوله های وزنه و لوله های جداری

۹-بحداقل رسانیدن ضایعات وارد بر سازندهای مجاور چاه و ارائه حداکثر اطلاعات پیرامون آنها

۱۰-انتقال توان هایدرولیک پمپ ها به مته

حال به شرح تک تک وظایف گل حفاری می پردازیم:

۱-تمیز کردن ته چاه و انتقال کنده های حفاری به سطح زمین:

تمیز کردن ته چاه از کنده های حفاری هنوز هم یکی از مهمترین وظایف گلهای حفاری بشمار می آید. گل وقتی که از جت های مته بیرون می آید، بواسطه فوران شدیدی که دارد، سبب تمیزی کف چاه و لبه های مته شده و به این ترتیب هم طول عمر مته را بیشتر می کند و هم سرعت و بازدهی حفاری را افزایش می دهد. گل همچنانکه در فضای حلقوی بالا می آید(annulus) کنده های حفاری را با خود حمل کرده و آنها را از ته چاه به سطح زمین می رساند، کنده ها همزمان که به سوی سطح زمین در حرکت هستند، تحت تاثیر نیروی جاذبه زمین نیز هستند و به همین دلیل پیوسته تمایل به سقوط و بازگشت مجدد به تا چاه را دارند. اگر سرعت صعود گل در فضای حلقوی بیش از سرعت سقوط کنده ها باشد در این صورت می توان انتظار داشت که کنده ها به سطح زمین برسند. سرعت سقوط کنده ها  وذرات جامد گل از یکسو بستگی به شکل هندسی و وزن مخصوص آنها و از سوی دیگر بستگی به گرانروی، خاصیت بندش مولکولی، وزن و سرعت گل درannulus دارد.توانایی گل در تمیز نگاه داشتن ته چاه و انتقال کنده های حفاری به سطح زمین بستگی بعوامل متعددی دارد مهمترین این عوامل عبارتند از:

سرعت گل درannulus، وزن گل، گرانروی گل.

۲-خنک کردن مته و لوله های حفاری:

در محل مته و نیز در نقاطی از چاه که لوله های حفاری با سازندها(و یا بالوله های جداری) تماس دارند، در اثر نیروی اصطکاک گرمای فوق العاده زیادی تولید می شود. اگر این گرما سریعا منتقل شود، مته می سوزد و لوله های حفاری در محل تماسشان با سازنده ها در اثر فرسایش شدید سوراخ می شوند. چون سازندها نمی توانند این همه گرما را در خود هدایت کرده و بجای دیگری دور از مته و لوله های حفاری منتقل کنند، این وظیفه را گل بعهده می گیرد. گل همین طور که درچاه گردش می کند، حرارت های تولید شده در نقاط اصطکاک را جذب فاز  مایع( آب) خود کرده و وقتی که به سطح زمین می رسد، آنها را در هوا رها می کند به این ترتیب خود دوباره سرد شده و آماده رفتن بداخل چاه می شود.

۳-روان کردن مته و لوله های حفاری:

گل حفاری تا اندازه ای سبب روان شدن مته و لوله های حفاری درچاه نیز می شود.رسی که در بیشتر گل های حفاری آبی مصرف می شود علاوه بر سایر وظایفش بعنوان یکlubricant یا روان کننده نیز عمل می کند. آغشتن گل های حفاری به نفت یا مواد روان کننده دیگر خاصیت روان کنندگی(lubricity) آنها را افزایش می دهد و سبب کاهش گشتاور پیچشی(torque) روی مته و لوله های حفاری، افزایش عمر مته و کاهش فشار پمپ های گل می شود، با این همه اگر وزن روی مته بیش از اندازه زیاد باشد حتی بهترین گل های آغشته به نفت هم نمی تواند جلو فرسایش و خراب شدن یاتاقانbearings های مته را بگیرند در چنین شرایطی کاربرد روان کننده های فشار قوی(extreme pressure lubricants) می تواند در رفع مشکل موثر باشد.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][/tabgroup]

[tabgroup][tab title=”قسمت هایی از متن (۴)”]

۱۰-انتقال توان هایدرولیک پمپ ها به مته:

گل حفاری محیط پیوسته ای است که توان تولید شده در پمپ ها را به نوک مته منتقل می کند و ضمن این کار، بخشی از این توان را بصورت حرارت در قسمتهای مختلف مسیر حرکت خود از دست می دهد(توان غیرمفید) بنابراین همه توان تولید شده در پمپ ها به سرمته نمی رسد. بلکه فقط قسمتی از آن بنام توان مفید به مته رسیده و درآنجا مصرف می شود. در هنگام برنامه ریزی یک گل حفاری به هایدرولیک آن باید توجه کافی نمود این به این معنی است که سرعت گردش گل و خواص فیزیکی آن را و همچنین نوع ذرات جامد معلق در گل و درصد آنها را طوری باید درنظر گرفت که از کل توان پمپ ها فقط اندکی بصورت گرما تلف شود و بیشتر آن در مته و برای تمیز کردن ته چاه مصرف شود.

کاربردهای گل حفاری زمانی کیفیت بالایی را دارا می باشند که مرتب خواص گل بوسیله آزمایشات استاندارد کنترل شود. خواص مختلفی از قبیل(Weight)، گرانرویViscosity قدرت ژله سازیGel strength، مقدار صافاب گلFluid loss، مقدار مواد فرسایش کننده مثل شن و ماسهabrasive agent،ph و غیره شاخص برای تعیین کارآیی گل هستند.

علاوه بر تعیین خواص فوق در گل، ازمایشات شیمیایی متعددی نیز بر روی گل و صافاب صورت می گیرد تا خواص کنترل شده و مقدار زیانه های موجود درگل معین شوند. این آزمایشات عبارتند ازph، الکالی نیتی، تعیین مقدار آهک، مقدار نمک، تعیین درجه سختی ، و…. که آزمایشPH و الگالی نیتی در فصول آینده جزو مباحث ما می باشند.

۲-۴ خواص گل حفاری و نحوه اندازه گیری آنها

در این بخش سعی خواهد شد که به برخی از خواص گل حفاری که در عملکرد آن موثرترند اشاره و نحوه اندازه گیری آنها بحث شود این خواص عبارتند از:

۱)وزن مخصوص                        ۲)گرانروی گل

-وزن مخصوص گل حفاری

وزن مخصوص گل حفاری اهمیت ویژه ای در حفاری دارد زیرا با ایچاد فشار هیدروستاتیکی در عمق می تواند مانع از مشکلاتی که ناشی از فشار هیدروستاتیکی طبقات است بشود در صنعت حفاری معمولا وزن مخصوص گل را برحسب پوند برگالن مشخص می کنند و به دلیل سهولت در تبدیل واحد گالن به بشکه است که معمولا از آن بشکه به عنوان واحد حجم برای مخازن گل استفاده می شود(مخازن گل حفاری بین۳۰۰ تا۷۰۰ بشکه متغیر است).

-گرانروی

گرانروی عبارت است از مقاومتی که مایه جهت به جریان افتادن در مقابل نیرو از خود نشان می دهد و آن را باu نشان می دهند و واحد آن نیز به طور معمول بر حسب سنتی پوئز(یکصدم پوئز) می باشد و از رابطه ذیل بدست می آید.

که در رابطه فوق= تنش برشی که موجب به جریان افتادن(حرکت) مایع می گردد و واحد آن در سیستمC,G.S دین بر سانتی متر مربع و=dv تغییرات سرعت و واحد آن

سانتی متر بر ثانیه و=y ارتفاع یا ضخامت سیال و واحد آن نیز برحسب سانتی متر است و لذا واحد گرانروی در سیستمC.G.S دین- ثانیه بر سانتی متر مربع یا(پوئز) می باشد. گرانروی آب در حرارت اطاق(۲۵) و فشار اتمسفر یکصدم پوئز یا یک سنتی پوئز است(سنتی پوئز واحد مورد استفاده برای گرانروی است).

-تقسیم بندی سیالات براساس گرانروی

به طور کلی سیالات با توجه به خاصیت سیالی شان به دو گروه تقسیم بندی می شوند.

۱)سیالاتی که گرانروی آنها در حرارت و فشار مشخص ثابت می ماند مانند آب، روغن موتور، گلیسیرین و نفت(نفت چراغ) به این گروه. چون از قانون نیوتن تبعیت می کنند سیالات نیوتنی و گاهی به آنها سیالات واقعی(حقیقی) نیز می گویند. برای این نوع سیالات فشار بسیار کم(F/A) لازم است تا به جریان درآیند.

۲) دومین گروه از سیالات، سیالاتی هستند که در حرارت و فشار معین گرانروی آنها ثبات نیست و مقدار آن به عوامل دیگری نیز بستگی دارد و چون این گروه از سیالات از قانون نیوتن تبعیت نمی کنند لذا آنها را سیالات غیرنیوتنی می نامند. در این گروه از سیالات بین فشاری که موجب به حرکت درآمدن سیال می شود و سرعت حرکت سیال رابطه خطی مستقیم وجود ندارد و به صورت منحنی است آن گروه از سیالات که خاصیت ضخیم شدن یا ساختمان ژله ای در حال سکون پیدا می کنند را نیز جزء مایعات غیرنیوتنی از نوع تیکسوتروپیک می مامند.

گرانروی پلاستیکی شامل سیالاتی می شود که بین فشار موجب حرکت مایع(F/A) و نسبت          (در شکل فوق              تغییرات سرعت را نشان می دهد) رابطه خطی مستقیم وجود دارد با این تفاوت که خط از مرکز نمی گذرد بلکه برای به حرکت درآوردن مایع به فشار اولیه احتیاج است که آن را تنش تسلیم می نامند و چون یکی از اولین کسانی که رابطه مزبور را برای چنین مایعاتی(پلاستیکی) در مورد لوله های کاپیلاری(کم قطر) ارائه داده است تی. سی بینگهام است لذا این گونه سیالات را به نام سیالات پلاستیکی بینگهام می نامند. شکل۲-۱۳ ارتباط بین فشار موجب حرکت مایع و تغییرات سرعت برای سیالات نیوتنی و غیرنیوتنی را نشان می دهد.

-روشهای اندازه گیری گرانروی گل حفاری

روشهای اندازه گیری گرانروی گل به سه گروه تقسیم می شوند که عبارتند از:

الف)قیمت مارش

دراین روش باید گل حفاری مورد آزمایش را کاملا به هم زده و در داخل قیف با ظرفیت۱۵۰۰ سانتی مترمکعب ریخت. باید توجه کرد که قبل از ریختن گل حفاری به داخل قیف سمت باریکه قیف توسط انگشت مسدود گردد. سپس با ثبات زمان اجازه داده شود که حدود۳/۲ از این گل حفاری(در عمل۹۶۴ سانتی متر مکعب) از قسمت باریکه خارج گردد. مدت زمانی(برحسب ثانیه) که لازم تا۹۶۴ سانتی متر مکعب از گل حفاری از قیف خارج شود را یادداشت می کنیم. این زمان یادداشت شده گرانروی گل حفاری برحسب ثانیه خواهد بود( لازم به توضیح است که گرانروی آب با روش قیف مارش۲۶ ثانیه است، لذا قبل از آزمایش انواع دیگر گل حفاری، می توان قیف مزبور یا مورد استفاده برای آزمایش را با آب تنظیم کرد) در مورد گلهای حفاری که اساس ترکیب آنها را هیدروکربنهای نفتی تشکیل می دهند زمان لازم برای تخلیه۵۰۰ سانتی متر مکعب از قیف را ثبت می کنند وبا گرانروی آب۲۶ ثانیه مقایسه می کنند.

ب)گرانروی سنج استورمر

یکی دیگر از روشهای اندازه گیری گرانروی گل حفاری روش استورمر است که کاربرد بیشتری نسبت به قیف مارش نیز دارد شکل تصاویر الف و ب دو نمونه از گرانروی سنج استورمر را نشان می دهد. این نوع گرانروی سنج چنانچه از تصاویر الف و ب نیز پیدا است عمدتا از دو ظرف استوانه ای شکل با اندازه های مختلف تشکیل شده است که ظرف بزرگتر ثابت بوده و ظرف استوانه ای کوچکتر متحرک و در داخل ظرف استوانه ای بزرگتر که حاوی گل حفاری مورد آزمایش است قرار دارد. با دوران ظرف استوانه کوچک، مایع(گل حفاری) بین دو ظرف تحت تاثیر نیروی مماس قرار می گیرد و مقدار گشت آور که در اثر دوران ظرف استوانه ای متحرک(کوچک) به ظرف استوانه ای ثابت منتقل می شود به گرانروی مایع بین دو ظرف بستگی دارد. مطابق قرار داد استاندارد مقدار نیرویی که لازم است تا ظرف استوانه ای کوچک۶۰۰ دور در دقیقه دوران نماید را از صفحه نیروسنج خوانده و سپس با استفاده از نمودار مخصوص مقدار گرانروی پلاستیکی گل را که متناسب با مقدار نیروی خوانده شده از صفحه نیروسنج است تعیین می کنند. شکل۲-۱۵ نحوه تبدیل نیرو به گرانروی پلاستیکی را نشان می دهد.

مثال: فرض می شود که گل حفاری خاصی بین ظرف درونی یا دورانی و ظرف استوانه ای بیرونی جهت اندازه  گیری گرانروی قرار داده شده است اگر مقدار۲۱۰ گرم نیرو لازم باشد تا ظرف درونی۶۰۰ دور در دقیقه دوران کند.گرانروی گل حفاری بر حسب سنتی پوئز چقدر است؟

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۵)”]

-سنگ آهک:LIMESTON  POWEDER

نام دیگر آن لایمستون یا کربنات کلسیمCo3Ca است این ماده همانند باریت در آب نامحلول و برای بالا بردن وزن گل های روغنی(۱۰۰PCF) از آن استفاده می شود. سنگ آهک در اسید کلریدریک بخوبی حل می شود و بهمین خاطر است که بهنگام حفاری در طبقه آسماری از آن بعنوان افزایش دهنده وزن گل استفاده می شود تا پس از پایان عملیات حفاری بتوان اسید مزبور تمام ذرات سنگ آهن که احتمال می رود خلل و فرج طبقات نفت خیر آسماری را پر سازد حل می شوند و راه خروج نفت را آسان تر               ی سازد( درصورتیکه باریت در اسید کلریدریک حل نمی شود). البته نوع دیگر آن که بصورت دانه دانه است فقط برای پر کردن ترک خوردگی طبقات از آن استفاده می شود و به آن سنگ آهک دانه ای می گویند.(LIMSTON CHIPS)

میزان مصرف بسته به نیاز عملیات حفاری می باشد وزن مخصوص آن۷/۲ می باشد.

کربنات کلسیم در کیسه هایLb110 به بازار عرضه می شود.

قیمت یک تن کربنات کلسیم پودر در حدود۸۹۰۰ ریال و قیمت یک کیسه کربنات کلسیمChips در حدود۱۹۵۸ ریال می باشد.

۳-فروبار:FER-O-BAR

نوعی اکسید سه ظرفیتی آهن است با فرمول شیمیاییFe2O5 وزن مخصوص آن۷/۴          می باشد ماده ایست برنگ قرمز آلبالویی و مخلوطی از هماتیت(Fe2O5) با سیلیکات های غیرقابل متورم شدن ساخته شده است. ذرات آن گرد و مدور است و همانند باریت از آن بعنوان افزایش دهنده وزن استفاده می شود. فروبار ضمن اضافه شدن بگل گرانروی کمتری در مقایسه با باریت ایجاد می کند باید دانست علت این امر آن است که ذرات فروبار کشش سطحی کمتری نسبت به باریت دارند و آب کمتری بخود می گیرند(کمتر خیس می شوند) ولی باریت این خاصیت را بیشتر داراست و آب بیشتری بخود می گیرد و آب موجود در محیط را کم کرده و گرانروی را بالا می برد. به هنگام حفاری در طبقات گچساران بعلت بالا بودن وزن گل(PCF160) همراه با باریت مصرف می شود تا گرانروی گل پائین بیاید.

ترکیب فروبار عبارت است از۸۵ درصد هماتیت۱۵+ درصدسیلیکاتهای آلومینیم، روب وسرب می باشد. فروبار یک ماده غیرفعال بحساب می آید زیرا قادر نیست با هیچ ماده شیمیایی دیگری ترکیب شود ولی در مواقعی فعال می شود که در محیط. گازهایی مثل هیدورژن سولفوره یا سولفور وجود داشته که فعل و انفعال زیر اتفاق می افتد.

Fe2O3+3H2S    Fe2S3+3H2O

هر تن فروبار حدود۱۹۴۰۰ ریال قیمت دارد.

مقایسه باریت وفروبار

باریت  فروبار

محصول معدنی          محصول صنعتی

وزن مخصوص۲/۴      وزن مخصوص۷/۴

ذرات آن بشقابی        ذرات آن مدور

از سولفات باریم ساخته شده   از هماتیت و سیلیکاتها ساخته شده

۴-گالنا:

نام شیمیایی گالنا سولفور سربSPb است. درگل حفاری برای ازدیاد وزن بکار می رود وزن مخصوص آن۸/۶ می باشد. حداکثر وزنی که می تواند از این نوع ماده داشت در حدودPCE240 است.

نمک طعام:SALT

نمک طعام با کلرور سدیم(CLNa) برای افزایش وزن آب معمولی ازPCF4/62 بهPCF75 از آن استفاده می شود.

در طبیعت موجود می باشد و بصورت پودر و فلس های سفید و خاکستری ببازار عرضه می شود. علت استفاده از نمک طعام درگل ها(بخصوص گل های آبی) وجود نمک در طبقات زمین است زیرا بهنگام حفاری در چنین طبقاتی اگر گل مورد استفاده محتوی نمک نباشد. نمک طبقات در گل حل شده و احتمال ریزش طبقات بدرون سوراخ چاه صد درصد خواهد بود پس باید توجه داشت که در موقع حفاری در لانه های نمکی و لایه های شیلی باید باید مقدار نمک را به حد اشباع رسانده تا هیچگونه نگرانی نداشته باشد.

نمک طعام در سیمانکاری چاه نیز مصرف می شود که در سیمانهای با وزن سنگین  بعنوان اشباع کننده و در سیمانهای با وزن سبک بعنوان تسریع کننده زمان بندش از آن          استفاده می شود.

میزان مصرف برای بدست آوردن شوراب سیر برای هر بشکه آب حدود۱۵۲ پاوند نمک لازم است. قیمت هر تن نمک طعام۹۱۰۰ ریال می باشد.

های دنس: :HIDENSE

اکسید سه ظرفیتی آهن بفرمول XFe2O3,YH2Oبنام هماتایت(Hematite) که نوع زرد متمایل به قهوه ای آن لیمونایتLimonite نی زخوانده می شود اکسید فریک متبلور است این ماده شیمیایی برای بالا بردن وزن مخلوط های سیمان و آب موقعی که باید وزن بالا باشدبکار می رود وزن مخصوص آن حدود۸/۴-۷/۴ است.

هر کیسه۱۱۰ پوندی هایدنس۲۱۰۰ ریال قیمت دارد.

کلرور کلسیم:

فرمول شیمیایی آنCL2Ca است و بصورت فلس های سفید یا خاکستری و گاهی بصورت دانه دانه یافت می شود. وزن را تاPCE95 می تواند بالا برد این ماده شدیدا جاذب الرطوبه است و نباید آن را در معرض هوای آزاد قرار داد موارد استفاده کلرور کلسیم بشرح زیر است:

۱-در گل های روغنی به منظور جلوگیری از ریزش مارل و شیل موجود در طبقات زمین بدرون چاه استفاده می شود.

۲-در گل های بدون مواد جامد از آن استفاده می شود.

۳-در سیمان بعنوان کاهش دهنده زمان بندش از آن استفاده می شود.

مقدار مصرف بستگی به میزان نیاز می باشد(درجه اشباع)

هر کیسه کلرورکلسیم۱۱۰ پوندی۵/۷۳۳ ریال قیمت دارد.

۳-۲ مواد گرانروی زا::HIGH  VISCO  C.M,C

کربواکسی متیل سلولز: پودری است سفیدرنگ و قابل حل درآب از این مواد بخاطر ازدیاد گرانروی در گل و کنترل عصاره گل مورد استفاده قرار می گیرد در گل های آب پایه کارآیی خوبی دارد و در گل های نمکی کارآیی چندانی ندارد.

میزان مصرف۱ تا۳ پوند در بشکه

قیمت هر کیسه۵۵ پوندیCMC H.V معادل۴/۸۱۵۹ ریال است.

LOW  VISCO  CMC:

مشخصات آن مانندCMC  HV است با این تفاوت که در گل های نمکی روی عصاره گل کاربرد خوبی را داراست و تاof 275 مقاوم است و از آن به بعد تخمیر می شود.

میزان مصرف۴ تا۶ پوند در بشکه

قیمت هر کیسه۵۵ پوندی آن۲۶۹۴ ریال می باشد.

بنتونایت:

افزاینده گرانروی در آب شیرین- کاهنده عصاره- جذب آب

میزان مصرف۱۵ تا۲۵ پوند در بشکه

قیمت هر کیسه۵۵ پوندی معادل۴۰۰ ریال است.

Xc-polymer

افزاینده گرانروی در گل های آبی کلسیم دار

میزان مصرف۵/۰ تا۲ پوند در بشکه

قیمت هر کیسه۵۵ پوندی معادل۱۱۰۳۵ ریال قیمت دارد.

Xc 100 polymer

افزاینده گرانروی و اشباع کننده شیل

میزان مصرف۵/۰ تا۲ پوند در بشکه

قیمت هر کیسه ۵۵ پوندی معادل۱۱۰۳۵ ریال قیمت دارد.

CELTON جلتون:

افزاینده گرانروی در گل پایه روغنی انیورمول

میزان مصرف۱ تا۲ پوند در بشکه

قیمت هر کیسه۵۵ پوندی آن۳۴۹۰ ریال قیمت دارد.

VG-69

افزاینده گرانروی و زیاد کننده قدرت تحمل ذرات در گل روغنی اوایل فیز

میزان مصرف۵/۰ تا۲ پوند در بشکه

قیمت هر کیسه۵۰ پاوندی آن معادل۳۶۳۲ ریال قیمت دارد.

۳-۳ مواد کنترل کننده صافاب گل:

۱-استارچ:STARCH

استارچ ماده ایست سفید رنگ وپودری شکل که جهت کنترل عصاره گل از آن در گل های اشباع از نمک مورد استفاده قرار می گیرد. فرمول شیمیایی آنC11H22O11 می باشد استارچ درجه حرارتof225 را می تواند تحمل کند بعد ا زاین درجه حرارت تخمیر         می شود و خواص خود را از دست می دهد.

میزان مصرف۸ تا۱۰ پوند در بشکه

قیمت هر کیسه۵۵ پوندی آن۱۱۲۱ ریال می باشد.

بنتونایت وCMC LV بعنوان کنترل کننده صافات گل بکار می رود.

DV-22

این ماده در برابر حرارت بسیار مقاوم است و برای کنترل عصاره مورد استفاده قرار می گیرد در کیسه های۵۵ پوندی ببازار عرضه می شود.میزان مصرف۲ تا۱۰ پوند در بشکه است. درگل های روغنی استفاده می شود.

۳-۴  مواد کنترل کنندهPH

کاستیک سودا:

نام دیگر آن سود سوزآور است این ماده در آب به آسانی حل می شود و بوسیله آن می توانPH گل را تا۱۴ کنترل نمود. بصورت پودر- فلس و دانه های ساچمه ای در بشکه های مخصوص وجود دارند در موقع مصرف این ماده باید ایمنی کامل رعایت شود جدول صفحه بعد نشان دهنده مقدار مصرفی سودسوزآور و چگونگی افزایشPH در یک گلی که۵/۷=PH باشد.

PH     سود سوزآور پوند درهر بشکه

۵/۸-۸

۹-۵/۸

۱۰-۵/۹

۵/۱۰-۱۰      

۵/۱۱-۱۱                     

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۶)”]

۴-۵ اندازه گیریPH یا غلظت یون هیدروژن گل:

میزانalkalinity,acidity گل های حفاری از روی غلظت یون هیدروژن آنها که معمولا بوسیلهPH بیان می شود معلوم می گردد.

PH یک محلول کاملا خنثی برابر هفت است.PH محلول هایی قلیایی از۷ شروع می شود و به۱۴ می رسد وهرچه قلیائیتalkalinity محلول زیادتر باشدPH آن هم بیشتر است.

PH محلول های اسیدی از هفت شروع و به صفر می سد و هرچه کهacidity(حالت اسیدی) محلول زیادتر باشدPH آن کمتر است. با اندازه گیریPH گل، می توان پی برد که آیا گل احتیاجی به کنترل شیمیایی دارد یا نه.

مضافا اینکه اندازه گیریPH گل، وجود زیانه هایی از قبیلCement  و سولفات کلسیم آبدارgypsum و غیره را نشان می دهد.PH مناسب برای یک گل حفاری بستگی به نوع آن گل دارد.

برای اندازه گیریPH گل های حفاری دو روش مرسوم است:

الف- روش رنگ سنجی اصلاح شدهModified colorimetric method

در این روش از نوارهای کاغذی ویژه ای بنام(Phydrion paper) استفاده می شود. این نوارهای کاغذی آغشته به مواد رنگی مخصوصی هستند که چون در محیط مرطوبی قرار گیرند، برحسبPH آن محیط رنگشان تغییر می کند و لحظاتی بعد ثابت می شود.

برای اندازه گیریPH یک گل باین روش، ابتدا گل را خوب بهم بزنید و بعد قطعه ای از نوار کاغذی را بطول تقریبا یک اینچ بریده و طوری روی سطح گل قرار دهید که گل فقط با یک طرف آن تماس پیدا کند اندکی صبر کنید.

کاغذ، آب گل را جذب می کند و رنگش بلافاصله عوض می شود لیکن مدتی طول خواهد کشید در حدود یک دقیقه، تا رنگ پایدار شود. با مقایسه رنگ این سوی کاغذ(یعنی سویی که بگل آغشته نیست) با رنگ های استانداردی که برای همین منظور روی قوطی نوار قرار داده شده اند می توانیدPH گل را تخمین بزنید اگر کاغذ با هیچیک از این رنگها مطابقت نمی کند باید نوار کاغذی دیگری با حساسیت متفاوت از اولی بردارید و آزمایش را دوباره تکرار کنید.

کاغذهایPhydrion ازنظر حساسیت بدو نوع تقسیم می شوند:

نوعWide range(یا کم حساس) که امکان تخمینPH گل را تا             واحد می دهد.

نوعNarrow range(یا حساس) که امکان تخمینPH گل را تا              واحد می دهد.

تذکر:

تذکر۱-نوارهای کاغذیPHydrion را همیشه در جای خشک و تمیز و حتی المقدور درو از نور مستقیم آفتاب نگهداری کنید.

تذکر۲- نواهای کاغذیPHydrion تنها برای اندازه گیریPH گل های آب شیرین(یعنی گل هایی که غلظت نمک آنها کمتر ازPPM10000 است) مناسب هستند. اگر غلظت نمک گل بیش از این اندازه باشد، این نوارها دیگر نمی توانندPH گل را دقیقا اندازه گیری کنند. د راین صورت بهتر است از دستگاهPH سنج با الکترود شیشه ای           استفاده شود.

ب- روش الکترون سنجیELECTROMETRIC METHOD

در این روش از دستگاهPH سنج استفاده می شود این دستگاه از سه قسمت اصلی درست شده است یک الکترود

یک تقویت کننده الکترونیکی(آمپلی فایر)

یک صفحه مدرج برای خواندنPH

الکترود دستگاه خود را از دو قسمت راست شده است: یک قسمت، الکترود شیشه ای آنست که حبابی است از جنس یک شیشه مخصوص و نازک، محتوای یک الکترولیت و یک الکترود مناسب و قسمت دیگر یک الکترود کالومل اشباع شده است. که بوسیله یکVacuam tube محتوی محلول اشباع پتاسیم کلراید در میان گرفته شده است. وظیفه این محلول برقرار کردن ارتباط الکتریکی با گل است.

پتانسیل الکتریکی ای که بوسیله یون های هیدروژن موجود  در گل، در الکترود دستگاه بوجود می آید بوسیله آمیلی فایر تقویت شده و موجب حرکت عقربه دستگاه روی صفحه مندرج می شود.

الکترود: یک هادی است که بوسیله آن جریان برق وارد سیالی می شود یا از آن خارج می گردد.

الکترو کالومل(CL2Hg2) یک الکترود استاندارد است(یعنی الکترودی است که پتانسیل آن ثابت است) بهمین دلیل به عنوان واحد، برای اندازه گیری پتانسیل سایر الکترودها بکار می رود.

به کمک محلول های معروف( فنل فتالئین و تیمولفتالئین) نیز می توان حدودPH صافات گل های حفاری را معین کرد.

الف- یکml از صافات گل را بوسیله یک سرنگ در یک ظرف سنجش کوچک و تمیز بریزید( با آب رقیق نکنید) دو قطره محلول معرف(فنل فتالئین)به آن بیفزائید. اگر رنگ آن تغییری نکردPH صافات کوچکتر یا مساوی۲/۸ است لیکن اگر رنگ محلول معرف صورتی یا قرمز شدPH بزرگتری یا مساوی۳/۸ است.

ب- یکml از صافات گل را بوسیله یک سرنگ در یک ظرف سنجش کوچک و تمیز بریزید(با آب رقیق نکنید) دو قطره محلول معرف(تیمولفتالئین) به آن بیفزائید. اگر رنگ آن مشخصا آبی شدPH صافات بزرگتر از۱۰ است اگر رنگ آبی روشن شد،PH صافات بین۳/۹ تا۱۰ است چنانچه تغییر رنگی حاصل نشدPH صافات کمتر از۱۰ و احتمالا زیر   ۳/۹ است.

۴-۶ اندازه گیری قلیائیتALKALINTY:

همانطوریکه قبلا اشاره شد میزانacidity,alkalinty گل های حفاری از روی غلظت یون هیدروژن آنها که معمولا بوسیلهPH بیان می شود معلوم می گردد.

بدیهی است که اگر غلظت یون هیدروژن در گلی ثابت بماند،PH گل نیز ثابت خواهد ماند لیکن این الزاما به آن معنی نیست که خواص گل نیز ثابت است و نوسانی ندارد زیرا خواص و ویژگی های گل علاوه بر آنکه به غلظت یون هیدروژن آن بستگی دارد، تابع غلظت و ماهیت سایر یون های موجود در گل نیز می باشد.

گذشته از این، مقیاسPH یک مقیاس الگاریتمی معکوس است.

بنابراین آلکالینیتی یک گل با PH بالا می تواند به میزان قابل ملاحظه ای کم  و زیاد شود در حالی  که درPH آن محسوسا تغییری مشاهده نشود. به همین دلیل است که آنالیز صافات گل های قلیائی به منظور تعیینalkalinty آنها، در تثبیت خواص فیزیکی شان مهم تر از اندازه گیریPH آنهاست. کنترل دقیق مقدار و نوع آلکالینیتی گلهای حفاری آبی می تواند باعث بهبود خواصrhologic آنها از جمله نیروی استحکام ژلاتینی، عصاره گل، رمگ زدایی،بازدهی بنتونایت و خواص بازدارنده های گل بشود.کلیه واکنشهای شیمیایی که روی این خواص اثر می گذارند، در محیط فاز مایع گل رخ می دهند. و قلیائیت تعیین کننده رفتار فاز مایع گل است دربرابر این واکنش ها.

بنا به تعریفalkalinity، عبارت است از غلظت یون های هیدرکسیل(OH ) اضافی یک محلول آبی این یون ها می توانند از منابع گوناگونی وارد محلول(مثلا وارد گل حفاری) شوند به شرح زیر:

۱-یون های هیدروکسیل ممکن است در اثر یونیزاسیون آهک و کاستیک سودا-که معمولا برای تثبیت گل به گل افزوده می شوند- وارد گل شده باشند.

۲-اگر در گل یون کربنات وجود داشته باشد ترکیب آن با آب نیز می تواند مولد یون هیدروکسیل شود.

۳-یون های بی کربنات حاصل خود نیز مولد یون هیدروکسیل هستند.

۴-یونهای هیدروکسیل، گاهی از حل شدن براتهاBO3 –،سیلیکاتهاSio3— و فسفاتهای محلول در آب ناشی می شوند.

در مطالعه خواص گل های حفاری نه تنها باید از مقدار گل آلکالینیتی گل با اطلاع بود بلکه باید نوع آن را نیز دانست.یعنی منبعی که قلیائیت از آن ناشی شده است شناخت.

می دانیم که آب در اثر یونیزاسیون طبق فرمول زیر تبدیل به یونهایOH-,H+ می شود.

 در یک محلول خنثی تعداد یون های هیدروژنH+ با تعداد یونهایOH- مساویست لیکن اگر تعداد یکی از این یونها نسبت به دیگری افزایش یابد محلول از حالت خنثی خارج خواهند شد.

برحسب آنکه تعداد یونهایH+ محلول زیادتر شود یا تعداد یونهایOH- آن، محلول به ترتیب اسیدی یا قلیایی می گردد همانطوریکه قبلا گفته شدPH محلولهای خنثی هفت است وPH بین۷ تا۱۴ نشان دهنده غلظت اندکH+ یا غلطت زیادOH- است و در هر حالPH در یک چنین محدوده ای حکایت از قلیائیت محلول می کند. برعکسPH واقع در محدوده هفت تا صفر دلیل بر اسیدی بودن محلول است.

آب تقطیر شده و باریت خنثی است(PH=7) بنتونایت و غالب خاک های رسی خالص دارایPH=8 می باشند.

در ترکیب گل حفاری باید انواع مواد شیمیایی را با اسامی تجارتی آنها دانست و همچنین موارد استعمال آنها را نیز متوجه بود.

در صفحه بعد جدول مواد شیمیایی مهم که در تهیه گل حفاری بکار می رود و با ذکرPH مربوطه نشان داده شده است.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][/tabgroup]

[tabgroup][tab title=”قسمت هایی از متن (۷)”]

۵-۳ ترکیب سیمان چاههای حفاری

ترکیب اصلی سیمان چاههای حفاری همان ترکیب سیمان پورتلند است(علت به کارگیری واژه پورتلند تشابه این سیمان با سنگهای ساختمانی است که در جزیره پورتلند از سواحل انگلیس پیدا می شود). اجزاء اصلی سیمان پورتلند عبارتند از:آهک،رس، شیل، تفاله،بوکسیت و مواد آهن دار. در ساختن این نوع سیمان میزان معینی از مواد یاد شده را با یکدیگر مخلوط و تا۲۷۰۰ درجه فارنهایت در کوره حرارت می دهند. سپس آن را به نرمه و سیمان تبدیل می کنند. ترکیب شیمیایی سیمان همانطور که گفته شد از مواد مختلف تشکیل شده است. اجزای تشکیل دهنده سیمانهای مورد استفاده در چاههای حفاری در جدول  نشان داده شده است.

۱-علت به کارگیری تری کلسیم سیلیکات و تری کلسیم آلومینات، واکنش سریع آنها در مجاورت آب است که موجب ایجاد مقاومت شدیدا اولیه در سیمان می شوند. دی کلسیم سیلیکات و تتراکلسیم آلومینوفرایت به تدریج از خود واکنش نشان می دهند و به همین ترتیب موجب افزایش تدریجی مقاومت سیمان می شوند.

۲-علت استفاده ازژیپس در ترکیب سیمان کنترل واکنش تری کلسیم آلومینات است.

۳-اکسید منزیم به کندی با آب ترکیب و تولید هیدروکسید منیزیمMg(OH)2 می نماید.که این ترکیب باعث انبساط سیمان می شود. در به کارگیری مقدار اکسید منیزیم باید دقت به عمل آورد چون مقدار بیشتر آن بالاخص در سیمانهای صنعتی باعث ترک درآن می شود؛ لذا مقدار آن را در ترکیب سیمان باید در کمترین حد نگهداشت.

بین سیمان صنعتی و سیمان چاههای حفاری در دو مورد فرق اساسی است:

۱-سیمان چاههای حفاری کاملا بصورت دوغاب به کار برده می شوند. به عبارت دیگر، هیچگونه موادی که باعث به هم آمدن یا متراکم شدن ترکیب می شود به آن               اضافه نمی شود.

۲-حجم زیادی از آب در ترکیب سیمان چاههای حفاری به کاربرده می شود تا سیمان به صورت دوغاب درآید و پمپ پذیری آن بالا باشد، نسبت آب به سیمان بین۲۵ تا۶۵ درصد وزنی در سیمانهای صنعتی است.

مهمترین خواصی که در ترکیب سیمان باید مورد توجه قرار گیرد عبارتند از:

۱-پمپ پذیری که تعیین کننده زمان پمپاژ سیمان است.

۲-مقاومت که بتواند عملکرد مناسب در مقابل حرارت، فشار، نفوذ فشار آب داشته باشد. با توجه به تحقیقات به عمل آمده فریس معلوم شده است که مقاومت کششی ا. پی. اس. آی (مترادف حدود۱۰۰ پی.اس. آی مقاومت فشاری) برای سیمانهایی که در سیمانه کردن چاههای حفاری به کاربرده می شوند کافی است . زمان پمپاژ سیمان همچنین به میزان نرم شدگی آن بستگی دارد. سیمانهایی که دانه های آن نرم و ریز باشند سطح مخصوص آنها نیز زیادتراند؛ واکنش این نوع سیمان در مجاورت آب بسیار سریع و بدین ترتیب زمان پمپاژ نیز کوتاه خواهد شد. سیمانهایی که ذرات آن به خوبی ریز و نرم نشده اند و ذرات درشت دارند به دلیل عدم جذب کافی و کامل نشدن فعل وانفعالات بین سیمان و آب، زمان پمپاژ زیاد و چه بسا سیمان فاقد کارایی لازم شوند.

۵-۴ تاثیر حرارت و فشار بر روی خواص سیمانها

افزایش حرارت و فشار(بالاتر از اتمسفر) موجب کاهش زمان پمپاژ بیشتر سیمانهای چاههای حفاری خواهد شد.افزایش فشار در وضعیتی که دما ثابت باشد باعث افزایش مقاومت فشاری می شود. نقش افزایش دما تا حدی پیچیده است. مقاومت فشاری بیشتر سیمانها در دمای بین۲۰۰ تا۲۴۰ درجه فارنهایت افزایش پیدا می کند ولی بعد از این دما، هر گونه افزایش دما موجب کاهش مقاومت خواهد شد. چنانچه دراین مرحله افزایش دما متوقف شود در بعضی موارد، همه یا بخشی از مقاومت از دست رفته سیمان ممکن است پس از۳۰ روز به حالت اولیه بر گردد.

۵-۵ انواع سیمانهای مورد استفاده در چاههای حفاری

در مدتی که حفر چاههای عمیق ادامه داشته است چندین نوع سیمان مخصوص برای سیمانه کردن لوله های محافظ چاه نیز مورد استفاده قرار گرفته اند که اسا آنها همان است که قبلا گفته شد؛در ذیل به تعدادی از این نوع سیمانها اشاره می شود.

-سیمانهای بنتونایتی

سیمانهای دوغابی معمولی مورد استفاده در چاههای حفاری که وزن مخصوص آنها بین ۱۴تا۱۶پوند در گالن متغییر می باشد،پتانسیل هرزرفتگی آب دارند .در وضعیتی که به هدر رفتن آب سیمان واقع می شود مقاومت اولیه سیمان خیلی سریع و زیادتر از حد انتظار به وجود می آید .چنین سیمانی اگر در پشت لوله های محافظ قرار گیرد موجب شکستگی طبقات بالاخص طبقات ضعیف بویژه در مواردی که مقدار سیمان مصرفی زیاد باشد        می شوند.خاصیت هرزرفتگی آب سیمان در طبقاتی با خاصیت نفوذ پذیری ،موجب به جا گذاشتن لایه ای از سیمان ضخیم بر روی طبقات می شود .هرزرفتگی زیاد آب به داخل طبقات موجب وارد شدن آب به طبقات دارای پتانسیل سیال می شود و این امر احتمال فعل وانفعال رس موجود در طبقات در مجاورت آب را در بردارد که در اثر تورم و انبساط رس باعث مسدود شدن بعضی از منافذ و کاهش نفوذ پذیری طبقات خواهد شد.در چنین وضعیتی به ترکیب سیمان دوغابی قدری بنتونایت  اضافه می شود تا قوام سیمان دوغابی را افزایش دهد .مقدار بنتونایت پیشنهادی در ترکیب سیمان تا ۲۵درصد وزنی آن است که به چنین سیمانی ،سیمان بنتونایتی می گویند.طبق تعریف API،هرزرفتگی آب سیمان وقتی اتفاق می افتد که میزان به هدر رفتن آب به ۱۰۰۰ سانتی متر مکعب در دقیقه برسد.در حالی که تجربه عملی ثابت کرده است که در صورت اضافه کردن بنتونایت (۲۵درصد)هرزرفتگی آب به ۱۰۰سانتی متر مکعب در دقیقه        کاهش می یابد.

-سیمانهای پرلیتی

در این نوع سیمان همان طور که از اسمش پیداست پرلیت اضافه می شود،پرلیت ساختمان سلولی و وزن مخصوص کم دارد (حدود ۱۳پوند به ازای هر فوت مکعب)و از حرارت دادن یک نوع مواد ولکانیکی تا نقطه ذوب آن بدست می آید.سیمانهای پرلیتی وزن مخصوص کمتری داشته و تقریبا خاصیت سیمانهای بنتونایتی دارند منتهی هزینه تهیه سیمانهای پرلیتی به مراتب گرانتر از سیمانهای بنتونایتی و معمولی است .ضمنا سیمانهای پرلیتی بالاخص در انهایی که پرلیت  به تنهایی به سیال اضافه می شود،یک عیب بزرگ دارند .در این نوع سیمان،پرلیت کشش دارد که از سیمان جدا و درقسمت فوقانی آن تجمع کند.برای رفع این مشکل مقداری بنتونایت به سیمان دوغابی پرلیتی افزوده می شود چون بنتونایت پرلیت را به طور یکنواخت داخل دوغاب پخش می کند.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۸)”]

۵-۷ مواد تقدم دهنده بندش سیمانACCERLLATORS:

این مواد را هم بصورت خشک با سیمان و هم در آب اختلاط می توان مخلوط نمود. متداول ترین ماده تقدم دهنده در ایران کلسیم کلرایدCL2Ca است که بمقدار۲ درصد وزن سیمان با آن مخلوط می شود، هرچه درصد این ماده در سیمان زیادتر شود زمان بندش سریعتر خواهد شد. افزودن۱۰ درصد این ماده به سیمان باعث بندش سریعflash set دوغاب شود به هنگام حل این ماده درآب کمی گرما تولید می شود. این گرما محسوس است به تجربه ثابت شده است که افزودن یک پوند کلسیم کلراید به یک بشکه آب حرارت را یک درجه فارنهایت افزایش می دهد. اگر بخواهیم کلسیم کلراید را با سیمان خشک مخلوط کنیم باید حتما آن را بصورت پودر در آوریم و گرنه باعث گلوله شدن مخلوط سیمان و کلسیم کلراید می شود مصرف۲ درصد از این ماده زمان بندش را تا نصف کاهش و استحکام سیمان را پس از۲۴ ساعت دو برابر میکند در ایران معمولا برای سیمانکاری حداره سطحی اینچی۲ درصد از این ماده را به سیمان مخلوط می کند.

-سدیم کلراید یا نمک طعام :

هنگامیکه کلسیم کلراید در دسترس نباشد میتوانیم از سدیم کلراید یا نمک طعام بعنوان ماده تقدم دهنده استفاده کنیم.

اگر در آبیکه برای سیمان مصرف میشود بمقدار ۳تا۱۰درصد وزن آن نمک اضافه کنیم دراینحالت سدیم کلرات قادر است رمان بندش سیمان را تسریع نماید ،به تجربه ثابت شده است که  حد ایده آل مور نیاز از نمک برای تسریع زمان بندش سیمان۵ درصد وزن آب مصرفی می باشد در سیمانهائیکه بنتونایت مصرف می شود نمک بعنوان تسریع کننده استحکام سیمان عملی خواهد کرد و بر روی زمان بندش هیچگونه اثری ندارد غلظت زیاد نمک در سیمان(۰۰۰/۲۰۰ قسمت در میلیون یا بیشتر)باعث تاخیر در زمان                     بندش می گردد.

معمولا آب دریا بین۲  درصد(۲۰۰۰۰ قسمت در میلیون) تا۳ درصد(۳۰۰۰۰ قسمت در میلیون) نمک دارد، بنابراین مصرف اینگونه آبها برای تهیه دوغاب سیمان بر روی بندش و استحکام سیمان اثر می گذارد و آنها را خیلی کم تسریع می کند.

شرکتهای  خدماتی مواد زیادی را تحت عنوان مواد تقدم دهنده نمکی به صنعت معرفی کرده اند که علائم اختصاری مختلفی دارند ازاین نوع می توان مواد نمکی شرکت هالیبورتون را که تحت نامهای۵-HA وDIACEL A و کلسیلCAL-SEAL عرضه می شوند نام برد.

 از نمک در دوغاب های سیمانی و گل برای مقاصد دیگری نیز استفاده می شود که در صفحات بعد در این مورد توضیحات کافی داده شده است.

-دوغابهای نمک دار:SALT SLURRIES

در سیمانکاری جداره هائی که باید درمیان طبقات نمکی نصب شوند معمولا لازم می آید که دو غاب را از نمک اشباع نموده تا از ایجاد پوشش نامناسب و خورده شدن دور پوشش سیمانی جلوگیری شود.

در سیمانکاری جداره های منصوب در طبقات نمک دار اشکالات متعدد و منحصر بفردی می توانند بروز نمایند که تنها با طراحی دقیق دوغاب قابل پیشگیری هستند.

 اشکال پوششی: یکی از جدی ترین ضرورتها، ایجاد پوششی مناسب بین سیمان سفت شده و طبقات نمکی می باشد، دوغابهای متشکل از سیمان و آب اکثرا نمک مجاور به پوشش سیمانی را در خود حل کرده و در نتیجه پس از شستن سیمان پوشش نامناسبی بجای می ماند، به این توصیه می شود که نمک دانه دانه شده را به سیمان در حالت پودر و یا به اندازه کافی تا نقطه اشباع به آب اختلاط افزود تا محلول نتواند بعد از تماس با طبقات نمک دار، نمک را جذب نماید مزایای بدست آمده که ایجاد پوششی متراکم و قوی       می باشد مشکل کاهش قدرت تراکمی را که دردوغابهای نمک دار پیش می آید         جبران می کند.

هرز روی مایعات و مناطق دزد معمولا در بالا و پائین بسترهای نمکینSALT  BEDS و یا طبقات نمک دار قرار دارند.

بهنگام کار در طبقات نمکی دوغاب باید تا حد امکان سبک و شامل موادی باشد که در برابر جذب شدن  در نمک مقاوم باشند.

نوع بخصوصی از خاک دیاتومه را می توان برای ساختن دوغابی سولفوریتی و مقاوم بکار برد وقتی نمک در دوغاب سیمانی مورد استفاده قرار می گیرد مقدار آب لازم برای دوغاب همان مقدار آبی خواهد بود که برای دوغاب بدون نمک محاسبه می شود حجم مطلق نمک حل شده برابر با۵۷۵/۰ فوت مکعب در۱۰۰ پاوند نمک می باشد و افزودن نمک هم بار حجمیYIELD و هم وزن دوغاب را بالا می برد، برای سهولت در محاسبه۴ درصد وزن آب اختلاط اضافی برای نمک و تاثیر مشابه آن در، بار حجمی ندیده گرفته می شود. برای تعیین مقدار یک ماده بکار رفته در دوغاب آن را برحسب درصد وزن سیمان مشخص می کنند اما بهنگام استفاده از نمک به علت بستگی خواص دوغاب به نسبت نمک بر آب، مقدار نمک براساس مقدار آب در دوغاب تعیین می شود. اگر۲/۳۷ درصد وزن اب، به آن نمک افزوده شود مایع به حالت اشباع خواهد رسید و این برابر با۱/۳ پاوند نمک لازم برای اشباع یک گالن آب است(۱۰۰÷۲/۳۷*۳۳/۸)

-دوغابهای اشباع شده از نمک دارای اثرات زیر هستند:

وزن دوغاب را افزایش می دهند. به زمان بندش سیمان تاخر می دهند. توان تراکمی را کاهش می دهند و در دوغاب میل به کف کردن می نماید.

نمک را می توان هم بصورت خشک به سیمان در حالت پودر افزود و یا آن را درآب شیرین حل نمود. حل نمک درآب شیرین مطلوبتر شناخته شده است. زیرا بنتیجه حاصل کمتر کف کردن و عدم ایجاد حبابهای هوا در دوغاب خواهد بود.

مزایای دیگر. دوغابهای نمک دار بجز جلوگیری از خورده شدن پوشش سیمانی در طبقات و بسترهای نمکی مزایای دیگری هم دارند، بسیاری از طبقات خاک رستیSHALES و ماسه خاک رستیSHALY SANDS پس از اتمام با آب میل به بخار شدن و یا تورم کرده و پوشش سیمانی مناسبی با توجه به این موارد ایجاد نمی شود، نمک موجود در دوغاب از این تمایل جلوگیری می کند نفوذ پذیری بعضی از طبقات هم در اثر تماس با آب کاسه می شود و این کاهش در نفوذ پذیری همچون یک صافی عمل کرده و آب شیرین را از سیمان جدا می کند افزودن نمک یا پتاسیم کلراید به سیمان یا از این عمل جلوگیری می کندو یا لااقل شدت صدمات به نفوذ پذیری را کاهش می دهد.

درصد نمک، دوغابهای اشباع شده از نمک تنها بهنگام سیمانکاری درمیان بسترهای نمکی لازم می آیند.

برای کاهش صدمات به قدرت نفوذ پذیری و بهبود پوشش در میان لایه های سنگ رستی که متورم می شوند بین۱۰ تا۲۰ درصد وزن آب شیرین، نمک کافی می باشد. نمک به میزان۱۵ درصد وزن آب، شیرین بعنوان تقدم دهنده و به میزان۲۰ درصد وزن آب شیرین بعنوان تاخر دهنده عمل می کند.

نمک گرانروی را کاهش و به افزایش حجم سیمان کمک می کند سیمانهای قابل انبساط می توانند پوشش بین جداره و طبقه را بهبود بخشند نمک به انبساط سیمان                  کمک می کند.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][tab title=”قسمت هایی از متن (۹)”]

-توان تراکمی:

 عموما هرچه مقدار غلظت بنتونایت بیشتر باشد قدرت قالب سیمان کاهش مییابد و این به دلیل رقیق شدن بیش از حد معمول دوغاب سیمان توسط آب زیادتر است. استحکام سیمان کلاسA خالص با افزایش حرارت و زمان بیشتر می شود. بطور کلی در حرارتهای بالاتر از۲۲۰ درجه فارنهایت استفاده از بنتونایت بدون پیش بینی های لازم جهت جلوگیری از تنزل استحکام سیمان مجاز نیست.

مواد حجم افزا علاوه بر خواصی که تشریح شد مزایائی دیگری نیز دارند یکی از عمده ترین محاسن این مواد مبارزه با ایجاد آب آزاد که برای دوغابهای سیمانی نامطلوب است می باشد به شرحی در مورد آب آزاد توجه کنید.

۵-۹ آب آزادFREE WATER:

آب آزاد که در ستونی از دوغاب تجمع می کند ممکنست باعث ایجاد  شکافها یا نقاط سست در پوشش سیمانی شود، با طراحی درست دوغاب و آزمایشات آزمایشگاهی می توان حضور آب آزاد را از قبل پیش بینی و رفع نمود.

 آب آزاد در آزمایشگاه به آبی گفته می شود که بر بالای ستون دوغاب بعد از بیحرکت شدش تجمع می کند. آب آزاد برای سیمانکاری مطلوب زیان آور ساخته شده است زیرا می تواند در پوشش سیمانی شکاف ایجاد کند، زمانیکه سیمان به حالت سکون در می آید آب آزاد در بالای دو غاب جمع می شود این تجمع آب ناشی از ته نشینی ذرات سیمان در دوغاب می باشد با نشست سیمان ذرات آن میل به تشکیل توده ای سیمانی می کنند. در زیر سطح این توده شکافی باقی می ماند که شامل هیچ سیمانی نیست این شکاف بعد از بندش سیمان باقیمانده و اگر در طول ستون سیمانی این درزها متعدد شوند با اتصال به یکدیگر مجرائی نامطلوب را تشکیل می دهند که تحت فشار فرو می ریزد.

هنگامیکه عموما پذیرفته شد که آب آزاد مطلوب نیست البته بجز در سیمانهایH,G که هیچگونه محدودیت قطعی برای وجود مقدار آب آزاد درآنها تعیین نشده استAPI مقدار۴/۱ درصد را بعنوان حداکثر آب آزاد تعیین نموده است. قانونی دلخواه و غیرعلمی می گوید دوغاب خوب طراحی شده باید هیچگونه آب آزادی نداشته و اگر دارد از۲ درصد تجاوز نکند.

-آزمایش آب آزاد:

در برنامه های آزمایشیAPI بخشی به مبحث آب آزاد اختصاص داده شده است در این آزمایش آب آزاد برحسب میلی لیتر اندازه گیری می شود به این صورت که آب جمع شده در بالای۲۵۰ میلی لیتر دوغاب که بمدت دو ساعت ساکن بوده ودر شیشه ای مدرج محاسبه می شود برنامه آزمایشی شامل اختلاط ویژه، بهم زنی و اختلاط مجدد و دستورات آن می باشد با توجه به اینکه حرارت دادن به دوغاب سیمان معمولا آن را رقیق می کند آزمایشاتAPL تحت۸۰ درجه فارنهایت انجام می شود با اعمال حرارتهای بیشتر حجم آب آزاد هم افزایش می یابد، حجم آب آزاد هم تحت۸۰ درجه حرارت و هم تحت حرارت نهائی چاه که به خاطر آن انجام آزمایش لازم می یاید باید آزمایش شود.

-اخطاری در مورد جریان گردابی:

گرچه جریان گردابی و مواد ایجاد کننده این جریان کاری بی نظیر و عالی با کاهش غلظت دوغابها انجام می دهند اما می توانند یک اثر جانبی نامطلوب که همانا افزایش آب آزاد و میزان ته نشینی است داشته باشد اگر میزان غلظت بکار رفته در مواد ایجاد کننده جریانات گردابی بالا باشد در حقیقت با استفاده از این مواد گرانروی دوغاب از بین رفته و نتیجه حاصل ایجاد۱۰ تا۱۵ درصد آب آزاد خواهد بود. خوشبختانه مبارزه با ایجاد آب آزاد زیاد ساده می باشد دوغابهای متشکل از سیمان خالص و سیمانهائی که با بنتونایت و پازالون مخلوط شده اند بندرت دارای آب آزاد می شوند، اگر استفاده از اضافاتی مانند مواد ایجاد کننده جریان گردابی، تاخیر دهنده ها و مواد ضد آب روی در دوغاب لازم شود آزمایش آب آزاد باید حتما انجام بگیرد.

نتیجه: اگر مقدار آب آزاد در دوغاب زیاد باشدو آزمایشات انجام شده آن را تائید نمایند با کاهش غلظت مواد اضافی می توان این اشکال را رفع واگر امکان کاهش نباشد با افزودن۱ تا۳ درصد بنتونایت به دوغاب مشکل حل می شود.

بنتونایت معمولا برای تامین هدفهای زیر در سیمان مصرف می شود:

۱-      کاهش وزن دوغاب سیمان

۲-      افزایش بار حجمی با نقطه وارویYIELD

۳-      کاهش آبروی دوغاب سیمان

۴-      از نظر اقتصادی، قیمت کمتر

از خواص خوب بنتونایت این است که وزن سیمان را پائین آورده و آبروی دوغاب سیمان را کاهش می دهد، ایندو خاصیت باعث میشود که از هدر رفتن دوغاب برگشتی جلوگیری شود هنگامیکه ذرات بنتونایت در اثر بهم زدن در دوغاب سیمان بصورت معلق در بیایند به خیس شدن همگی ذرا آن، نیازی نیست زیرا کمتر آب کشیدن بنتونایت باعث سریعتر و بهتر تلمبه شدن دوغاب می شود البته این ماده آب مورد نیاز خود را بعدا بطور کامل جذب خواهد کرد.

 اگر بخواهیم مقداری بنتونایت خشک به سیمان اضافه کنیم باید مقداری آب اضافه جهت مصرف بنتونایت محاسبه شود، معمولا، برای هر یک درصد بنتونایت در تمام سیمانها مقدار۳/۵ درصد آب اضافی درنظر گرفته می شود برای مثال در سیمان کلاسA که نسبت آب به سیمان آن۴۶/۰ است اگر بخواهیم فقط۳ درصد بنتونایت به آن اضافه کنیم نسبت آب به سیمان تغییر و به ۶۱۹/۰ افزایش پیدا خواهد کرد.

وقتیکه سیمان محتوی بنتونایت سفت شود حالت نفوذ پذیری آن از سیمان خالص بیشتر است پس در اینحالت خطر حمله آبهای سولفاته دار و یا مایعات، خورنده نیز افزایش خواهد یافت.

۵-۱۰ مصرف بنتونایت آبدیده در دوغاب سیمان:

در این روش معمولا پودر بنتونایت را درآب معمولی مخلوط می کنند بطوریکه ذرات آن بخوبی متورم شود سپس پودر سیمان به آن اضافه می کنند ولی اغلب بنتونایت را با سیمان بصورت خشک مخلوط می کنند وسپس با آب مخلوط می نمایند، ذرات بنتونایت آب شیرین را بهتر از آبهای دیگر جذب می کنند ودر نتیجه ذرات آن بهتر متورم می شوند و حجم تولید می کنند البته باید گفت که ذرات بنتونایت درآب محتوی آهکCa++ حجم کمتری تولید می نمایند زیرا نسبت به کلسیم حساسیت دارد.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

[/tab][/tabgroup]

[tabgroup][tab title=”منابع / پی نوشت ها” icon=”fa-pencil-square-o”]

۱٫Hartman ,H.L;”Basic Studies of Percussion Drilling”;Trans.AIME,1959,Vol.214.pp.68-75.

۲-Williamson,T.N.;”Rotary Drilling”;chapt.6.3,Surface Mining,E P.Pfleider,ed.AIME,1968,New York,pp.300-324.

۳٫Clark,G.B.;”Principle of Rock Dilling and Bit Wear I”;Quar terly Colorado School of Mines 1982,Vol.77 No1,Jan.118pp.

۴-McGregor,K.;The Drilling of Rock;CR Books Ltd.1969.

۵-Chillingarian,G.V.and P.Vorabutr;Drilling and Drilling Fluid;El-sevier,1983,p.1-16.

۶-Chillingarian G.V.and P.Vorabutr;Drilling and Drilling Fluid;El-sevier,New York,1983,pp.293-579.

۷-Gatlin,Carl; Drilling and Well Completions;Prentice Hall,1960.

۸-Darley,H.C.H.,and R.G.Gray; Composition and Properties of Drilling and Completion Fluid;Fifth Ed 1988 ,pp.38-346.

۹-McCray,W.A.,and Cole W.F.;Oil Well Drilling Technology;Uni-versity of Oklahoma,Norman,1976;p.443-462.

ادامه متن در نسخه قابل خرید موجود است

Craft,Holden and Graves;Well Design:Drilling and Production;Prentice, Hall Inc.,1962,p.158-256.

۱۱-Gatlin,Carl;Drilling and Production;Prentice Hall;1960.       

[/tab][/tabgroup]

خرید و دانلود فوری

نسخه کامل و آماده
4900 تومانبرای دریافت نسخه کامل

139  صفحه فارسی

فونت استاندارد/B Nazanin/16

فرمت فایل WORDوPDF

دارای ضمانت بازگشت وجه

نسخه قابل ویرایش+نسخه آماده چاپ

دریافت فوری + ارسال به ایمیل

فصل اول: کلیاتی در مورد حفاری 
۱-۱ مقدمه     
۱-۲ تاریخچه حفاری          
۱-۳ واژه های اصلی مورد استفاده در حفاری   
فصل دوم: گل حفاری       
۲-۱ تاریخچه مختصری از گل حفاری      
۲-۲ گل حفاری      
۲-۳کاربرد و وظایف گل حفاری   
۲-۴ خواص گل حفاری و نحوه اندازه گیری آنها
۲-۵ ترکیب گل حفاری     
۲-۶ روابط بین حجم و وزن مخصوص گل حفاری        
۲-۷ تعداد بشکه گل حفاری حاصله از تعلیق رس درآب       
فصل سوم: شناسایی موادشیمیایی و موارد استفاده آنها درگل حفاری        
۳-۱ مواد وزن افزای گل حفاری   
۳-۲ مواد گرانروی زا        
۳-۳ مواد کنترل کننده صافاب گل        
۳-۴ مواد کنترل کنندهPH         
۳-۵ موادیکه جلوگیری از خورندگی می کنند   
۳-۶ سایر مواد مصرفی گل حفاری        
فصل چهارم: محاسبات مهندسی گل حفاری    
۴-۱ محاسبه بالا آمدن گل از مته(ته چاه) تا سطح      
۴-۲محاسبه زمان کامل گردش گل         ۹۱
۴-۳ محاسبه تهیه گل های اولیه
۴-۴ محاسبه کشتن چاه در هنگام وقوع جریان
۴-۵ اندازه گیریPH یا غلظت یون هیدروژن گل       
۴-۶ اندازگیری قلیائیت    
فصل پنجم: سیمان حفاری
۵-۱ آزمایش هایی که بر روی سیمان حفاری انجام می شود   
۵-۲ سیمانه کردن چاهها  
۵-۳ ترکیب سیمان چاههای حفاری      
۵-۴ تاثیرات حرارت وفشار بر روی خواص سیمانها     
۵-۵ انواع سیمانهای مورد استفاده در چاههای حفاری
۵-۶ اضافات سیمان
۵-۷ مواد تقدم دهنده بندش سیمان     
۵-۸ مواد حجم افزا
۵-۹ آب آزاد
۵-۱۰ مصرف بنتونایت آبدیده در دوغاب سیمان
۵-۱۱ مواد وزن افزا 
۵-۱۲ زمان نیم بند شدن سیمان 
۵-۱۳ قوانین سرانگشتی   
۵-۱۴ مهارآب روی 
۵-۱۵ گرانروی       
۵-۱۶ تولیدات شرکت هالیبورتون
۵-۱۷ مواد تاخردهنده شرکت هالیبورتون        
۵-۱۸ مواد ضدکف  
۵-۱۹ محاسبه مواد افزودنی به دوغاب سیمان  
۵-۲۰ روشهای متداول برای سبک کردن وزن دوغاب سیمانهای حفاری     
۵-۲۱ بنتونیت و روش افزودن آن به سیمان     
۵-۲۲ مشخصات فیزیکی گیلسونیت و اثر آن بر روی خواص سیمان های کلاسA 
۵-۲۳ اثر بنتونیت بر روی خواص سیمان های کلاسD,A      
۵-۲۴ نتیجه  گیری
فصل ششم:بنتونیت
۶-۱ مقدمه   
۶-۲ ژئوشیمی        
۶-۳ کانی های مهم بنتونیت       
۶-۴ انواع بنتونیت ها از دیدگاه صنعتی  
۶-۵ ژنزبنتونیت     
۶-۶ روشهای فرآوری       
۶-۷ موارد استفاده 
۶-۸ وضعیت تولید و فرآوری بنتونیت در ایران 
۶-۹ معادن عمده بنتونیت 
فصل هفتم: باریت   
۷-۱ مقدمه   
۷-۲ تاریخچه باریت
۷-۳ مشخصات عمومی باریت     
۷-۴ معادن عمده باریت    
۷-۵ موارد استفاده 
۷-۶ بازیافت باریت 
۷-۷ جایگزین ها    
۷-۸ ذخایر باریت   
منابع و ماخذ
+ فهرست فارسی
فصل اول: کلیاتی در مورد حفاری 
۱-۱ مقدمه     
۱-۲ تاریخچه حفاری          
۱-۳ واژه های اصلی مورد استفاده در حفاری   
فصل دوم: گل حفاری       
۲-۱ تاریخچه مختصری از گل حفاری      
۲-۲ گل حفاری      
۲-۳کاربرد و وظایف گل حفاری   
۲-۴ خواص گل حفاری و نحوه اندازه گیری آنها
۲-۵ ترکیب گل حفاری     
۲-۶ روابط بین حجم و وزن مخصوص گل حفاری        
۲-۷ تعداد بشکه گل حفاری حاصله از تعلیق رس درآب       
فصل سوم: شناسایی موادشیمیایی و موارد استفاده آنها درگل حفاری        
۳-۱ مواد وزن افزای گل حفاری   
۳-۲ مواد گرانروی زا        
۳-۳ مواد کنترل کننده صافاب گل        
۳-۴ مواد کنترل کنندهPH         
۳-۵ موادیکه جلوگیری از خورندگی می کنند   
۳-۶ سایر مواد مصرفی گل حفاری        
فصل چهارم: محاسبات مهندسی گل حفاری    
۴-۱ محاسبه بالا آمدن گل از مته(ته چاه) تا سطح      
۴-۲محاسبه زمان کامل گردش گل         ۹۱
+ فهرست فارسی ۲
۴-۳ محاسبه تهیه گل های اولیه
۴-۴ محاسبه کشتن چاه در هنگام وقوع جریان
۴-۵ اندازه گیریPH یا غلظت یون هیدروژن گل       
۴-۶ اندازگیری قلیائیت    
فصل پنجم: سیمان حفاری
۵-۱ آزمایش هایی که بر روی سیمان حفاری انجام می شود   
۵-۲ سیمانه کردن چاهها  
۵-۳ ترکیب سیمان چاههای حفاری      
۵-۴ تاثیرات حرارت وفشار بر روی خواص سیمانها     
۵-۵ انواع سیمانهای مورد استفاده در چاههای حفاری
۵-۶ اضافات سیمان
۵-۷ مواد تقدم دهنده بندش سیمان     
۵-۸ مواد حجم افزا
۵-۹ آب آزاد
۵-۱۰ مصرف بنتونایت آبدیده در دوغاب سیمان
۵-۱۱ مواد وزن افزا 
۵-۱۲ زمان نیم بند شدن سیمان 
۵-۱۳ قوانین سرانگشتی   
۵-۱۴ مهارآب روی 
۵-۱۵ گرانروی       
۵-۱۶ تولیدات شرکت هالیبورتون
۵-۱۷ مواد تاخردهنده شرکت هالیبورتون        
۵-۱۸ مواد ضدکف  
۵-۱۹ محاسبه مواد افزودنی به دوغاب سیمان  
۵-۲۰ روشهای متداول برای سبک کردن وزن دوغاب سیمانهای حفاری     
+ فهرست فارسی ۳
۵-۲۱ بنتونیت و روش افزودن آن به سیمان     
۵-۲۲ مشخصات فیزیکی گیلسونیت و اثر آن بر روی خواص سیمان های کلاسA 
۵-۲۳ اثر بنتونیت بر روی خواص سیمان های کلاسD,A      
۵-۲۴ نتیجه  گیری
فصل ششم:بنتونیت
۶-۱ مقدمه   
۶-۲ ژئوشیمی        
۶-۳ کانی های مهم بنتونیت       
۶-۴ انواع بنتونیت ها از دیدگاه صنعتی  
۶-۵ ژنزبنتونیت     
۶-۶ روشهای فرآوری       
۶-۷ موارد استفاده 
۶-۸ وضعیت تولید و فرآوری بنتونیت در ایران 
۶-۹ معادن عمده بنتونیت 
فصل هفتم: باریت   
۷-۱ مقدمه   
۷-۲ تاریخچه باریت
۷-۳ مشخصات عمومی باریت     
۷-۴ معادن عمده باریت    
۷-۵ موارد استفاده 
۷-۶ بازیافت باریت 
۷-۷ جایگزین ها    
۷-۸ ذخایر باریت   
منابع و ماخذ
[well boxbgcolor=”#e5e5e5″ class=”fontawesome-section”][tblock title=”برای مشاهده تمام پروژه ها ، تحقیق ها و پایان نامه های مربوط به رشته ی خود روی آن کلیک کنید.”][/well]

محل درج لینک پرداخت ۳

***************************

*************************************

پرداخت از درگاه امن شاپرک  با همکاری شرکت زرین پال صورت میگیرد

 ۱۵ درصد از درآمد فروش این فایل به کودکان سرطانی(موسسه خیریه کمک به کودکان سرطانی) اهدا میشود

پس از پرداخت،علاوه بر ارسال فوری فایل ها به ایمیلتان،مستقیماً به صورت اتوماتیک به لینک دانلود فایل ها  ارجاع داده میشوید.

در صورت نیاز به هرگونه راهنمایی با ایمیل (MASTER@NEXAVARE.COM) یا شماره تماس پشتیبان (۰۹۳۶۹۲۵۴۳۲۹) در ارتباط باشید

[alert type=”alert-danger”]کاربر گرامی، برای تهیه این اثر هزینه و زمان زیادی صرف شده است.که اکنون با این قیمت ناچیز در اختیار شما قرار گرفته است.لطفاً  تنها جهت استفاده دانشجویی یا شخصی خرید نمایید.همچنین اگر مدیر یک وبسایت یا وبلاگ هستید خواهش میکنیم آن را کپی نکنید.و یا در صورت کپی منبع را به صورت لینک درج نمایید. ضمناً شرعاً هم لازم به کسب رضایت است که به علت زحمت زیاد در انتشار ، کارشناسان ما رضایت استفاده بدون پرداخت هزینه آن را ندارند.تشکر از حمایت شما[/alert]
[list_posts limit=”6″]


درباره نویسنده

publisher2 69 نوشته در سیستم همکاری در خرید و فروش فایل نگزاوار دارد . مشاهده تمام نوشته های

مطالب مرتبط


دیدگاه ها


دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.